Orzeczenie · 2017-12-13

III SA/Wa 191/17Odmowa interpretacji podatkowej klauzula ppo 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2017-12-13
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek od spadków i darowizninterpretacja indywidualnaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaOrdynacja podatkowazwolnienie podatkoweopinia zabezpieczającapostępowanie interpretacyjne

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Podatnik pytał o możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn (art. 4a ust. 1 ustawy) w kontekście przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f Ordynacji podatkowej). Minister odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że ocena zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie jest możliwa w trybie interpretacji indywidualnej, a wymaga odrębnego postępowania o wydanie opinii zabezpieczającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że stanowisko Ministra jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że instytucja interpretacji indywidualnej nie służy do oceny zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, która wymaga odrębnego trybu (opinii zabezpieczającej). Dodatkowo, przepisy Ordynacji podatkowej (art. 14b § 5b) stanowią, że interpretacja indywidualna nie jest wydawana w zakresie elementów stanu faktycznego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona, a zarzuty skargi były chybione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek dotyczy oceny zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wyjaśnienie rozgraniczenia między postępowaniem interpretacyjnym a postępowaniem o wydanie opinii zabezpieczającej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik próbuje uzyskać interpretację przepisów podatkowych w zakresie, który powinien być rozpatrywany w trybie opinii zabezpieczającej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ interpretacyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, gdy wniosek dotyczy oceny zastosowania przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania) w kontekście zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli wniosek dotyczy oceny zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Taka ocena wymaga odrębnego trybu postępowania w postaci opinii zabezpieczającej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f Op) nie mieści się w kompetencjach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują odrębny tryb dla takich spraw – wydanie opinii zabezpieczającej. Dodatkowo, art. 14b § 5b Op stanowi, że interpretacja indywidualna nie jest wydawana w zakresie elementów stanu faktycznego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op.

Czy podatnik może uzyskać ochronę prawną (np. zwolnienie z zapłaty podatku) na podstawie interpretacji indywidualnej, jeśli jego sprawa dotyczy potencjalnego zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może uzyskać ochrony prawnej na podstawie interpretacji indywidualnej w sprawach, które mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Ochrona taka może być uzyskana jedynie w trybie opinii zabezpieczającej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 14na Op stanowi, iż przepisy art. 14k-14n (dotyczące ochrony podatnika na podstawie interpretacji) nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op. Oznacza to, że w sprawach związanych z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania, ochrona podatnika może być uzyskana wyłącznie w ramach opinii zabezpieczającej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na postanowienie Ministra o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów podatkowych.

Przepisy (15)

Główne

upsd art. 4a § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Przepis ten stanowi podstawę zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, jednak jego zastosowanie może być ograniczone przez przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania.

Op art. 165a § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna odmowy wszczęcia postępowania.

Op art. 14b § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Op art. 14h

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach interpretacji indywidualnych.

Pomocnicze

Op art. 119a § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Definicja unikania opodatkowania.

Op art. 119a § § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Definicja 'czynności odpowiedniej' w kontekście unikania opodatkowania.

Op art. 119e § pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Definicja korzyści podatkowej.

Op art. 119y § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wydawania opinii zabezpieczającej.

Op art. 119x

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej.

Op art. 14b § § 5b

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wyłączenie wydawania interpretacji indywidualnej w zakresie elementów stanu faktycznego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a.

Op art. 14na § pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wyłączenie stosowania przepisów art. 14k-14n (ochrona interpretacyjna) w przypadku czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a.

ustawa nowelizująca art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy dotyczący stosowania art. 14na Op do interpretacji wydanych po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

uppsa art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu administracyjnego do zbadania sprawy w pełnym zakresie.

uppsa art. 145 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

uppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie mieści się w kompetencjach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. • Dla oceny zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania wymagany jest odrębny tryb postępowania w postaci opinii zabezpieczającej. • Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 14b § 5b i art. 14na) wyłączają możliwość wydania interpretacji indywidualnej oraz stosowania ochrony interpretacyjnej w sprawach, które mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Minister nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego, a sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie w ramach tego postępowania. • Przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania nie mogą modyfikować ustawowych zwolnień podatkowych. • Zastosowanie się do interpretacji indywidualnej powinno skutkować ochroną wynikającą z art. 14k-14n Op, nawet jeśli sprawa dotyczy potencjalnego zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności wydania przez Ministra postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie wynikających z art. 4a ust. 1 upsd warunków zwolnienia z opodatkowania darowizny i ewentualnego wpływu na tą regulację, nowo dodanych przepisów Działu IIIa Op dotyczących zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. • A tego, jak słusznie stwierdził Minister, nie mógł on dokonać w ramach postępowania w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, z uwagi na brak swojej właściwości. • Niewątpliwe zatem nadal istnieje w polskim systemie prawnym możliwość realizacji, tak mocno podkreślanej przez pełnomocnika strony, funkcji ochronnej obejmującej zakres stosowania przez podatnika w danym stanie faktycznym, czy też zdarzeniu przyszłym, przepisów art. 119a i nast. Op. Jednak następuje to w odrębnej od interpretacji indywidualnych formie prawnej, tj. w postaci opinii zabezpieczającej wydawanej wyłącznie w postępowaniu uregulowanym w art. 119w i nast. rozdziału 4 Działu III a Op. • Regulacja ta ma chronić przed nadużywaniem systemu interpretacji indywidualnych w zakresie unikania opodatkowania, na które to zagrożenie zwrócono uwagę w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2015 r.

Skład orzekający

Artur Kot

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Katarzyna Owsiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek dotyczy oceny zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wyjaśnienie rozgraniczenia między postępowaniem interpretacyjnym a postępowaniem o wydanie opinii zabezpieczającej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik próbuje uzyskać interpretację przepisów podatkowych w zakresie, który powinien być rozpatrywany w trybie opinii zabezpieczającej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia kompetencji organów podatkowych w zakresie interpretacji przepisów i oceny stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

“Interpretacja podatkowa czy opinia zabezpieczająca? Sąd wyjaśnia granice kompetencji organów w walce z unikaniem opodatkowania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst