III SA/Po 255/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Turku na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 15 czerwca 2023 r. nr LVI/378/23, która określała zasady zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych. Głównym zarzutem prokuratora było istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów dotyczących obowiązku publikacji aktów normatywnych, poprzez zaniechanie opublikowania uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Prokurator argumentował, że brak publikacji sprawił, iż uchwała nie wiąże adresatów i nie wywołuje skutku prawnego, co uzasadnia jej stwierdzenie nieważności w całości. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, potwierdził, że uchwała dotycząca zwrotu kosztów podróży służbowych radnych, podjęta na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z Konstytucją RP oraz ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, akty prawa miejscowego podlegają obowiązkowej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym jako warunkowi wejścia w życie. Ponieważ zaskarżona uchwała nie została opublikowana, sąd uznał, że doszło do istotnego naruszenia prawa, które skutkuje nieważnością uchwały w całości. Sąd podkreślił, że brak publikacji oznacza, iż akt prawny nie może wiązać adresatów i nie posiada mocy obowiązującej. Nawet jeśli gmina planowała podjęcie nowej uchwały dostosowanej do wymogów prawnych, nie zwalniało to sądu z obowiązku oceny legalności zaskarżonej uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności publikacji aktów prawa miejscowego, w tym uchwał dotyczących zwrotu kosztów podróży radnych, w wojewódzkim dzienniku urzędowym jako warunku ich wejścia w życie i ważności.
Dotyczy wyłącznie uchwał rady gminy o charakterze aktów prawa miejscowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała rady gminy określająca zasady zwrotu kosztów podróży służbowych radnym, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest ważna i wiąże adresatów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka nie jest ważna i nie wiąże adresatów, ponieważ brak publikacji stanowi istotne naruszenie prawa i uniemożliwia jej wejście w życie.
Uzasadnienie
Uchwała rady gminy w sprawie zwrotu kosztów podróży służbowych radnych jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, akty prawa miejscowego podlegają obowiązkowej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym jako warunkowi wejścia w życie. Brak publikacji oznacza, że uchwała nie posiada mocy obowiązującej i jest nieważna w całości.
Czy uchwała rady gminy określająca zasady zwrotu kosztów podróży służbowych radnym jest aktem prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest aktem prawa miejscowego.
Uzasadnienie
Uchwała zawiera normy abstrakcyjne i przepisy normatywne o charakterze generalnym, dotyczące powtarzalnego świadczenia, podjęta na podstawie delegacji ustawowej (art. 25 ust. 4 u.s.g.). Nie jest aktem kierownictwa wewnętrznego i zachowuje ważność po zakończeniu kadencji rady.
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 25 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do ustalenia przez radę gminy zasad zwrotu kosztów podróży służbowych radnym.
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze.
u.s.g. art. 41 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.o.a.n. art. 2 § ust. 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe.
u.o.a.n. art. 13 § pkt 2
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty prawa miejscowego stanowione przez organ gminy ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 88 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń i aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie.
Pomocnicze
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważności uchwały będącej aktem prawa miejscowego nie stwierdza się po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia.
u.o.a.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty normatywne ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt określi dłuższy termin.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Konstytucja RP art. 88 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 5 § ust. 3
Określało sposób ustalania należności z tytułu kosztów podróży służbowych radnych gminy (wspomniane w uzasadnieniu prokuratora).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa. • Uchwała rady gminy w sprawie zwrotu kosztów podróży służbowych radnych jest aktem prawa miejscowego. • Niespełnienie wymogu publikacji uniemożliwia wejście w życie aktu prawa miejscowego i powoduje jego nieważność.
Godne uwagi sformułowania
uchwała w sprawie określenia zasad zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych Rady Gminy Turek • istotne naruszenie prawa • niezasadne zaniechanie opublikowania tej uchwały • nie wiąże ona adresatów wskazanych w niej norm prawnych i nie wywołuje skutku prawnego • akt prawa miejscowego • obowiązywanie w czasie stanowi szczególną właściwość normy prawnej, przypisaną jej na podstawie danego kryterium, którym jest jej należyte ogłoszenie warunkujące w ogóle zaistnienie normy w porządku prawnym • Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności publikacji aktów prawa miejscowego, w tym uchwał dotyczących zwrotu kosztów podróży radnych, w wojewódzkim dzienniku urzędowym jako warunku ich wejścia w życie i ważności."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie uchwał rady gminy o charakterze aktów prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę obowiązywania prawa – konieczność jego publikacji. Pokazuje, jak formalne uchybienia mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały, nawet jeśli jej treść merytoryczna wydaje się uzasadniona.
“Uchwała Rady Gminy nieważna z powodu braku publikacji – co to oznacza dla prawa miejscowego?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.