Orzeczenie · 2021-03-30

III SA/Wa 1349/20Odmowa wydania skanów akt naruszenie interesu publicznego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-03-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo dostępu do akttajemnica skarbowainteres publicznyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowysąd administracyjnyanonimizacja danych

Sprawa dotyczyła wniosku J. R. o wydanie skanów dokumentów wyłączonych z akt postępowania podatkowego, które zawierały dane objęte tajemnicą skarbową i dotyczyły osób trzecich. Organ podatkowy (DIAS) odmówił wydania tych skanów, powołując się na art. 179 Ordynacji podatkowej (Op), który zezwala na wyłączenie dokumentów z akt ze względu na interes publiczny. Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do akt, choć nieabsolutne, może być ograniczone tylko w uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu, organ podatkowy nie wykazał w sposób konkretny i szczegółowy, dlaczego udostępnienie wyłączonych dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby interes publiczny lub tajemnicę skarbową. Brak takiego uzasadnienia stanowił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz zasad postępowania. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy dostępu do akt sprawy ze względu na tajemnicę skarbową lub interes publiczny wymaga szczegółowego wykazania przez organ, dlaczego udostępnienie dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby te wartości. Podkreśla znaczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt postępowania podatkowego. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od kontekstu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy, powołując się na tajemnicę skarbową i interes publiczny, bez szczegółowego uzasadnienia, dlaczego udostępnienie tych dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby te wartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może odmówić wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy bez szczegółowego i konkretnego uzasadnienia, dlaczego udostępnienie tych dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby interes publiczny lub tajemnicę skarbową. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający, że udostępnienie skarżącemu dokumentów wyłączonych z akt sprawy, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby interes publiczny. Organ powołał się ogólnie na tajemnicę skarbową i interes publiczny, ale nie przedstawił konkretnych powodów odmowy ani nie ocenił możliwości udostępnienia dokumentów w formie zanonimizowanej. Brak szczegółowego uzasadnienia narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Czy prawo dostępu do akt sprawy, w tym możliwość uzyskania kopii dokumentów, może być ograniczone na podstawie art. 179 Ordynacji podatkowej, i jakie są warunki takiego ograniczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo dostępu do akt, w tym możliwość uzyskania kopii dokumentów, może być ograniczone na podstawie art. 179 Ordynacji podatkowej, jednakże organ podatkowy musi wykazać w uzasadnieniu postanowienia o odmowie, w jaki sposób ujawnienie dokumentów naruszałoby interes publiczny lub tajemnicę skarbową, a także rozważyć możliwość udostępnienia dokumentów w formie zanonimizowanej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ograniczenie prawa dostępu do akt na podstawie art. 179 Op wymaga wykazania przez organ konkretnych powodów naruszenia interesu publicznego. Organ powinien ocenić, czy wyłączone dokumenty zawierają dane osób trzecich, których ujawnienie mogłoby narazić je na szkodę, oraz czy istnieje możliwość udostępnienia dokumentów w formie zanonimizowanej, która chroniłaby interesy procesowe strony i jednocześnie chroniła dane osób trzecich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2020 r.

Przepisy (16)

Główne

Op art. 178 § 1

Ordynacja podatkowa

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

Op art. 178 § 3

Ordynacja podatkowa

Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy.

Op art. 179 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Op art. 179 § 2

Ordynacja podatkowa

Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia.

Op art. 293 § 1

Ordynacja podatkowa

Indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.

Ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w całości albo w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Konstytucja RP art. 53 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.

Pomocnicze

Op art. 179 § 3

Ordynacja podatkowa

Na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie.

Op art. 293 § 2

Ordynacja podatkowa

§ 1 stosuje się również do danych zawartych w informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1, aktach dokumentujących czynności sprawdzające, aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, dokumentacji rachunkowej organu podatkowego, informacjach uzyskanych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1.

Ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

ust. 1 pkt 2 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie wykazał w sposób konkretny i szczegółowy, dlaczego udostępnienie wyłączonych dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby interes publiczny lub tajemnicę skarbową. • Brak szczegółowego uzasadnienia odmowy narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. • Istnieje możliwość udostępnienia dokumentów w formie zanonimizowanej, która chroniłaby interesy procesowe strony i jednocześnie chroniła dane osób trzecich.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu podatkowego oparta na ogólnym powołaniu się na tajemnicę skarbową i interes publiczny, bez wskazania konkretnych powodów odmowy. • Odmowa wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy była uzasadniona ochroną tajemnicy skarbowej i interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

organ nie wykazał w sposób wystarczający, że udostępnienie skarżącemu, w jakiejkolwiek postaci, wyłączonych dokumentów mogło naruszyć interes publiczny • organ winien również ocenić, czy wyłączone materiały zawierają dane dotyczące osób trzecich niebędących stroną postępowania • lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyłącza polemikę z organem w sposób konkretny

Skład orzekający

Aneta Trochim-Tuchorska

przewodniczący

Piotr Dębkowski

sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy dostępu do akt sprawy ze względu na tajemnicę skarbową lub interes publiczny wymaga szczegółowego wykazania przez organ, dlaczego udostępnienie dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby te wartości. Podkreśla znaczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt postępowania podatkowego. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatela do dostępu do informacji publicznej i akt sprawy, które jest ograniczane przez tajemnicę skarbową i interes publiczny. Pokazuje, jak ważne jest szczegółowe uzasadnienie decyzji organów administracji.

Czy organ podatkowy może ukryć przed Tobą dokumenty? Sąd wyjaśnia, kiedy odmowa dostępu do akt jest nielegalna.

Dane finansowe

WPS: 580 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst