III SA/LU 1280/20

III SA/Lu 1280/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1524/21 - Postanowienie NSA z 2023-05-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a; art. 4 pkt 11; art. 5b ust. 1 i ust. 2; art. 18 ust. 4a; art. 87 ust. 1 pkt 1; art. 92a ust. 1; art. 92a ust. 7; lp. 2.11 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 § 2 pkt 4
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi O. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] [...]) Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]) o nałożeniu na skarżącego O. D. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] stycznia 2020 r. w L., na ul. [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...] Pojazdem kierował B. S., który przewoził pasażera z ul. [...] na ul. [...] w L.. W trakcie kontroli ustalono, że przewóz odbył się na rzecz skarżącego O. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. E. O. D.. Pasażer zamówił przejazd za pomocą zainstalowanej na jego telefonie aplikacji "B.". Opłata za przejazd w wysokości [...] zł została pobrana automatycznie z konta pasażera. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawionej przedsiębiorcy P. E. O. D., orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, prawo jazdy, dowód osobisty, zaświadczenie o niekaralności, umowę zlecenia nr [...] zawartą pomiędzy kontrolowanym kierowcą i skarżącym na usługi kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym. W trakcie kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wyniki i przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchyb8ienia stwierdzonego w czasie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza Policji. Strona zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o zakończeniu postępowania dowodowego, nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył skarżącemu karę pieniężną na podstawie lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4b tejże ustawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśniając m.in., że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej kierujący pojazdem B. S. w imieniu skarżącego wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził pasażera z ul. [...] ul. [...] w L.. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu na wskazanej trasie zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji "B. ". Po wykonaniu kursu pasażer zapłacił gotówką opłatę w wysokości [...] zł. Pasażer zeznał również, że z przewoźnikiem nie zawarł żadnej umowy dotyczącej wykonania usługi. Opisane okoliczności potwierdził także kierujący pojazdem przesłuchany w charakterze świadka, który również zeznał, że opisany przewóz wykonywał w imieniu skarżącego, od którego otrzymuje wynagrodzenie. Ze skarżącym zawarł umowę zlecenia, na podstawie której zobowiązał się do kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym. Kierujący posiada urządzenie mobilne (smartfon/telefon) za pomocą, którego nawiązał kontakt z klientem. Swoją współpracę ze skarżącym rozpoczął po [...] stycznia 2020 r.
Organ stwierdził, że opisana usługa wykonana przez kierującego pojazdem w imieniu skarżącego przedsiębiorcy była odpłatną usługą transportową. Taka usługa może zaś być wykonana tylko na podstawie odpowiedniej licencji. Skontrolowany przewóz skarżący wykonywał na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, która wydana została na rzecz skarżącego w dniu [...] lipca 2019 r. przez Prezydenta Miasta L.. Kierujący pojazdem był uprawniony do wykonywania usług na podstawie zawartej ze skarżącym w dniu [...] stycznia 2020 r. umowy zlecenia nr [...]. Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy, zleceniodawca (skarżący) zleca a zleceniobiorca (kierowca) zobowiązuje się podjąć usługi kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym. Z treści § 5 ust. 1 umowy wynika, że w zamian za usługi świadczone na rzecz strony kierowca otrzymuje wynagrodzenie.
Organ zauważył, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zachodziły więc przesłanki do uznania, że w chwili kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Skontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą. Poza tym w świetle zeznań pasażera i kierowcy wynika bezspornie, że skarżący nie zawarł z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i opłata za usługę nie została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu. Pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji "B." i dopiero po wykonaniu usługi otrzymała informację o kwocie do uiszczenia za jej zrealizowanie.
W takich okolicznościach sprawy, przy braku podstaw do zastosowania art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone w lp. 2.11. załącznika nr 3 do tejże ustawy.
Skarżący O. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, to jest:
1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "B.", wykonanie tego przejazdu przez kierowcę B. S., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika) świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
2) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B. ;
3) art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
6) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
8) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji "B.";
9) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2021 r. (k. 34 akt sądowych). Nie zmienia to jednak tego, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Inspektor Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.") z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły zatem przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Według art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób uregulowane zostały w art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Ponadto, art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Według art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
– załącznika nr 3 do ustawy.
Zdaniem Sądu, organy orzekające właściwie uznały na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego, że skarżący przedsiębiorca był podmiotem wykonującym w dniu [...] stycznia 2020 r. przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, która znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, to jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L z 2009 nr 300, str. 88). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Skarżący odwoływał się również do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego skontrolowany w dniu [...] stycznia 2020 r. przewóz nie stanowił przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu.
Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić.
Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji mobilnej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji "B.". Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwalało na wniosek, że skarżący w dniu [...] stycznia 2020 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
W ocenie Sądu, organy dokonały właściwej kwalifikacji skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego, którym w myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Taki rodzaj przewozu osób skarżący legitymując się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, mógł realizować – zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. – pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. – także samochodami osobowymi niespełniającymi wyżej wymienionego kryterium konstrukcyjnego. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości niewystąpienie sytuacji przewidzianej w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wobec tego, aby uznać skontrolowany przewóz za zgodny z przepisami ustawy o transporcie drogowym należało wykonywać go pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jednocześnie skontrolowany pojazd, co w niniejszej sprawie nie było kwestionowane, był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu jedynie 5 osób wraz z kierowcą. Przewóz ten został zatem wykonany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanym w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy karą pieniężną w wysokości [...] zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego w niniejszej sprawie.
Nieskuteczny jest argument skarżącego wskazujący na spełnienie wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., przez ustalenie opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz uregulowanie zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia łącznie wszystkich trzech warunków określonych pod lit. a, b i c. Natomiast w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.
Zdaniem skarżącego, jeżeli nawet przyjąć, że doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, to podmiotem wykonującym ten przewóz z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym nie był skarżący. W ocenie Sądu, to stanowisko jest całkowicie chybione.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierujący pojazdem B. S. wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził z ul. [...] na ul. [...] w L.. Przewóz wykonywany był samochodem marki [...] o nr rej. [...], objętym okazaną kontrolującym licencją wydaną na rzecz skarżącego. Jednocześnie w toku kontroli w dniu [...] stycznia 2020 r. stwierdzono, że pojazd, którym realizowany był przewóz jest przystosowany do przewozu tylko 5 osób, łącznie z kierowcą. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji "B.", która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została podana za pomocą aplikacji po zakończeniu przewozu. Biorąc pod uwagę powyższe dowody nie można uznać braku podstaw do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za wykonanie omawianego przewozu z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przewóz ten realizowany był bowiem przez kierowcę pojazdem należącym do skarżącego, zgłoszonym do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej w dniu [...] lipca 2019 r. stronie na okres do dnia [...] listopada 2033 r. W takiej zaś sytuacji, w świetle powyższych okoliczności wynikających jasno ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy obu instancji prawidłowo uznały, że przewóz pasażerów wykonywany był w imieniu skarżącego, nie zaś jakiegokolwiek innego podmiotu. Przeciwne twierdzenia skarżącego, a także zarzut niewykazania jakiegokolwiek powiązania pomiędzy kierującym a skarżącym, pozostają w oczywistej sprzeczności z wynikami niewadliwego postępowania dowodowego. Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że przedstawione przez skarżącego stanowisko zaprezentowane w skardze nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w kontrolowanej sprawie materiale dowodowym. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów przeciwnych, które podważałyby wiarygodność zebranego materiału dowodowego, na którym oparta została zaskarżona decyzja.
Nietrafna okazuje się również argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Wbrew intencjom skarżącego akcentowana w skardze okoliczność, że kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem mobilnej aplikacji "B." nie wyklucza, a przeciwnie – potwierdza, że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Brak bowiem wątpliwości, że pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany skontrolowany przewóz. Jednoznacznie potwierdził to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokoły zeznań kierującego pojazdem oraz pasażera. Usługa przewozu nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.
W złożonych zeznaniach kierujący pojazdem jasno wyjaśnił, że wykorzystywał aplikację "B." wykonując przewozy zgodnie z umową zlecenia zawartą z firmą skarżącego (P. E. O. D. z siedzibą w L.). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że czynności kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu, bowiem aplikacja mobilna "B." jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja "B." służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd, nie wyłącza odpowiedzialności konkretnego i rzeczywistego wykonawcy tej usługi – za jej zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.
Stanowisko organów i Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "B.", dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-34/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu.
Reasumując, ustalone w sprawie okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego pojazdu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy.
Za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia i oceny, że wykonywane przez kierującego (na podstawie umowy zlecenia ze skarżącym) czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania właśnie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Bez istotnego wpływu na wynik kontrolowanej sprawy pozostaje kwestia braku szczegółowego odniesienia się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działania aplikacji "B.". Zasady te są już powszechnie znane. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Uznając zasadnie decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w całości w mocy.
Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Wobec bezzasadności także pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz wobec niestwierdzenia innego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu, skargę należało oddalić jako bezzasadną.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.