Orzeczenie · 2025-12-10

III SA/Wa 1091/25Uchylenie odmowy interpretacji podatkowej fundacja rodzinna 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-10
NSAPodatkoweWysokawsa
fundacja rodzinnasukcesjapodatek dochodowyPITinterpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniazwolnienie podatkoweświadczenia z fundacji

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych wypłat z fundacji rodzinnej do beneficjenta (Skarżącej). Skarżąca planowała utworzenie fundacji rodzinnej, do której jej najbliższa rodzina wniosłaby udziały i akcje w spółkach, nieruchomości oraz inne aktywa, w celu zapewnienia sukcesji pokoleniowej. Fundacja miała gromadzić dochody z dywidend i odsetek, a świadczenia wypłacane beneficjentom miały być zwolnione z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 157 Updof. Organy podatkowe (DKIS), opierając się na opinii Szefa KAS, odmówiły wydania interpretacji, uznając, że opisane działania mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a Op (unikanie opodatkowania). Argumentowano, że sposób działania może być sztuczny, a głównym celem może być osiągnięcie korzyści podatkowej poprzez zbycie aktywów fundacji i jej ewentualną likwidację, co byłoby sprzeczne z celem ustawy podatkowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania, w tym bezpodstawne rozszerzenie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że opisane we wniosku okoliczności mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a Op. Sąd podkreślił, że Skarżąca wyraźnie zaznaczyła, iż fundacja nie zamierza zbywać papierów wartościowych ani nie planuje jej likwidacji. Odwołanie się przez organy do wniosku wspólnego rodziny Skarżącej również nie dawało podstaw do takich wniosków. WSA uznał, że zadanie pytania o zwolnienie z opodatkowania w związku z rozwiązaniem fundacji (art. 21 ust. 1 pkt 157 Updof) nie oznacza, że takie rozwiązanie jest planowane. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

WSA potwierdził, że organy podatkowe nie mogą arbitralnie odmawiać wydania interpretacji indywidualnej, powołując się na klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, bez przedstawienia przekonujących dowodów na sztuczność działań i sprzeczność z celem ustawy. Orzeczenie podkreśla znaczenie jasnego opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego we wniosku o interpretację oraz konieczność obiektywnej oceny przez organy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację w kontekście fundacji rodzinnej i potencjalnego zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Interpretacja poglądów na temat wiążącego charakteru opinii SKAS może się różnić w zależności od składu orzekającego NSA.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy podatkowe mogą odmówić wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 Ordynacji podatkowej, powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że opisane we wniosku zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Op (unikanie opodatkowania), nawet jeśli wnioskodawca zaprzecza zamiarowi zbycia aktywów lub likwidacji fundacji rodzinnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie mogą odmówić wydania interpretacji indywidualnej w oparciu o uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jeśli nie przedstawiły przekonującej argumentacji opartej na obiektywnych racjach, a opis zdarzenia przyszłego we wniosku nie wskazuje jednoznacznie na taki zamiar.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały istnienia uzasadnionego przypuszczenia zastosowania art. 119a Op. Wnioskodawca wyraźnie zaprzeczył zamiarowi zbycia aktywów lub likwidacji fundacji. Odwołanie się do wniosku wspólnego rodziny nie było wystarczające, a samo zadanie pytania o skutki rozwiązania fundacji nie oznaczało planowania jej likwidacji.

Czy planowane utworzenie fundacji rodzinnej w celu sukcesji pokoleniowej, z zamiarem gromadzenia dochodów z dywidend i odsetek, a następnie wypłacania świadczeń beneficjentom, może być uznane za sztuczny sposób działania w celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wnioskodawca jasno deklaruje cel sukcesji i brak zamiaru zbycia aktywów lub likwidacji fundacji, a organy nie przedstawią obiektywnych dowodów na istnienie takiego zamiaru.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem fundacji było zapewnienie sukcesji, a nie zbycie aktywów czy unikanie opodatkowania. Brak było dowodów na sztuczność działań czy sprzeczność z celem ustawy, a argumentacja organów opierała się na domniemaniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie.

Przepisy (29)

Główne

Updof art. 21 § ust. 1 pkt 157

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Updof art. 21 § ust. 49

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Op art. 119a § § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 5b pkt 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ufr art. 2 § ust. 2

Ustawa o fundacji rodzinnej

Ufr art. 5 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o fundacji rodzinnej

Updof art. 20 § ust. 1g

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.s.d. art. 4a § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Updop art. 6 § ust. 1 pkt 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Updop art. 24q § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Op art. 119a § § 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 119c § § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 119c § § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 119c § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 5c

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 5d

Ordynacja podatkowa

Op art. 14h

Ordynacja podatkowa

Op art. 14r § § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 13 § § 2a

Ordynacja podatkowa

Op art. 221

Ordynacja podatkowa

Op art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 239

Ordynacja podatkowa

Ppsa art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 122

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały istnienia uzasadnionego przypuszczenia zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. • Opis zdarzenia przyszłego we wniosku nie wskazywał na planowaną likwidację fundacji ani zbycie aktywów. • Zadanie pytania o skutki rozwiązania fundacji nie oznaczało planowania jej likwidacji. • Skarżąca nie była stroną wniosku wspólnego rodziny i zakres problemu prawnego był zasadniczo różny.

Odrzucone argumenty

Uzasadnione przypuszczenie, że opisane we wniosku zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Op. • Możliwość wystąpienia dwóch korzyści podatkowych: opodatkowanie w przypadku rozwiązania fundacji według obniżonej stawki 15% oraz odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego. • Sztuczny charakter działania fundacji rodzinnej i jej wykorzystanie jako instrumentu do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Op • sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania) • korzyść podatkowa, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu • nie ma jednolitego poglądu co do kwestii związania DKIS opinią SKAS • opinia wydawana przez Szefa KAS na podstawie art. 14b § 5c Op nie ma wiążącego charakteru dla DKIS • nie zdołał wykazać istnienia uzasadnionego przypuszczenia • nie można zapytać o przepis art. 21 ust. 1 pkt 157 Updof

Skład orzekający

Matylda Arnold-Rogiewicz

przewodniczący

Piotr Dębkowski

sprawozdawca

Agnieszka Sułkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "WSA potwierdził, że organy podatkowe nie mogą arbitralnie odmawiać wydania interpretacji indywidualnej, powołując się na klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, bez przedstawienia przekonujących dowodów na sztuczność działań i sprzeczność z celem ustawy. Orzeczenie podkreśla znaczenie jasnego opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego we wniosku o interpretację oraz konieczność obiektywnej oceny przez organy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację w kontekście fundacji rodzinnej i potencjalnego zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Interpretacja poglądów na temat wiążącego charakteru opinii SKAS może się różnić w zależności od składu orzekającego NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundacji rodzinnych, które są coraz popularniejszym narzędziem sukcesji, a także interpretacji przepisów antyabuzywnych. Pokazuje praktyczne problemy związane z uzyskiwaniem interpretacji podatkowych w złożonych strukturach.

“Fundacja rodzinna: czy organy podatkowe mogą zablokować interpretację, powołując się na 'domniemanie' unikania opodatkowania?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst