III SA/Wa 1036/17Uchylenie decyzji podatkowej koszty uzyskania przychodów 54
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą skarżącemu A. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. na kwotę 30.142 zł. Spór dotyczył głównie zaliczenia przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodów kwoty [...] zł, wynikającej z faktur wystawionych przez spółkę [...] Sp. z o.o. w organizacji, w której skarżący był większościowym udziałowcem i prezesem zarządu. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a usługi zostały wykonane przez przedsiębiorstwo skarżącego, a nie przez spółkę. Sąd uznał jednak, że Dyrektor Izby Skarbowej nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych i naruszył przepisy postępowania podatkowego (m.in. art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej), nie wykazując w sposób wystarczający, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych usług ani że skarżący nie poniósł wydatków z nimi związanych. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i przedstawienia stosownej argumentacji przez organ odwoławczy, uwzględniając zasady swobody działalności gospodarczej i możliwość oceny skutków podatkowych czynności cywilnoprawnych (art. 199a Op).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe przy kwestionowaniu rzeczywistości transakcji gospodarczych i kosztów uzyskania przychodów, a także oceny umów cywilnoprawnych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z powiązaniami między podatnikiem a spółką, w której posiadał udziały. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i updof jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi przez spółkę, w której skarżący posiada udziały i jest prezesem zarządu, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeśli organy podatkowe kwestionują rzeczywistość tych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik wykaże, że wydatek został rzeczywiście poniesiony, udokumentowany i miał na celu osiągnięcie przychodów. W tej sprawie sąd uznał, że organ nie wykazał braku rzeczywistości transakcji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób wyczerpujący, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych usług ani że skarżący nie poniósł wydatków. Naruszono przepisy postępowania, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Czy organ podatkowy może kwestionować skuteczność umów cywilnoprawnych (np. sprzedaży samochodu i kompensaty) zawieranych pomiędzy podatnikiem a spółką, w której ma on udziały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy może oceniać skutki podatkowe czynności cywilnoprawnych, ale musi to robić z uwzględnieniem odpowiednich przepisów (np. art. 199a Op) i przedstawić stosowną argumentację, nie kwestionując ich skuteczności w sposób dowolny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Dyrektor IS nie odniósł się należycie do stanowiska Naczelnika US w kwestii skuteczności kompensaty i nie wskazał podstawy prawnej do kwestionowania umów cywilnoprawnych. Brak było dowodów na nadużycia lub oszustwa podatkowe.
Czy protokół kontroli podatkowej może być uzupełniany lub modyfikowany w toku postępowania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Tak, protokół kontroli jest jednym z dowodów, a ocena rzetelności ksiąg podatkowych może być dokonywana przez organ podatkowy także po zakończeniu kontroli, w tym przez organ odwoławczy w świetle nowych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał za chybiony zarzut skarżącego dotyczący niemożności uzupełniania lub modyfikowania ustaleń z kontroli podatkowej w toku postępowania, wskazując na art. 180 § 1 Op.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
updof art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające charakter ostateczny i udokumentowane.
uppsa art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
Op art. 233 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 193 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 193 § § 2
Ordynacja podatkowa
Op art. 193 § § 4
Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Op art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Protokół kontroli jest jednym z dowodów w sprawie.
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania materiału dowodowego.
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Op art. 210 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Op art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
uppsa art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
uppsa art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
uppsa art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
uppsa art. 127
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada dwuinstancyjności.
updof art. 23
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty niepodlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.
k.c. art. 647 § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
Umowy o roboty budowlane, w tym podwykonawstwo.
Op art. 199a
Ordynacja podatkowa
Ocena skutków podatkowych czynności cywilnoprawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 122, 127, 187 § 1, 191, 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych usług ani że skarżący nie poniósł wydatków. • Organ nie przedstawił podstawy prawnej do kwestionowania skuteczności umów cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca tego, że ustalenia z kontroli podatkowej nie mogą być uzupełniane lub modyfikowane w toku postępowania podatkowego. • Argumentacja skarżącego dotycząca braku reakcji na wezwania do przesłuchania w charakterze strony.
Godne uwagi sformułowania
"koszty poniesione" oznacza, że ustawodawca w kategorii kosztu podatkowego ujmuje tylko wydatki, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające przy tym charakter ostateczny. • "Na podatniku spoczywa obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, a nadto, że poniesienie określonych wydatków nastąpiło w celu osiągnięcia przychodów." • "nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar lub usługę i wykorzystać je w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów." • "Dyrektor IS nie dokonał bowiem wyczerpujących (kompletnych) ustaleń faktycznych, niezbędnych do tego, aby prawidłowo rozstrzygnąć rozpoznawaną sprawę." • "Nie wykazał w szczególności, że 4 sporne faktury VAT [...] nie dokumentują usług wykonanych na rzecz skarżącego." • "Nie wskazał przy tym podstawy prawnej umożliwiającej organowi podatkowemu kwestionowanie skuteczności umów cywilnoprawnych." • "Dowolnie przyjął nadto, na podstawie oceny zeznań D. G. [...], iż "usługi" były fikcyjne." • "Oceny skutków podatkowych poszczególnych czynności cywilnoprawnych organ podatkowy może zaś dokonywać z uwzględnieniem przepisów art. 199a Op."
Skład orzekający
Artur Kot
przewodniczący-sprawozdawca
Matylda Arnold-Rogiewicz
członek
Justyna Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe przy kwestionowaniu rzeczywistości transakcji gospodarczych i kosztów uzyskania przychodów, a także oceny umów cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z powiązaniami między podatnikiem a spółką, w której posiadał udziały. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i updof jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie transakcji i jak organy podatkowe mogą kwestionować rzeczywistość kosztów. Pokazuje też, że sądy administracyjne kontrolują sposób prowadzenia postępowań przez organy.
“Czy faktury od własnej spółki zawsze są kosztem? Sąd wyjaśnia, kiedy organy podatkowe mogą kwestionować transakcje.”
Dane finansowe
WPS: 30 142 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.