III SA/Wa 2226/25Uchylenie sankcji VAT nieproporcjonalność 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która ustaliła M. spółce z o.o. sp.k. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień 2020 r. w kwocie 46 598 zł. Sankcja została nałożona na podstawie art. 106b ust. 6 ustawy o VAT, w związku z wystawieniem przez spółkę faktur do paragonów fiskalnych bez NIP nabywcy, mimo że nabywca (G., NIP [...]) był zarejestrowany jako podatnik VAT, choć miał zawieszoną działalność. Spółka argumentowała, że nabywca nie był czynnym podatnikiem VAT w momencie zakupu, a faktura wystawiona do paragonu bez NIP dla osoby niebędącej czynnym podatnikiem VAT nie skutkuje obowiązkiem nałożenia dodatkowego zobowiązania. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie. Sąd uznał, że choć naruszenie formalne przepisów art. 106b ust. 5 ustawy o VAT miało miejsce, to zastosowanie sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% kwoty podatku było nieproporcjonalne. Sąd podkreślił, że celem regulacji było zapobieganie nieuprawnionemu odliczaniu VAT z faktur wystawianych do paragonów konsumentów, a w tej sprawie transakcje były rzeczywiste, dokonane pomiędzy zidentyfikowanymi podmiotami, co wykluczało ryzyko nadużycia, któremu miała przeciwdziałać sankcja. Wartość transakcji i powiązanie przedmiotów sprzedaży również przemawiały przeciwko istnieniu ryzyka oszustwa podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności przy nakładaniu sankcji podatkowych, zwłaszcza w kontekście art. 106b ust. 6 ustawy o VAT. Pokazuje, że nawet formalne naruszenie przepisów nie zawsze uzasadnia automatyczne zastosowanie sankcji, jeśli nie wiąże się z ryzykiem uszczuplenia dochodów państwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawiania faktur do paragonów bez NIP, gdy nabywca jest podatnikiem VAT (nawet z zawieszoną działalnością). Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów naruszeń formalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wystawienie faktury do paragonu fiskalnego, który nie zawiera NIP nabywcy, na rzecz podmiotu będącego podatnikiem VAT (choć z zawieszoną działalnością), stanowi naruszenie art. 106b ust. 5 ustawy o VAT, uzasadniające nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 106b ust. 6 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie formalne miało miejsce, jednakże nałożenie sankcji w takich okolicznościach jest nieproporcjonalne, jeśli nie występuje ryzyko nadużycia lub uszczuplenia podatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć spółka naruszyła formalny obowiązek dokumentacyjny, to w realiach sprawy nie wystąpiło ryzyko nadużycia, któremu miała przeciwdziałać sankcja. Transakcje były rzeczywiste, między zidentyfikowanymi podmiotami, co czyniło nałożenie 100% sankcji nieproporcjonalnym.
Czy zasada proporcjonalności, w tym wymogi odpowiedniości, konieczności i proporcjonalności sensu stricto, powinna być stosowana przy ocenie zasadności nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 106b ust. 6 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki krajowe, w tym sankcje podatkowe, muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności, która jest ogólną zasadą prawa UE i polskiego.
Uzasadnienie
Sąd powołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że sankcje nie mogą być stosowane automatycznie, muszą być adekwatne do wagi naruszenia i nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne dla ochrony interesów fiskalnych państwa, uwzględniając rzeczywiste ryzyko nadużycia.
Jak należy interpretować pojęcie 'podatnika' w kontekście art. 106b ust. 5 ustawy o VAT, zwłaszcza w przypadku podmiotu z zawieszoną działalnością gospodarczą?
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'podatnika' ma charakter materialny i należy je interpretować zgodnie z art. 15 ustawy o VAT. Status podatnika nie jest uzależniony wyłącznie od formalnej rejestracji, lecz od prowadzenia działalności gospodarczej. Sam fakt zawieszenia działalności nie pozbawia podmiotu statusu podatnika.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że status podatnika wynika z prowadzenia działalności gospodarczej, a zawieszenie działalności jedynie ogranicza jej zakres, nie pozbawiając statusu. Kontrahent, który uwzględnił faktury w JPK, traktował transakcje jako związane z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 106b § ust. 5 i 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis art. 106b ust. 5 wprowadza zasadę, że fakturę do paragonu bez NIP nabywcy można wystawić tylko, gdy paragon zawiera NIP. Naruszenie grozi sankcją z ust. 6. Sąd interpretuje przepis w kontekście zasady proporcjonalności.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję administracyjną, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 111 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących dla sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących § § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a
Reguluje zasady wystawiania paragonów fiskalnych i faktur.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących § § 25 ust. 1
Określa minimalne informacje, jakie powinien zawierać paragon fiskalny, w tym NIP nabywcy na żądanie.
u.p.t.u. art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika podatku od towarów i usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego było nieproporcjonalne do wagi naruszenia formalnego, ponieważ nie wystąpiło ryzyko nadużycia lub uszczuplenia podatku. • Transakcje były rzeczywiste, dokonane między zidentyfikowanymi podmiotami, co wykluczało ryzyko przypisania sprzedaży innemu nabywcy niż rzeczywisty.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że nabywca nie był czynnym podatnikiem VAT, co zwalniałoby z obowiązku stosowania art. 106b ust. 5 ustawy o VAT, została uznana za chybioną w świetle materialnego rozumienia pojęcia 'podatnika'.
Godne uwagi sformułowania
sankcja w wysokości 100% podatku należy uznać za środek nadmierny i nieproporcjonalny • brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na przypisanie tej sprzedaży innemu podmiotowi niż wskazany w fakturze • nie mamy do czynienia z sytuacją, w której faktura dokumentuje sprzedaż na rzecz podmiotu, który faktycznie nie dokonał nabycia • naruszenie obowiązków dokumentacyjnych, choć niewątpliwie miało miejsce, nie wiązało się w realiach sprawy z jakimkolwiek ryzykiem nadużycia
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
przewodniczący
Anna Zaorska
sprawozdawca
Piotr Dębkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności przy nakładaniu sankcji podatkowych, zwłaszcza w kontekście art. 106b ust. 6 ustawy o VAT. Pokazuje, że nawet formalne naruszenie przepisów nie zawsze uzasadnia automatyczne zastosowanie sankcji, jeśli nie wiąże się z ryzykiem uszczuplenia dochodów państwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawiania faktur do paragonów bez NIP, gdy nabywca jest podatnikiem VAT (nawet z zawieszoną działalnością). Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów naruszeń formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet formalne naruszenie przepisów podatkowych nie zawsze prowadzi do nałożenia sankcji, jeśli sąd uzna ją za nieproporcjonalną. Podkreśla znaczenie zasady proporcjonalności w prawie podatkowym.
“Sąd: Sankcja VAT nie zawsze, gdy naruszenie jest tylko formalne!”
Dane finansowe
WPS: 46 598 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.