III SA/Lu 249/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2020-08-25
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz okazjonalnykara pieniężnaustawa o transporcie drogowymlicencjasamochód osobowyaplikacja mobilnakontrola drogowaWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym bez spełnienia wymogów prawnych.

Spółka Tresam Group Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Spółka zarzucała błędy w interpretacji przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego oraz naruszenie Konstytucji i prawa UE. Sąd uznał, że spółka wykonywała zarobkowy przewóz osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a także naruszyła zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń sugerujących licencjonowaną taksówkę. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi Tresam Group Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Spółka została ukarana za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób, z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a ustawy. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia Konstytucji RP i prawa UE, w tym braku notyfikacji przepisów technicznych. Sąd uznał, że spółka wykonywała zarobkowy przewóz osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, co stanowiło przewóz okazjonalny. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a na jego bokach znajdowały się oznaczenia sugerujące licencjonowaną taksówkę, co stanowiło naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące naruszenia Konstytucji i prawa UE, wskazując, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie mają charakteru technicznego w rozumieniu dyrektyw UE, a różnicowanie sytuacji przewoźników jest uzasadnione. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej, który nie spełnia wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego i jest oznakowany w sposób sugerujący licencjonowaną taksówkę, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka wykonywała zarobkowy przewóz osób, który był zorganizowany i zaplanowany, a nie przypadkowy. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a jego oznakowanie naruszało zakaz stosowania oznaczeń sugerujących licencjonowaną taksówkę. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 4a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § ust. 4b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5b § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 151

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 1 § 1 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 781

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonywanie zarobkowego przewozu osób samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej, który nie spełnia wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Oznakowanie pojazdu sugerujące licencjonowaną taksówkę, podczas gdy przedsiębiorca nie posiadał takiej licencji. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące przewozu okazjonalnego mają charakter techniczny i wymagały notyfikacji UE. Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez różnicowanie sytuacji przewoźników samochodami osobowymi i taksówkami. Błędna wykładnia przepisów materialnoprawnych i proceduralnych przez organy administracji. Naruszenie przepisów Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu". Odpowiedzialność administracyjna za popełnienie naruszeń wynikających z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i jest przy tym niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie dopuszczenia się naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Skład orzekający

Robert Hałabis

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący

Jerzy Drwal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego w kontekście aplikacji mobilnych i pojazdów osobowych, a także charakteru odpowiedzialności administracyjnej w transporcie drogowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o transporcie drogowym, które mogą ulegać zmianom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do zamawiania przejazdów i wyjaśnia, kiedy takie usługi mogą być uznane za nielegalny transport. Jest to istotne dla kierowców, firm przewozowych i pasażerów.

Czy aplikacja do zamawiania przejazdów to legalny transport? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 249/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 61/21 - Wyrok NSA z 2024-03-14
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 1 ust. 1 i ust. 2; art. 4 pkt 11; art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 i ust. 2, art. 18 ust. 4a; ust. 4b; art. 18 ust. 5; art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant: Referent stażysta Joanna Kiełb po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Tresam Group Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. (nr [...]) utrzymano w całości w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Obie wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie sprawy:
W dniu 19 kwietnia 2019 r. w W. na terenie Portu Lotniczego [...] poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...] Pojazdem kierował B. A. (obywatel [...]), który przewoził jedną pasażerkę z ul. [...] na ul. [...] i [...] w W. (Lotnisko W. [...]. Usługę przewozu kierowca wykonywał w imieniu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś., samochodem osobowym będącym własnością tej spółki. Na bokach pojazdu znajdowało się oznaczenie: "[...] – pobierz aplikację". W trakcie kontroli ustalono, że pasażerka zamówiła przejazd za pomocą zainstalowanej w jej telefonie komórkowym aplikacji mobilnej "[...]". Opłata za przejazd została pobrana w wysokości [...] zł. W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał, m.in.: ukraińskie prawo jazdy i licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym udzieloną przedsiębiorcy ([...] Spółce z o.o.). Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem (nr [...]), którego kierujący pojazdem nie podpisał i odmówił jego przyjęcia, bez podania przyczyny. Stwierdzono w nim naruszenia określone zarówno w załączniku nr [...], jak i załączniku nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.
W opisanej sytuacji M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Starosta Ś. w piśmie z dnia 3 lipca 2019 r. poinformował, że [...] Spółka z o.o. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do tej licencji w dniu 26 września 2018 r. Z kolei pismem z dnia 5 lipca 2019 r. Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu W. poinformowało organ pierwszej instancji, że skarżąca na dzień kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na [...] Spółkę z o.o. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie:
1) lp. 2.10. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym (8.000 zł);
2) lp. 2.11. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).
Ze względu na ustawowe ograniczenie sumy kar pieniężnych możliwych do nałożenia w toku jednej kontroli, które wyniosły w tym przypadku [...] zł –uwzględniając treść art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym – organ nałożył na stronę karę w maksymalnej ograniczonej ustawowo wysokości (12.000 zł).
Od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła odwołanie, którego Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. – nie uwzględnił i utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym zachodziły podstawy do uznania, że doszło do wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (lp. 2.10. oraz lp. 2.11. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym). Zarówno z protokołu kontroli nr [...], jak i notatki urzędowej z dnia 19 kwietnia 2019 r., faktury nr [...] wystawionej przez [...] B.V. w imieniu skarżącej i umowy na usługi transportowe z dnia 19 kwietnia 2019 r. wynikało, że w dniu kontroli kierowca wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu skarżącej Spółki. Organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że w imieniu skarżącej wykonywany był zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego uznał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem łącznej kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Odwołując się do treści art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz wskazując na fakt umieszczenia na boku kontrolowanego pojazdu napisu "[...] – pobierz aplikację", organ zaznaczył, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Wskazał jednocześnie, że ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, łącznie z kierowcą. W sprawie bezsporne było zaś to, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co wynika z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej zawartej w aktach sprawy. Organ zwrócił też uwagę, że napis "[...] – pobierz aplikację" jednoznacznie kojarzy się z zachętą do pobrania aplikacji "[...]" celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób oferowanego w dniu kontroli przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Wskazując na powyższe, za zasadne organ uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie zakazu wskazanego w art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d. z karą w wysokości [...] zł, stosownie do art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ponadto wykonywany w imieniu skarżącej przewóz w dniu kontroli nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącej tego warunku nie spełniał. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych, ale tylko we wskazanych tam przypadkach. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącą także naruszenia określonego lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli nie mógł być podpisany przez członka zarządu spółki, bowiem przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują możliwości podpisywania przez przewoźnika protokołu z kontroli drogowej. Kontrola drogowa odbywa się bowiem w obecności kierującego, który zastępuje w takim wypadku przedsiębiorcę lub podmiot wykonujący przewóz drogowy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Ś. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a., polegające na nieuchyleniu decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 sierpnia 2019 r. i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" – zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" – zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 tej ustawy;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że napis na pojeździe skarżącej: "[...] – pobierz aplikację" stanowi:
a) oznaczenie mające na celu identyfikację przedsiębiorcy świadczącego usługi taksówkowe/transportowe, lub
b) reklamę usług taksówkowych/transportowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi
. w sytuacji, gdy napis ten informował jedynie o możliwości pobrania aplikacji na telefon komórkowy takiego przedsiębiorcy, który nie świadczy usług taksówkowych/transportowych i nie stanowił równocześnie reklam usług taksówkowych/transportowych;
2) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 ustawy w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
3) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 ustawy nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
4) z ostrożności procesowej – na wypadek nieuwzględnienia zarzutów określonych wyżej – skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i przyjęcie, iż wykonywała ona przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, które to błędne ustalenia fatyczne nie mogą stanowić podstawy skarżonej decyzji, albowiem strony zawarły umowę pisemną;
5) ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2 i 3 zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym – poprzez ich bezpodstawne zastosowanie – w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
6) ewentualnie w przypadku uznania, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają do skarżącej zastosowanie, zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym – poprzez ich bezpodstawne zastosowanie – polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
7) poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a) i 4b) w związku z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym może być zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE – na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielał stanowiska skarżącej, iż cytowane powyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególność art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, o zbadanie: "czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.
Na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skarżąca wniosła również, aby Sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym z art. 20 w z w. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem w jej ocenie regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
Natomiast w oparciu o tak sformułowane powyżej zarzuty skarżąca wniosła ostatecznie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącą skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zostały dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności. Decyzje te wydane zostały z poszanowaniem reguł proceduralnych prowadzących do wydania decyzji administracyjnych oraz na podstawie właściwych i prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego, które zgodne są z obowiązującym porządkiem konstytucyjnym.
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem kontroli tej działalności pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega to, czy zaskarżony akt organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami prawnymi uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności takiego aktu.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "u.t.d." lub "ustawa"). Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.). Jest to zatem działalność dla państwa istotna z punktu widzenia jej przedmiotu oraz rozmiaru, przez co jest bardzo szczegółowo, a także restryktywnie regulowana. Co do zasady, stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 u.t.d., inspektor (Transportu Drogowego) ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych, zgodnie nie tylko z przepisami ustawy o transporcie drogowym, ale także z przepisami innych ustaw.
Biorąc pod uwagę charakter stwierdzonych w toku postępowania naruszeń oraz treść kwestionowanych przez skarżącą decyzji wymierzających jej związaną z nimi administracyjną karę pieniężną, wymaga zwrócenia uwagi, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, str. 51 – dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009").
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Ponadto, art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Według zaś art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
. niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Stosownie do treści art. 18 ust. 5 u.t.d., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że legalna definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym koresponduje z terminem "usług okazjonalnych" zdefiniowanym Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, str. 88), zgodnie z którym "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika (art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Według art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Zgodnie z lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o którym mowa w art. 18 ust. 5 sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł, zgodnie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jest jednocześnie bezsporne, że w niewadliwie ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych tej sprawy, zgodnie z regułami proceduralnymi (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), tego rodzaju naruszeń skarżąca się ewidentnie dopuściła.
Dlatego w ocenie Sądu, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy w pełni uzasadniał twierdzenie, że w chwili przewozu skontrolowanym pojazdem skarżącej kierowanym przez osobę wykonującą w jej imieniu w czasie kontroli usługę przewozu osób, doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania odpowiednich uprawnień na wykonywanie określonego rodzaju transportu drogowego osób.
W niniejszej sprawie bezsporne było to co stwierdzone zostało w protokole kontroli, a zatem, że w imieniu skarżącej w dniu 19 kwietnia 2019 r. kierowca przewoził pojazdem marki [...] (przeznaczonym do przewozu 5 osób) pasażerkę z ul. [...] na ul. [...] i [...] w W. (Lotnisko W. [...]. Skarżąca nie posiadała licencji na przewóz taksówkami, dlatego w dniu kontroli przedmiotowego pojazdu zasadnie stwierdzono, że doszło do wykonywania przewozów okazjonalnych osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Doszło zatem bezspornie do naruszeń opisanych w lp. 2.10. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji nie budził w istocie żadnych wątpliwości. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że kierowca w chwili kontroli wykonywał przejazd w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to jest przewóz okazjonalny osób. Dlatego prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że skarżąca w chwili kontroli naruszyła przepisy prawa w zakresie obowiązku wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Po pierwsze, kierowca wykonywał przewóz pojazdem, na którym znajdowały się niedopuszczalne oznaczania sugerujące, że kontrolowany pojazd jest licencjonowaną taksówką. Na bokach pojazdu znajdował się napis "[...] – pobierz aplikację", co stanowi naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d.. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, na podstawie posiadania stosownej licencji, innej niż licencja skarżącej. Takie oznakowanie pojazdu jest zakazane dla wszystkich innych przedsiębiorców wykonujących okazjonalny przewóz osób pojazdem przeznczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Po wtóre, kierowca wykonywał odpłatny przewóz pasażerki, którą przewoził na terenie W.. Pasażerka przedmiotowy przejazd zamówiła za pomocą aplikacji mobilnej "[...]", zainstalowanej na jej telefonie komórkowym. Biorąc to pod uwagę, działalność skarżącej w zakresie zrealizowania tego przewozu nie była przypadkowa, ale był to zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności strony jako przewoźnika. Aplikacja "[...]" umożliwia zamówienie usługi przewozu osób. Podczas kontroli kierowca nie zgodził się z ustaleniami organu, odmówił złożenia wyjaśnień i nie podpisał protokołu kontroli, nie podając przyczyny. W prowadzonym postępowaniu skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych argumentów wyłączających jej ewentualną odpowiedzialność.
Ponadto z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz była właśnie skarżąca Spółka, w imieniu której usługę przewozu wykonywał kierowca będący obywatelem [...]. Analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez mobilną platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "[...]", dokonywał już Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. W sytuacji, w której przewozem pasażerów zajmują się właściciele pojazdów niebędący zawodowymi kierowcami, podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych takich jak aplikacja, o której mowa w postępowaniu głównym, i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał podkreślił, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych.
Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżąca wykonywała zarobkowo okazjonalny przewóz osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego pojazdu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy. W świetle przywołanej wyżej definicji przewozu okazjonalnego nie było żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji mobilnej "[...]" była skarżąca. Dlatego kierowca korzystając z aplikacji "[...]" przy nawiązywaniu kontaktu z klientką, realizował w imieniu skarżącej zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Za pomocą aplikacji "[...]" skarżąca uzyskała także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Podkreślenia wymaga przy tym, że usługa przewozu była świadczona przez kierowcę w imieniu Spółki, której udzielono licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, jednak nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem umowa nie została zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu. Zawarte w skardze zarzuty skarżącej dotyczące m.in. tych okoliczności, były całkowicie bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia reguł konstytucyjnych podniesionych w skardze wskazać należy, że z treści art. 20 Konstytucji RP wynika, że społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 22 Konstytucji RP wynika, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Natomiast w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2).
Wskazując na powyższe przepisy Konstytucji skarżąca zarzuciła, że zostały one naruszone przez ich niezastosowanie, a prze to nie mające podstaw zastosowanie przepisów art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., które wprowadzają arbitralne i naruszające zasadę proporcjonalności wymogi, które muszą spełnić przedsiębiorcy świadczący usługi przewozu na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi w porównaniu do podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na taksówkę.
Zdaniem Sądu zarzuty te nie są usprawiedliwione, dlatego nie zasługiwały na uwzględnienie. Porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających konstytucyjną zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie można zatem mówić o naruszeniu równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Tymczasem warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą – przepis art. 5c u.t.d.. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Przepis art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100.000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy zaś innych przepisów, obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że w sytuacji niespełnienia tych wymogów przez przewoźnika świadczącego usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na ściśle określonych innych zasadach, stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Oznacza to, że powyższe zasady mają na celu ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów, a także wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką. W sytuacji zaś, gdy skarżąca jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest to, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem bardziej jednak rygorystycznych warunków.
W zakresie natomiast zarzutu technicznego charakteru kwestionowanych przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej wyjaśnić należy, że Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 1998 r., nr 204, str. 37), została już zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 2015 r. nr 241, str. 1). Stosownie do art. 1 ust. 1 lit. b Dyrektywy, pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f Dyrektywy, oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. O świadczeniu usługi drogą elektroniczną nie świadczy fakt, że wolę skorzystania z niej konsument ujawnił przy użyciu aplikacji w smartfonie, gdyż świadczenie usługi polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu. Nadto zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) Dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" wskazuje, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności jej stron, co z oczywistych względów nie może się ziścić w przypadku usługi przewozu.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę powyższe – w ocenie Sądu – nie powinjno budzić wątpliwości to, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, w kwestionowanym przez skarżącą zakresie, nie mają charakteru technicznego, dlatego z tej przyczyny nie było potrzeby i wskazań do występowania w tej kwestii do TSUE.
Jednocześnie dla zastosowania Dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji "[...]". Wskazano już, ze wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d Dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w postępowaniu przed TSUE, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżąca, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 668/19).
Podsumowując dotychczasowe wywody wymaga zaakcentowania, że odpowiedzialność administracyjna za popełnienie naruszeń wynikających z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i jest przy tym niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie dopuszczenia się naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Dlatego skarżąca jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) była zobowiązana do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Podstawę zaś wymierzenia stronie kary stanowiły przepisy materialnoprawne, których konstytucyjność nie została dotychczas skutecznie podważona, dlatego Sąd nie dostrzegł uzasadnienia dla występowania ze sformułowanym w skardze pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na zasadzie art. 193 Konstytucji RP i konieczności zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
W konsekwencji, w opisanej sytuacji za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy należycie rozpatrzyły zebrany prawidłowo w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno prawne, jak i faktyczne. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącej czynny udział w postępowaniu. Organ informował skarżącą o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Skarżąca znała zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mogła w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Tym samym, organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją zaś stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść również należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16).
Wbrew stanowisku skarżącej, organ odwoławczy nie naruszył przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w całości w mocy.
Reasumując, wobec bezzasadności także wszystkich pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz wobec niestwierdzenia innego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić jako bezzasadną.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI