III SA/LU 984/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-02-04
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnaprzewóz okazjonalnysamochód osobowyaplikacja mobilnalicencjaustawa o transporcie drogowymWSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym niespełniającym wymogów konstrukcyjnych oraz za niezgłoszenie zmiany danych pojazdu.

Przedsiębiorca zaskarżył decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego (pojemność poniżej 7 osób) oraz za niezgłoszenie zmiany danych pojazdu do licencji. Sąd administracyjny uznał, że przewóz był wykonywany w imieniu skarżącego, mimo korzystania z aplikacji mobilnej, a naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym zostały prawidłowo ustalone i skutkowały nałożeniem kar.

Sprawa dotyczyła skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8 800 zł. Kara została nałożona za dwa naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym: wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (przeznaczonym do przewozu do 7 osób łącznie z kierowcą) oraz niezgłoszenie organowi licencyjnemu zmiany danych pojazdu w wymaganym terminie. Skarżący argumentował, że przewóz nie był jego działalnością gospodarczą, a jedynie jednorazowym incydentem związanym z aplikacją mobilną, a także że nie był podmiotem wykonującym przewóz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego, mimo korzystania z aplikacji B. i umowy zlecenia z kierowcą. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego. Ponadto, sąd stwierdził, że pojazd nie spełniał wymogów dla przewozu okazjonalnego (art. 18 ust. 4a u.t.d.) i nie zastosowano przepisów dopuszczających przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (art. 18 ust. 4b u.t.d.), ponieważ nie spełniono wszystkich warunków, w tym zawarcia pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Sąd uznał również, że kary zostały nałożone prawidłowo, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące miarkowania kar nie miały zastosowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie takiego przewozu stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego, mimo korzystania z aplikacji mobilnej. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a skarżący nie zgłosił zmiany danych pojazdu do licencji. Odpowiedzialność przedsiębiorcy obejmuje działania osób, którymi się posługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.t.d. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt. 3, 11

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 8 § ust.1, 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 14 § ust.1 pkt.2, ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § ust. 4a, 4b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 7

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 8

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189e

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs? § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Skarżący nie zgłosił zmiany danych pojazdu do licencji. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje. Przepisy k.p.a. o miarkowaniu kar nie mają zastosowania.

Odrzucone argumenty

Przewóz nie był działalnością gospodarczą skarżącego. Przewóz był jednorazowym incydentem związanym z aplikacją mobilną. Podmiotem wykonującym przewóz nie był skarżący. Zastosowanie przepisów o carsharingu/carpoolingu. Naruszenie przepisów k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, brak odniesienia do zarzutów).

Godne uwagi sformułowania

Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą. W ustawie o transporcie drogowym brak jest bowiem zakazu zatrudniania kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych. Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres 'usług w dziedzinie transportu'.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący

Anna Strzelec

sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za przewóz realizowany przez kierowcę za pośrednictwem aplikacji mobilnej, interpretacja przepisów o przewozie okazjonalnym i karach pieniężnych w transporcie drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozu przez samochód osobowy za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z uwzględnieniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnych (jak Uber czy Bolt) i interpretacji przepisów prawa transportowego w kontekście nowych technologii. Pokazuje, że nawet korzystanie z aplikacji nie zwalnia z odpowiedzialności i konieczności przestrzegania przepisów.

Aplikacja mobilna nie chroni przed karą! Sąd wyjaśnia, kto odpowiada za przewóz osób.

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Lu 984/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 945/21 - Wyrok NSA z 2024-10-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a; art. 4 pkt. 3, 11; art. 5 ust. 1; art. 8 ust.1, 2;  art. 14 ust.1 pkt.2, ust. 4; art. 18 ust. 4a, 4b; art. 92a ust. 1, 3; art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7; art. 8; art. 77 § 1; art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania I. S. (dalej jako strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako organ I instancji) z 17 lutego 2020 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 6 grudnia 2019 r. w L., przy [...] został zatrzymany do kontroli samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którego kierowcą był O. S. obywatel [...]. Pojazdem tym wykonywany był przewóz osób przez przedsiębiorstwo G. z siedzibą w L..
W chwili kontroli przewożono dwóch pasażerów z ul. [...] na Plac [...] w L.. Przewóz odbywał się samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości [...] zł. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. paszport, prawo jazdy, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne, umowę zlecenia zawartą z ze skarżącym, oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi oraz wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kontrola została udokumentowana protokołem z 6 grudnia 2019 r., nr [...] Jak ustalono przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażerki (przesłuchanej w charakterze świadka) około godz. 20:25. Aplikację tę pasażerka pobrała z Internetu, zainstalowała na telefonie, założyła konto i podpięła do niej swoją kartę płatniczą. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu, tj. [...] zł. Po dojechaniu na wskazane miejsce, tj. D. w L. z konta pasażerki automatycznie została pobrana opłata za przejazd w ww. wysokości, co potwierdziła przesłuchana w charakterze świadka. Na jej koncie widniała informacja, iż odbiorcą opłaty za przejazd jest B..eu w T.. Pasażerka podała również, iż nie zawierała żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani przedsiębiorcą w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji B., a kierowca był dla niej osobą obcą.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca O. S. oświadczył, że jest studentem I roku studiów na kierunku informatyka jednej z lubelskich szkół wyższych. Biegle włada językiem polskim w mowie i piśmie. Kierowca wyjaśnił, że wykonywał zarobkowy transport osób przy pomocy aplikacji B.. Zeznał, że za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od firmy G. , z którą ma podpisaną umowę zlecenia. Kierowca dodał również, iż płatność za przewóz dokonywana jest przez pasażera poprzez aplikację B. , do której podłączona jest karta płatnicza i po każdym zakończonym kursie pieniądze ściągane są z konta klienta. Wszystkie operacje są bezgotówkowe. Zeznał, że pojazd, którym wykonuje przewozy drogowe należy do ww. przedsiębiorstwa. Osoby, które przewoził w chwili kontroli były dla niego obce. Nie posiada kasy fiskalnej, taksometru i oznaczeń charakterystycznych dla taksówki. Organ I instancji ustalił również, że skarżący do licencji zgłosił jedynie pojazd [...] nr rej. [...] Kontrolowany pojazd m-ki [...] nr rej. [...], którym wykonywano przewóz nie został do licencji zgłoszony.
W tych okolicznościach organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z 17 lutego 2020 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.800 zł za naruszenie z l.p. 2.2.11 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z ze zm.) – dalej jako u.t.d. lub ustawa o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8 000 zł) oraz z l.p. 1.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (800 zł).
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] sierpnia 2020 r. organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zauważył również, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) – dalej jako k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
Dalej organ odwołując się do przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym do treści art. 14 ust. 1 pkt 2 i art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. podnosił, że na podstawie pisma Prezydenta Miasta L. z 27 grudnia 2019 r. ustalono, że skarżący posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną w dniu 24 maja 2019 r. Do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki [...] numerze rejestracyjnym [...] Do ww. licencji zgłoszony jest inny samochód. Zatem organ uznał, że strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. Organ wskazał, że zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Uwzględniając powyższe organ uznał, że prawidłowa jest ocena organu I instancji co do nałożenia na skarżącego kary 800 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz l.p. 1.1.5. załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego trafne również pozostają ustalenia organu I instancji, że przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym O. S. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto, organ wskazał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp 2.2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podnosił, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono m.in. w oparciu o zeznania świadków podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bowiem wynika, że w dniu kontroli drogowej O. S. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz I. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] S. G. P.. Organ wskazał, że kierowca w trakcie kontroli drogowej okazał m.in. umowę zlecenia zawartą ze skarżącym oraz oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, gdzie powierzającym pracę w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest [...] S. G. P.. Powyższe w pełni potwierdza fakt wykonywania usługi przewozu osób w imieniu strony. Ponadto, w aktach sprawy jest również faktura za przedmiotowy przejazd, która została wystawiona przez B. O. OU w imieniu I. S.. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest spójny i potwierdza, że przewóz z dnia kontroli wykonywany był w imieniu i na rzecz skarżącego, który w trakcie postępowania nie wskazał jakiegokolwiek dowodu wskazującego, iż to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż organ I instancji nie ustalił czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także nie zweryfikował czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy, organ odwoławczy uznał to za nieistotne dla sprawy. Wskazał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto w ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze na ostateczną decyzję organu skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę O. S., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] B.V.;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
4) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez:
- nie ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
- nie ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 6 grudnia 2019 r., braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
- uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji B.;
7) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącego podnosił, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w żaden sposób z jakich powodów za przejazd wykonany przez kierowcę - O. S., odpowiedzialność ma ponosić skarżący. Zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a skarżącym. W ocenie pełnomocnika skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie B. i co ważne zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej B. (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy.
Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Innymi słowy, z samego faktu, że skarżący wykonał przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej.
Skarżący wskazywał, że jeżeli już organ uznał, że doszło do wykonania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym tym transport, a więc naruszającym przepisy ustawy o transporcie drogowym z pewnością nie byt adresat decyzji.
W ocenie strony w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), i nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).
Jak trafnie podkreśla organ odwoławczy ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art.189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu na dzień kontroli, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust.3 wymienionej ustawy suma kar pieniężnych, o których mowa w ust.1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 zł.
W myśl art. 92 ust. 7 wymienionej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W rozpoznawaj sprawie skarżący został ukarany za dwa następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art.7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie – lp. 1.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. ;
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art.18 ust.4a u.t.d. – l.p. 2.2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1. samochodem osobowym,
2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Poza sporem w sprawie niniejszej jest, że skarżący posiadał w dacie kontroli licencję (nr [...]) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, z której wypis został okazany przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli. Organ I instancji na podstawie informacji uzyskanych z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L. ustalił, że skarżący posiadał na dzień kontroli ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i zgłosił do tej licencji jedynie samochód m-ki [...] nr rej. [...] (pismo Prezydenta Miasta L. z 27 grudnia 2019 r. – k. [...] akt adm.).
W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że w dniu 16 grudnia 2019 r. O. S. wykonywał przewóz okazjonalny w wymieniu i na rzecz skarżącego samochodem m-ki [...] nr rej. [...], który jak wynika z powyższego pisma nie został zgłoszony do licencji.
Zgodnie natomiast z treścią art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.
W myśl art. 8 ust.2 pkt.6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2;
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 pkt.5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
a) markę, typ,
b) rodzaj/przeznaczenie,
c) numer rejestracyjny,
d) numer VIN,
e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
W myśl art. 14 ust.1 pkt.2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.t.d. jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji.
Stosownie do art. 14 ust. 4 u.t.d. jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji.
W tych okolicznościach trafne jest stanowisko organów, że [...] skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu w zakreślonym terminie, to nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł z lp.1.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. jest w pełni uzasadnione. Zresztą skarżący tych ustaleń organu i stwierdzonego naruszenia nie kwestionował.
Z treści zarzutów sformułowanych w skardze wynika zamiar wykazania, że wbrew twierdzeniom organów, w momencie kontroli drogowej skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy ale również nie wykonywał działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, a jeżeli nawet przyjąć, że doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, to podmiotem wykonującym ten przewóz z naruszeniem przepisów u.t.d. nie był jednak skarżący.
Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo ustalił podmiot wykonujący przewóz.
Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że kierujący pojazdem O. S. zawarł umowę zlecenia na usługi kierowania pojazdem osobowym ze skarżącym, a pojazd, którym wykonuje przewozy należy do skarżącego.
Z treści tej umowy wynika m.in., że skarżący (zleceniodawca) zleca O. S. (zleceniobiorcy) wykonywanie w sposób samodzielny prac przewozu osób. Na realizację zlecenia zleceniobiorca może poświęcić maksymalnie 40 godzin tygodniowo, a wynagrodzenie w wysokości iloczynu kwoty 14,70 brutto oraz ilości wykorzystanych godzin pracy będzie płatne w przeciągu 7 dnia od wykonania całości zlecenia przelewem lub gotówką w siedzibie firmy. Zleceniobiorca zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji czasu pracy (§ 1 pkt 1 i 3, § 2, § 4 pkt 1 umowy – umowa k. 8 akt adm.) Kierowca zeznał, że za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od firmy G. P. [...] S. (zeznania kierowcy – k. 11-12 akt. adm.). Kierowca w trakcie kontroli okazał również oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, gdzie powierzającym pracę w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest I. S. G. P. (k.9 akt.adm.).
W aktach sprawy znajduje się również faktura za wykonaną usługę wystawiona w imieniu l. S. przez B. O. OU (faktura - k.[...] akt. adm.).
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo zatem uznały, że przewóz pasażerów wykonywany 16 grudnia 2019 r. wykonywany był na rzecz i w imieniu skarżącego. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi bez znaczenia dla klasyfikacji prawnej odpowiedzialności skarżącego jako podmiotu wykonującego przewóz jest to, jaki konkretnie stosunek prawny łączył kierowcę z przedsiębiorcą. W ustawie o transporcie drogowym brak jest bowiem zakazu zatrudniania kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych (por. tez wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
W tym stanie faktycznym i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nietrafne są zarzuty skargi co do braku ustaleń w oparciu o jakie okoliczności przyjęto, że przedmiotowy przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego. Istotne jest to, że ustaleń organów w tym przedmiocie skarżący nie podważył.
Działalność skarżącego stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji B., co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Kierujący pojazdem zeznał, że nie liczył, który kurs wykonał w dniu kontroli, co świadczy, że było ich więcej niż jeden. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Kierujący pojazdem należącym do skarżącego i mając zawartą ze skarżącym umowę zlecenia na świadczenie usług przewozu w dniu kontroli korzystał z aplikacji B. przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli kierujący pojazdem nie zaprzeczył opisanym okolicznościom, przyjętym następnie przez organy w ramach ustalenia stanu faktycznego. Korzystanie z tego rodzaju aplikacji sprzeciwia się zakwalifikowaniu działań skarżącego jako wyłącznie przypadkowych, incydentalnych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 6a u.t.d. przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).
Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Skarżący, jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG –k.16 akt adm.) jako przeważającą działalność gospodarczą wskazał kod 49.39.Z Pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany. Skarżący uzyskał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Podkreślenia również wymaga, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej. Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: II GSK 701/17, II GSK 670/08, II GSK 166/09 - CBOSA). Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują zatem na uwzględnienie.
Nie budzą również wątpliwości ustalenia organów o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażerkę zapłaty za przewóz, bezpośrednio po jego zakończeniu, jest bowiem niewątpliwy. Sposób dokonania zapłaty za przewóz – za pomocą aplikacji B. poprzez pobranie z karty płatniczej pasażerki – wynika jednoznacznie z protokołu kontroli i jej zeznań. Fakt, że zapłata została pobrana automatycznie z konta za pośrednictwem platformy internetowej B. nie wyłącza, w ocenie Sądu, ustalenia zarobkowego charakteru przewozu wykonanego przez skarżącego. Zatem to, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji B., nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Z drugiej strony okoliczność ta potwierdza, że usługa nie została wykonana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.
Stanowisko organów i Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa świadczonej przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja B., dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-434/15, gdzie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu", w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa za pomocą aplikacji przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu oraz że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.
Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Kierujący pojazdem korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, które wykonywał w imieniu skarżącego.
W ocenie Sądu organy prawidłowo również uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącego nie spełniał wszystkich wymogów przewozu okazjonalnego.
Zgodnie z treścią art. 4 pkt.3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy;
W myśl art. 4 pkt.11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego;
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że kierujący pojazdem m-ki [...] O. S. w dniu 16 grudnia 2019 r. działając w imieniu skarżącego przewoził odpłatnie dwóch pasażerów pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (protokół kontroli drogowej oraz dane zawarte w CEPIK – k.1-2 akt adm.). Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażerki około godz. 20:25. Jak wynika z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka pasażerki K. G. (zeznania k. 14-15 akt adm.) aplikację tę pasażerka pobrała z Internetu, zainstalowała na telefonie, założyła konto i podpięła do niej swoją kartę płatniczą. Po około 2 minutach po pasażerów podjechał samochód, do którego wsiadło dwoje pasażerów. Z uwagi na to, iż aplikacja wskazała pasażerce markę i numer rejestracyjny pojazdu, jaki ma pod nich podjechać oraz imię kierowcy, pasażerowie wiedzieli, do jakiego pojazdu mają wsiąść. Po wejściu do pojazdu przez pasażerów, kierowca rozpoczął przewóz pod wskazany w aplikacji adres. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu, tj. [...] zł. Po dojechaniu na wskazane miejsce, tj. D. P. w L. z konta pasażerki automatycznie została pobrana opłata za przejazd w ww. wysokości. Na jej koncie widniała informacja, iż odbiorcą opłaty za przejazd jest B..eu w T.. Wskazała również, iż nie zawierała żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani przedsiębiorcą w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji B.. Kierowca był dla niej osobą obcą.
W ocenie Sądu organy administracji, w tych okolicznościach, trafnie uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącego 16 grudnia 2019 r. stanowił transport drogowy regulowany przepisami ustawy o transporcie drogowym. Wykonany przewóz był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art.4 pkt 11 u.t.d., bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny ani wahadłowy gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w artykule 4 punkty 7, 9 i 10 u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że [...] jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok w sprawie sygn. akt III SA/Łd 560/20 i sygn. akt I OSK 1361/06,CBOSA).
Jak wynika z treści skargi, skarżący także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie co do przewozu okazjonalnego (wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 1361/06). Jednakże w ocenie skarżącego nie wykonywał on przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło z inicjatywy zleceniodawcy - pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji B.. Aby zamówić kurs, pasażerka musiała zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Kierujący działając w imieniu i na rzecz skarżącego przyjął zlecenie i wykonał odpłatny przewóz pasażerów na terenie L. samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażerka zamówiła kurs za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji B., która wskazała jej orientacyjną kwotę za ten przejazd. Następnie po zakończeniu przejazdu pasażerka dokonała zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji.
Wobec stwierdzenia, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, bezzasadny jest zarzut dotyczący wyłączenia stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że to w imieniu skarżącej O. S. wykonywał przewóz okazjonalny. Nie zasługiwała również na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu", czy "carpoolingu". Carsharing to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei carpooling polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku, przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d..
Jak wykazano pojazd, którym w dniu 16 grudnia 2019 r. był wykonywany przewóz nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i Centralnej Ewidencji Pojazdów kontrolowany samochód, którym wykonywano przewóz jest przeznaczony do przewozu 5 osób. Okoliczność ta nie była sporna. Nie jest został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust.4a u.t.d. Jednocześnie nie zostały spełnione warunki z art. 18 ust. 4b pkt 1 u.t.d. (okoliczność niesporna) ani te z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Ale wymaga spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod literami a, b, c, W sprawie nie budzi zaś wątpliwości, o czym była mowa, już chociażby ta okoliczność, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie uznać należy za chybione. Sąd przy tym za oczywistą omyłkę, w świetle argumentacji zarzutu uznaje powołanie się przez skarżącego na art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c zamiast art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d.
W konsekwencji w świetle przywołanych przepisów u.t.d. zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej w lp.2.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W niniejszej sprawie za trafną uznać należy także ocenę organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., ponieważ żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Przepis art. 92c ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący nie przedłożył na te okoliczność żadnych dowodów. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji "[...]", co stanowiło też podstawę formułowanych przez skarżących zarzutów, ale w przekonaniu Sądu nie jest to uchybienie, które mogłoby wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (zob. wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Go 507/20 i II SA/Sz 1193/19, CBOSA).
Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się do zarzutów odwołania, a dokonane przez organ ustalenia i stwierdzenie na ich podstawie wykonywania przez skarżącego przewozu okazjonalnego podlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowe. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego zawiera logicznie uzasadniony tok rozumowania, który doprowadził organy do wyżej opisanych wniosków. Skarga zaś, poza polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonujących argumentów uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Jeszcze raz podnieść należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16,CBOSA).
Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 8 8000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę