III SA/Wa 1970/13Zwolnienie podatkowe odsetki książeczka mieszkaniowa 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący bank zwrócił się o interpretację indywidualną w sprawie możliwości zwolnienia z opodatkowania odsetek od wkładów zgromadzonych na nowo tworzonych przez niego książeczkach mieszkaniowych. Bank argumentował, że jego produkty, choć nowe, powinny być traktowane analogicznie do tradycyjnych książeczek mieszkaniowych i odsetki od nich powinny korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Minister Finansów początkowo uznał stanowisko banku za prawidłowe, jednak następnie zmienił interpretację, stwierdzając, że zwolnienie dotyczy wyłącznie odsetek i premii gwarancyjnych od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych istniejących przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o PIT (tj. przed 1 stycznia 2002 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę banku, podzielając stanowisko Ministra Finansów. Sąd uznał, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna przepisu art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że zwolnienie ma charakter przejściowy i dotyczy praw nabytych, a nie nowych produktów bankowych wprowadzonych po zmianie przepisów. Sąd oddalił również zarzuty proceduralne dotyczące oznaczenia strony postępowania i doręczenia pisma.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych odsetek od wkładów mieszkaniowych, zasady sukcesji podatkowej w zakresie interpretacji indywidualnych oraz kompetencje Ministra Finansów do zmiany interpretacji z urzędu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z historycznym przepisem dotyczącym książeczek mieszkaniowych. Zasady sukcesji prawnej mogą być stosowane do innych sytuacji prawnopodatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odsetki od wkładów zgromadzonych na nowo tworzonych przez bank produktach bankowych, określanych jako 'książeczka mieszkaniowa', podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie podatkowe na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. dotyczy odsetek i premii gwarancyjnych od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych istniejących przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o PIT, a nie na nowych produktach bankowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. ma charakter przejściowy i dotyczy praw nabytych, a nie nowych produktów bankowych wprowadzonych po zmianie przepisów. Wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna przepisu wskazuje, że zwolnienie ma zastosowanie wyłącznie do wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych istniejących przed wejściem w życie zmian, a nie na produktach powstałych po tej dacie.
Czy Minister Finansów może z urzędu zmienić interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej, jeśli stwierdzi jej nieprawidłowość, w tym w przypadku, gdy wnioskodawca (podmiot, dla którego wydano pierwotną interpretację) przestał istnieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Minister Finansów ma prawo z urzędu zmienić interpretację indywidualną, jeśli stwierdzi jej nieprawidłowość, niezależnie od tego, czy pierwotny wnioskodawca nadal istnieje, pod warunkiem prawidłowego ustalenia następstwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Minister Finansów ma prawo zmienić interpretację indywidualną z urzędu na podstawie art. 14e O.p., jeśli stwierdzi jej nieprawidłowość. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych. W przypadku sukcesji prawnej, następca prawny może korzystać z ochrony wynikającej z interpretacji, ale tylko w zakresie i na warunkach, jakie przysługiwały poprzednikowi prawnemu. Doręczenie zmiany interpretacji następcy prawnemu jest skuteczne.
Czy następca prawny podmiotu, dla którego wydano interpretację indywidualną, może korzystać z ochrony wynikającej z tej interpretacji w zakresie własnych rozliczeń podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Następca prawny może przejąć uprawnienia gwarancyjne wynikające z interpretacji indywidualnej, ale tylko w takim zakresie i na takich samych warunkach, na jakich przysługiwały jego poprzednikowi prawnemu, i tylko jeśli poprzednik zastosował się do interpretacji przed utratą bytu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej (art. 93, 93a) oraz orzecznictwo NSA, wyjaśnił zasady sukcesji podatkowej. Następca prawny odpowiada za rozliczenia podatkowe poprzednika i może skorzystać z ochrony wynikającej z interpretacji, ale nie może jej stosować do własnych rozliczeń w szerszym zakresie niż poprzednik. Doręczenie zmiany interpretacji następcy prawnego jest skuteczne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 52a § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie dotyczy odsetek i premii gwarancyjnych od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych istniejących przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o PIT (tj. przed 1 stycznia 2002 r.). Nie obejmuje odsetek od nowych produktów bankowych wprowadzonych po tej dacie.
O.p. art. 14e
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Reguluje możliwość zmiany interpretacji indywidualnej z urzędu przez Ministra Finansów w przypadku stwierdzenia jej nieprawidłowości.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wskazuje na obowiązek poboru 19% zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, które nie korzystają ze zwolnienia.
Ustawa o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych art. 3 § ust. 1
Definiuje uprawnienia właścicieli książeczek mieszkaniowych do premii gwarancyjnej.
Ustawa o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych art. 3 § ust. 3
Określa bank odpowiedzialny za obliczanie i wypłatę premii gwarancyjnej.
Ustawa o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych art. 2 § pkt 5
Definiuje pojęcie 'właściciela książeczki mieszkaniowej'.
O.p. art. 93 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Reguluje sukcesję praw i obowiązków w przypadku łączenia się osób prawnych.
O.p. art. 93a § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Reguluje sukcesję praw i obowiązków w przypadku przekształcenia osoby prawnej.
O.p. art. 14b § ust. 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Definiuje interpretację indywidualną jako pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydawaną przez Ministra Finansów na wniosek zainteresowanego.
O.p. art. 14h
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wskazuje, że w sprawach dotyczących interpretacji stosuje się przepisy zawarte w rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej oraz przepisy jednoznacznie wymienione w art. 14h.
O.p. art. 165a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Reguluje odmowę wszczęcia postępowania w sprawach interpretacji podatkowych.
O.p. art. 168 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Określa wymogi wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Określa zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podkreśla, że interpretacje indywidualne podlegają kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na interpretację indywidualną (uchylenie aktu).
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez sąd (oddalenie skargi).
Ustawa z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 1 § pkt 18
Przepis wprowadzający art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f.
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 11 § ust. 1
Obowiązek podawania identyfikatora podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że zwolnienie ma charakter przejściowy i dotyczy praw nabytych, a nie nowych produktów bankowych. • Przepis art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. ma charakter wyjątku od zasady powszechności opodatkowania i powinien być interpretowany ściśle. • Minister Finansów ma prawo z urzędu zmienić interpretację indywidualną, jeśli stwierdzi jej nieprawidłowość, nawet jeśli pierwotny wnioskodawca przestał istnieć, pod warunkiem prawidłowego ustalenia następstwa prawnego. • Następca prawny może korzystać z ochrony wynikającej z interpretacji poprzednika, ale tylko w zakresie i na warunkach przysługujących poprzednikowi.
Odrzucone argumenty
Odsetki od nowych produktów bankowych typu 'książeczka mieszkaniowa' powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. • Minister Finansów nie miał podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej, ponieważ pismo zostało skierowane do nieistniejącego podmiotu. • Minister Finansów nie wykazał przesłanek do zastosowania trybu nadzwyczajnego (art. 14e O.p.). • Interpretacje podatkowe objęte są sukcesją uniwersalną i przechodzą na następcę prawnego w pełnym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie podatkowe należy rozumieć (stosować) ściśle • zwolnienie przedmiotowe ma zastosowanie wyłącznie na zasadzie tzw. praw nabytych do przychodów powstałych w wyniku zdarzeń zaistniałych przed nowelizacją • następca prawny nie może zastosować się do interpretacji indywidualnej wydanej dla jego poprzednika prawnego w zakresie własnych rozliczeń zobowiązań podatkowych • nieprawidłowość interpretacji przepisów prawa podatkowego to taka, która w nieodpowiedni sposób objaśnia przepisy prawa
Skład orzekający
Bożena Dziełak
przewodniczący
Waldemar Śledzik
sprawozdawca
Sylwester Golec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych odsetek od wkładów mieszkaniowych, zasady sukcesji podatkowej w zakresie interpretacji indywidualnych oraz kompetencje Ministra Finansów do zmiany interpretacji z urzędu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z historycznym przepisem dotyczącym książeczek mieszkaniowych. Zasady sukcesji prawnej mogą być stosowane do innych sytuacji prawnopodatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych, zwłaszcza w kontekście praw nabytych i sukcesji prawnej. Choć dotyczy historycznego przepisu, mechanizmy prawne są nadal aktualne.
“Czy odsetki od Twojej książeczki mieszkaniowej są wolne od podatku? Sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie przestaje obowiązywać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.