III SA/Lu 592/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-02-19
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnaustawa o transporcie drogowymprzewóz okazjonalnyaplikacja mobilnaUberBoltsamochód osobowylicencja

Podsumowanie

WSA w Lublinie oddalił skargę spółki komandytowej na karę pieniężną za nielegalny przewóz osób samochodem osobowym, uznając, że naruszała ona przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Spółka B. G. Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego oraz był nieprawidłowo oznakowany. Spółka argumentowała, że nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, a przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji mobilnej. Sąd uznał jednak, że spółka wykonywała transport drogowy, naruszając przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące dopuszczalnej liczby miejsc w pojeździe i zakazu stosowania oznaczeń charakterystycznych dla taksówek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób (w tym przypadku 5 osób) oraz za naruszenie zakazów związanych z oznakowaniem pojazdu. Spółka twierdziła, że nie prowadziła działalności gospodarczej, a przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji mobilnej "B.", co wykluczało status przewozu okazjonalnego i odpowiedzialność spółki. Sąd uznał jednak, że spółka posiadała licencję na przewóz osób, a kierowca działał w jej imieniu na podstawie umowy zlecenia. Sąd podkreślił, że nawet jednorazowe wykonanie przewozu za pomocą aplikacji, która kojarzy kierowców z pasażerami i pobiera opłaty, stanowi działalność gospodarczą podlegającą regulacjom ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego (powyżej 7 miejsc), a oznaczenie pojazdu napisem "B." naruszało zakaz stosowania oznaczeń identyfikujących przedsiębiorcę lub reklam usług taksówkowych, co jest niedopuszczalne w przewozach okazjonalnych. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące carsharingu/carpoolingu, wskazując na odrębne definicje tych zjawisk i fakt, że spółka posiadała licencję na przewóz osób.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz taki stanowi krajowy transport drogowy, a jego wykonywanie bez spełnienia wymogów ustawy (np. dotyczących konstrukcji pojazdu, oznakowania) skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że korzystanie z aplikacji mobilnej do kojarzenia kierowców z pasażerami i pobierania opłat stanowi działalność gospodarczą podlegającą regulacjom ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego lub był nieprawidłowo oznakowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 4a

Ustawa o transporcie drogowym

Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

u.t.d. art. 18 § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

Zakazy dotyczące umieszczania taksometru, oznaczeń przedsiębiorcy lub reklam usług taksówkowych w pojazdach wykonujących przewozy okazjonalne.

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu okazjonalnego jako przewozu osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

u.t.d. art. 18 § ust. 4b

Ustawa o transporcie drogowym

Dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a, pod warunkiem spełnienia łącznie warunków dotyczących umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, ustalenia opłaty z góry i płatności na rzecz przedsiębiorcy.

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł.

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

Wykaz naruszeń i wysokości kar pieniężnych określa załącznik nr 3 do ustawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs(4) § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz wykonywany był przez podmiot posiadający licencję na przewóz osób. Kierowca działał w imieniu i na rzecz skarżącej spółki. Korzystanie z aplikacji mobilnej do organizacji przewozu stanowi działalność gospodarczą podlegającą regulacjom. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Oznakowanie pojazdu napisem "B." naruszało zakazy dotyczące przewozu okazjonalnego.

Odrzucone argumenty

Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, co wykluczało status przewozu okazjonalnego. Nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących konstrukcji pojazdu. Napis "B." nie stanowił oznaczenia przedsiębiorcy ani reklamy usług taksówkowych. Sprawa dotyczyła carsharingu/carpoolingu, a nie transportu drogowego.

Godne uwagi sformułowania

Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), i nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. W ocenie Sądu organy prawidłowo zatem uznały, że przewóz pasażerów wykonywany [...] września 2019 r. wykonywany był na rzecz i w imieniu skarżącej. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej. Sposób dokonania zapłaty za przewóz – za pomocą aplikacji B. poprzez pobranie z karty płatniczej pasażera – wynika jednoznacznie z protokołu kontroli i zeznań świadka. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. W ocenie Sądu organy administracji, w tych okolicznościach, trafnie uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącą [...] września 2019 r. stanowił transport drogowy regulowany przepisami ustawy o transporcie drogowym. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie stosownej licencji. Nazwa "B." powszechnie i jednoznacznie jest kojarzona ze sposobem zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek.

Skład orzekający

Anna Strzelec

sprawozdawca

Iwona Tchórzewska

członek

Robert Hałabis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o transporcie drogowym w kontekście przewozów realizowanych za pomocą aplikacji mobilnych (tzw. Uber-like services), w szczególności dotyczących definicji przewozu okazjonalnego, wymogów konstrukcyjnych pojazdu oraz zakazu stosowania nieprawidłowych oznaczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie kontroli. Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego i aplikacji mobilnych może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi i nowym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do przewozu osób, takich jak Uber czy Bolt, i wyjaśnia, kiedy takie usługi mogą być uznane za nielegalny transport drogowy. Jest to temat budzący duże zainteresowanie zarówno wśród przewoźników, jak i pasażerów.

Czy przewóz przez aplikację to legalny transport? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi za to wysoka kara.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Lu 592/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1241/21 - Wyrok NSA z 2023-12-14
II GSK 1241/20 - Wyrok NSA z 2023-10-13
VI SA/Wa 113/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11 , art. 18 ust. 4a, ust. 4b, ust. 5, art. 92a ust. 1, ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w L. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania B. G. Spółki z ograniczona odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w L. (dalej jako "strona" lub "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako organ I instancji) z [...] listopada 2019 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] września 2019 r. w L., przy ulicy R. został zatrzymany do kontroli samochód osobowy marki Dacia o nr rej. [...], którego kierowcą był A. W.. Pojazdem tym wykonywany był przewóz osób przez przedsiębiorstwo B. G. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w L..
W chwili kontroli przewożono dwóch pasażerów z ul. L. na ul. R. w L.. Przewóz odbywał się samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 5 zł. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. prawo jazdy, dowód osobisty, wypis nr 2 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawionej na B. G. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w L., kserokopię dowodu rejestracyjnego pojazdu, umowę najmu pojazdu oraz ważne badania lekarskie i psychologiczne. Kontrola została udokumentowana protokołem z [...] września 2019 r., nr [...] Jak ustalono przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera (przesłuchanego w charakterze świadka) około godziny 20:50. Aplikację tę pasażer pobrał z Internetu, zainstalował na telefonie, założył konto i podpiął do niej swoją kartę płatniczą. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu, tj. 5 zł. Po dojechaniu na wskazane miejsce, tj. ul. R. w L. z konta pasażera automatycznie została pobrana opłata za przejazd w ww. wysokości, co potwierdził przesłuchany w charakterze świadka pasażer M. K.. Na jego koncie widniała informacja, iż odbiorcą opłaty za przejazd jest B. w Talinnie. Pasażer podał również, iż nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani przedsiębiorcą w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji B., a kierowca był dla niego osobą obcą.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca A. W. zeznał, że za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od firmy B. G. Sp. z o. o. Sp. k., z którą ma podpisaną umowę zlecenia. Kierowca dodał również, iż płatność za przewóz dokonywana jest przez pasażera poprzez aplikację B., do której podłączona jest karta płatnicza klienta. Zeznał, że pojazd, którym wykonuje przewozy drogowe należy do D. Sp. z o. o. Osoby, które przewoził w chwili kontroli były dla niego obce. Nie posiada kasy fiskalnej, taksometru i oznaczeń charakterystycznych dla taksówki. Kierowca wyjaśnił, że pojazd, którym wykonywał przewóz ma pięć miejsc.
W tych okolicznościach organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] listopada 2019 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie z l.p. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z ze zm.) – dalej jako u.t.d. lub ustawa o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. (8.000 zł) oraz za naruszenie z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8 000 zł). Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d., organ ograniczył wysokość kary pieniężnej do 12.000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] czerwca 2020 r. organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zauważył również, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) – dalej jako k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności protokołu kontroli, okazanych w toku kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej w trakcie kontroli organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz osób na podstawie okazanej licencji była B. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa.
Organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu kontroli, dowodu rejestracyjnego poddanego kontroli pojazdu, dokumentacji fotograficznej wynika, że wymieniony na wstępie pojazd marki Dacia był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a tym samym nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Zatem w ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Organ odwoławczy podkreślił, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli. Nie zostały również zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. W omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji B., co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Z tych przyczyn organ odwoławczy uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za popełnienie naruszenia określonego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy stwierdził również, że skarżąca wykonując przewóz okazjonalny naruszyła zakazy określone w art. 18 ust. 5 pkt. 1-3 u.t.d. Stosownie do art. 18 ust. 5 przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W ocenie organu z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że pojazd był oznakowany po bokach naklejkami z napisem ,,B.", co wskazuje, że strona wykonywała okazjonalny przewóz osób pojazdem oznaczonym jako taksówka z naruszeniem zakazów zawartych w art. 18 ust. 5 pkt. 1-3 u.t.d. Organ odwoławczy podniósł, że nazwa "B." określa aplikację internetową, za pomocą której wykonywane są przewozy, nawiązywane są kontakty pasażerów z podmiotami świadczącymi usługi transportowe. Samo oznakowanie poddanego kontroli pojazdu, oznaczenie "B." identyfikuje pojazd jako taki, którym wykonywane są usługi przewozu za pomocą aplikacji B.. Skarżąca przewożąc pasażerów pojazdem, który był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą i oznakowanym jako "B." naruszyła zatem zakazy, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. Konsekwencją stwierdzonego naruszenia było wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem organu, pojazd oznaczony w sposób jednoznacznie zrozumiały przez odbiorcę jako pojazd do wykonywania usługi transportowej stanowi zaproszenie do zawarcia umowy na przewóz osób. Zatem skarżąca w dniu kontroli wykonywała przewóz drogowy osób i w związku z powyższym pojazd poddany kontroli powinien spełniać dodatkowe warunki techniczne dla pojazdu przeznaczonego do przewozu osób i legitymować się spełnieniem tych warunków.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził postępowanie z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ stwierdził również brak podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze na ostateczną decyzję organu skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z lp. 211 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. W., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B. ;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą;
4) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak: ustalenie czy wykonywane przez kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierowca miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej; zaniechanie ustalenia w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] września 2019 r.); brak wyjaśnienia zasad działania aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu oraz poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust 5 u.t.d. w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącej kary 8.000 zł za naruszenie zakazu umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi (niesprecyzowane w treści decyzji), podczas gdy umieszczenie na samochodzie napisu "B." nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi, z tego względu, że aplikacja o nazwie "B." nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych;
6) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji B.;
8) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podnosił, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w żaden sposób z jakich powodów za przejazd wykonany przez kierowcę – A. W., odpowiedzialność ma ponosić skarżąca. Zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a skarżącą. W ocenie pełnomocnika, skarżąca nie tylko nie posiadała statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez nią czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Pełnomocnik podkreślił, że skarżąca nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącej możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji B. i co ważne zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej B. (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy.
Zdaniem skarżącej, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżąca dokonała jednorazowego przewozu. Innymi słowy, z samego faktu, że skarżąca wykonała przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącej) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącą nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej.
W ocenie strony w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie skarżąca zainicjowała przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), i nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Pełnomocnik podniósł również, że organ w decyzji nie wskazał, jaki konkretny zakaz, został złamany przez skarżącą w związku umieszczeniem napisu "B." na drzwiach pojazdu, że aplikacja internetowa o nazwie "B." nie jest przedsiębiorcą, nie stanowi również nazwy przedsiębiorcy, nie jest również przedsiębiorstwem taksówkowym ani nie świadczy usług taksówkowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).
Jak trafnie podkreśla organ odwoławczy ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art.189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu na dzień kontroli, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.
Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W rozpoznawaj sprawie skarżąca został ukarana za dwa następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. - l.p. 2.10. załącznika nr 3 do u.t.d.;
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy – l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1. samochodem osobowym,
2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Poza sporem w sprawie niniejszej jest, że skarżąca posiadała w dacie kontroli licencję (nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, z której wypis został okazany przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli.
Z treści zarzutów sformułowanych w skardze wynika zamiar wykazania, że wbrew twierdzeniom organów, w momencie kontroli drogowej skarżąca nie tylko nie posiadała statusu przedsiębiorcy ale również nie wykonywała działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, a jeżeli nawet przyjąć, że doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, to podmiotem wykonującym ten przewóz z naruszeniem przepisów u.t.d. nie była jednak skarżąca.
Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo ustalił podmiot wykonujący przewóz.
Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że kierujący pojazdem A. W. zawarł umowę zlecenia na usługi kierowania pojazdem osobowym ze skarżącą. Kierowca zeznał, że za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od skarżącej – spółki B. G. (zeznania kierowcy – k. 12-12c akt. adm.), oraz że jest zatrudniony u skarżącej na podstawie umowy zlecenia.
W aktach sprawy znajduje się również faktura z [...] września 2019 r., nr [...] za wykonaną usługę wystawiona przez B. B.V w imieniu B. G. Sp. z o. o. Sp. k. (faktura - k.10 akt. adm.).
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo zatem uznały, że przewóz pasażerów wykonywany [...] września 2019 r. wykonywany był na rzecz i w imieniu skarżącej. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi bez znaczenia dla klasyfikacji prawnej odpowiedzialności skarżącej jako podmiotu wykonującego przewóz jest to, jaki konkretnie stosunek prawny łączył kierowcę z przedsiębiorcą. W ustawie o transporcie drogowym brak jest bowiem zakazu zatrudniania kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych (por. też wyroki NSA sygn. akt: II GSK 716/10, II GSK 685/15, II GSK 1985/17 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym w rozumieniu ustawy, za które (jak całość) odpowiada przedsiębiorca. Ponadto odpowiedzialność kierowcy została uregulowana w ustawie odrębnie i jest objęta innymi sankcjami.
W tym stanie faktycznym i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nietrafne są zarzuty skargi co do braku ustaleń w oparciu o jakie okoliczności przyjęto, że przedmiotowy przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącej. Istotne jest to, że ustaleń organów w tym przedmiocie skarżąca nie podważyła.
Działalność skarżącej stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącą niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji B., co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Kierujący pojazdem mając zawartą ze skarżącą umowę zlecenia na świadczenie usług przewozu w dniu kontroli korzystał z aplikacji B. przez przyjęcie zlecenia. Z zeznań kierującego pojazdem wynika również, że przewozy drogowe osób wykonuje ponad miesiąc. Korzystanie z tego rodzaju aplikacji sprzeciwia się zakwalifikowaniu działań skarżącej jako wyłącznie przypadkowych, incydentalnych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 6a u.t.d. przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).
Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Skarżąca posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Podkreślenia również wymaga, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej. Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: II GSK 701/17, II GSK 670/08, II GSK 166/09 - CBOSA). Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Nie budzą również wątpliwości ustalenia organów o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażera zapłaty za przewóz, bezpośrednio po jego zakończeniu, jest bowiem niewątpliwy. Sposób dokonania zapłaty za przewóz – za pomocą aplikacji B. poprzez pobranie z karty płatniczej pasażera – wynika jednoznacznie z protokołu kontroli i zeznań świadka (k.11-11a akt admin.). Fakt, że zapłata została pobrana automatycznie z konta za pośrednictwem platformy internetowej B. nie wyłącza, w ocenie Sądu, ustalenia zarobkowego charakteru przewozu wykonanego przez skarżącą. Zatem to, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji B., nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Z drugiej strony okoliczność ta potwierdza, że usługa nie została wykonana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącej.
Stanowisko organów i Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa świadczonej przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja B., dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-434/15, gdzie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu", w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa za pomocą aplikacji przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu oraz że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.
Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Kierujący pojazdem korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, które wykonywał w imieniu skarżącej.
W kontekście argumentacji skargi zauważyć należy, że zasady działania ww. aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (zob. wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Go 507/20 i II SA/Sz 1193/19, CBOSA).
W ocenie Sądu organy prawidłowo również uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącą nie spełniał wszystkich wymogów przewozu okazjonalnego.
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 u.t.d., przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy;
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego;
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że kierujący wyżej wymienionym pojazdem marki [...] w dniu [...] września 2019 r. działając w imieniu skarżącej przewoził odpłatnie dwóch pasażerów pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (protokół kontroli drogowej oraz dane zawarte w CEPIK – k.1-1a oraz 5-5a akt adm.). Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera około godz. 20:50. Jak wynika z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka pasażera M. K. (zeznania k. 11-11a akt adm.) aplikację tę pasażer pobrał z Internetu, zainstalował na telefonie, założył konto i podpiął do niej swoją kartę płatniczą. Po około 2 minutach podjechał samochód, do którego wsiadło dwoje pasażerów. Z uwagi na to, iż aplikacja wskazała pasażerowi markę i numer rejestracyjny pojazdu, jaki ma pod nich podjechać oraz imię kierowcy, pasażerowie wiedzieli, do jakiego pojazdu mają wsiąść. Po wejściu do pojazdu przez pasażerów, kierowca rozpoczął przewóz pod wskazany w aplikacji adres. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu, tj. 5 zł. Po dojechaniu na wskazane miejsce, tj. ul. R. w L. z konta pasażera automatycznie została pobrana opłata za przejazd w ww. wysokości. Na jego koncie widniała informacja, iż odbiorcą opłaty za przejazd jest B. w T.. Wskazał również, iż nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani przedsiębiorcą w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji B.. Kierowca był dla świadka osobą obcą.
W ocenie Sądu organy administracji, w tych okolicznościach, trafnie uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącą [...] września 2019 r. stanowił transport drogowy regulowany przepisami ustawy o transporcie drogowym. Wykonany przewóz był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny ani wahadłowy gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w artykule 4 punkty 7, 9 i 10 u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok w sprawie sygn. akt III SA/Łd 560/20 i sygn. akt I OSK 1361/06, CBOSA).
Jak wynika z treści skargi, skarżąca także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie co do przewozu okazjonalnego (wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 1361/06). Jednakże w ocenie skarżącej nie wykonywała ona przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło z inicjatywy zleceniodawcy - pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji B.. Aby zamówić kurs, pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Kierujący działając w imieniu i na rzecz skarżącej przyjął zlecenie i wykonał odpłatny przewóz pasażerów na terenie L. samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer zamówił kurs za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji B., która wskazała orientacyjną kwotę za ten przejazd. Następnie po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji.
Wobec stwierdzenia, że czynności wykonywane przez skarżącą nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, bezzasadny jest zarzut dotyczący wyłączenia stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że to w imieniu skarżącej kierujący pojazdem A. W. wykonywał przewóz okazjonalny. Nie zasługiwała również na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu", czy "carpoolingu". Carsharing to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei carpooling polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku, przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżąca wykonywała transport drogowy pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d..
Jak wykazano pojazd, którym w dniu [...] września 2019 r. był wykonywany przewóz nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i Centralnej Ewidencji Pojazdów kontrolowany samochód, którym wykonywano przewóz jest przeznaczony do przewozu 5 osób. Okoliczność ta nie była sporna. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust. 4a u.t.d. Jednocześnie nie zostały spełnione warunki z art. 18 ust. 4b pkt 1 u.t.d. (okoliczność niesporna) ani też z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Ale wymaga spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod literami a, b, c. W sprawie nie budzi zaś wątpliwości, o czym była mowa, już chociażby ta okoliczność, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie uznać należy za chybione. Sąd przy tym za oczywistą omyłkę, w świetle argumentacji zarzutu uznaje powołanie się przez skarżącą na art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c zamiast art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d.
W konsekwencji w świetle przywołanych przepisów u.t.d. zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podczas kontroli stwierdzono również, że na pojeździe znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia w postaci napisów "B." po obu stronach pojazdu, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie na fotografiach znajdujących się w akt administracyjnych sprawy (k.13-14 akt admin.). Wskazać należy, że przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. podkreśla odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiega ich myleniu przez konsumentów. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie stosownej licencji. W związku z tym dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Celem regulacji z art. 18 ust. 5 u.t.d. było, aby wymienione w tym przepisie pojazdy nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20 i z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 507/20 oraz WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 461/20, CBOSA). Umieszczanie na pojeździe napisu "B." jest naruszeniem zakazu wynikającego z art. 18 ust. 5 u.t.d. Czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonych na pojeździe oznaczeń za naruszające zakazy z art. 18 ust. 5 u.t.d. jest, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu osób. Takie oznakowanie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego pojazd wykonujący okazjonalny transport drogowy osób.
Dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest istotna podniesiona w skardze okoliczność, że "B." sam w sobie nie stanowi nazwy konkretnego przedsiębiorcy świadczącego usługi taksówkowe. Należy mieć bowiem na uwadze, że oznakowanie pojazdu napisem "B." kojarzy się jednoznacznie z zachętą do pobrania aplikacji B. celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20 oraz wyroki WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/19 i z 2 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1465/20, CBOSA). Nie budzi wątpliwości, że nazwa "B." powszechnie i jednoznacznie jest kojarzona ze sposobem zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek. Oznakowanie skontrolowanego pojazdu jako wykonującego usługę przewozu osób było wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. Nie budzi zatem wątpliwości naruszenie zakazu przewidzianego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Wbrew zarzutom skargi pomimo, iż organ nie wskazał wprost na pkt 2 ust. 5 art. 18 u.t.d. i przytoczył art. 18 ust. 5 pkt 1-3, to stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości, iż w sprawie chodzi o naruszenie zakazu z pkt. 2 ust. 5 tego przepisu, co zresztą organ zaznaczył poprzez podkreślenie tego punktu. Ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1858/11, LEX nr 1367202).
W konsekwencji uznać należy, że zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącą kary przewidzianej w lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się do zarzutów odwołania, a dokonane przez organ ustalenia i stwierdzenie na ich podstawie wykonywania przez skarżącą przewozu okazjonalnego podlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowe. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego zawiera logicznie uzasadniony tok rozumowania, który doprowadził organy do wyżej opisanych wniosków. Skarga zaś, poza polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonujących argumentów uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Jeszcze raz podnieść należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16,CBOSA). Niezadowolenie zaś strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącą kary w wysokości 12.000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę