III SA/KR 843/22

III SA/Kr 843/22 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Makuch
Katarzyna Marasek-Zybura
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
III OZ 594/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-07
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
umorzono postępowanie sądowoadministracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 161  par. 1  pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch WSA Katarzyna Marasek-Zybura Protokolant: specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie sprawy ze skarg A. S. i D. O. na uchwałę Rady Gminy Łapanów z dnia 28 lutego 2022 r. nr XXXIX/250/2022 w sprawie likwidacji Szkoły Muzycznej I stopnia w Sobolowie postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Uzasadnienie
W dniu 28 lutego 2022 r. Rada Gminy Łapanów podjęła uchwałę nr XXXIX/250/2022 w sprawie likwidacji Szkoły Muzycznej I stopnia w Sobolowie. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U z 2025 r. poz.1153) – dalej "u.s.g." oraz art. 89 ust. 1 i 3 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U z 2025 r. poz. 1043 ze zm.).
Tekst ww. uchwały brzmiał:
§ 1. Z dniem 31 sierpnia 2022 r. likwiduje się Szkołę Muzyczną I stopnia w Sobolowie. Siedziba szkoły znajduje się w Sobolowie 28, 32-742 Sobolów.
§ 2. 1. Należność i zobowiązania likwidowanej jednostki przejmuje Urząd Gminy Łapanów.
2. Mienie likwidowanej jednostki, przechodzi z dniem 1 września 2022 r. na rzecz Gminy Łapanów.
3. Dokumentację zlikwidowanej szkoły, przejmuje Centrum Obsługi Oświaty w Łapanowie, za wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą przejmuje Centrum Edukacji Artystycznej w Krakowie.
§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Łapanów.
§ 4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.
Pismami z dnia 29 kwietnia 2022 r. A. S. (sygnatura akt III SA/Kr 843/22) i D. O. (sygnatura akt III SA/Kr 844/22) – dalej: "skarżące", zaskarżyły ww. uchwałę nr XXXIX/250/2022 Rady Gminy Łapanów z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie likwidacji Szkoły Muzycznej I stopnia w Sobolowie.
Skarżące uzasadniły swój interes prawny faktem, że są rodzicami dzieci uczęszczających do ww. Szkoły i zgodnie z art. 89 ust. 1 ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, a także art. 70 ust.1 i ust.3 w zw. z art. 53 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przysługiwało im prawo do kształcenia dziecka w wybranej placówce edukacyjnej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:
1) art 70 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 53 ust. 3 Konstytucji RP - przez likwidację Szkoły w niezgodny z prawem i niedozwolony sposób - bez zapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie, a także likwidację szkoły muzycznej ingerującą w konstytucyjne prawo do nauki oraz wolność rodziców wyboru dla swoich dzieci szkół;
2) art. 89 ust. 1 zd. 1 oraz ust. 3 Prawa oświatowego przez likwidację szkoły muzycznej w niezgodny z prawem i niedozwolony sposób, bez zapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie;
3) art. 89 ust. 1 zd. 1 ust. 3, ust. 4 Prawa oświatowego przez likwidację Szkoły, mimo braku ostatecznej i wykonalnej zgody organu, który udzieli zezwolenia na jej założenie (Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego), a także wobec wadliwości uchwały intencyjnej w sprawie likwidacji szkoły oraz wadliwej zgody organu tworzącego na jej likwidację (bez udziału rodziców uczniów, bez właściwego poinformowania o likwidacji szkoły);
4) art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h u.s.g. przez podjęcie uchwały o likwidacji szkoły muzycznej, mimo braku podstaw prawnych oraz podstaw faktycznych do wydania takiej uchwały.
Zarzucając powyższe skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności całości zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniami z 14 czerwca 2022 r. o sygnaturach III SA/Kr 843/22 oraz III SA/Kr 844/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały podnosząc m.in., że wbrew stanowisku Rady Gminy, zaskarżona uchwała nie miała charakteru prawa miejscowego. Zażalenia Rady Gminy Łapanów zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2022 r., III OZ 594/22 i III OZ 595/22. W uzasadnieniu wskazanych postanowień Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie podziela stanowiska organu, że uchwała o likwidacji szkoły jest aktem prawa miejscowego. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że podjęta na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082) uchwała jest to akt sformułowany w sposób konkretny zarówno pod względem podmiotowym – jego adresatami są rodzice oraz dzieci likwidowanej szkoły, jak i przedmiotowym – skonkretyzowana jest likwidowana szkoła. Uchwała o likwidacji podlega wykonaniu tylko jeden raz, a nie jak to jest właściwe dla aktów prawa miejscowego, wielokrotnie. O charakterze omawianej uchwały i uznaniu jej jako aktu prawa miejscowego nie może także świadczyć to, że uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego (por. postanowienie NSA z 18 września 2012 r., I OZ 691/12).
Postanowieniami z dnia 19 grudnia 2022 r. Sąd zawiesił postępowania sądowe w sprawach III SA/Kr 843/22 i III SA/Kr 844/22 z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowaniem dotyczącym kontroli legalności postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 sierpnia 2022 r., w przedmiocie wyrażenia pozytywnej opinię w sprawie likwidacji Szkoły Muzycznej I stopnia w Sobolowie (sprawy zarejestrowane pod sygnaturami akt: II SA/Wa 1962/22, II SA/Wa 1963/22, II SA/Wa 1964/22). Postępowanie sądowe zostało podjęte postanowieniami z 30 maja 2025 r.
Sąd wezwał skarżące o wskazanie czy nadal podtrzymują skargę, skoro zaskarżona uchwałą została uchylona uchwałą Nr LVII/338/2023 Rady Gminy Łapanów. Wezwanie skierowane do A. S. zostało uznane za skutecznie doręczone (po dwukrotnym awizowaniu i zwrocie przesyłki); natomiast skarżąca D. O. podtrzymała skargę oraz wnioski skargi, w tym żądanie zasadzenia zwrotu kosztów postępowania od organu.
Na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. działając w trybie art. 111 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej "p.p.s.a." Sąd połączył obydwie skargi (prowadzone dotychczas pod sygnaturami III SA/Kr 843/22 i III SA/Kr 844/22) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą III SA/Kr 843/22, a to z uwagi na zaskarżenie tej samej uchwały, a nadto tożsamość zarzutów skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały w sytuacji gdy uchwała ta nigdy nie weszła w życie.
Zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Nr LVII/338/2023 Rady Gminy Łapanów z dnia 23 maja 2023 r. w sprawie uchylenia uchwały w sprawie likwidacji Szkoły Muzycznej I stopnia w Sobolowie, przy czym jeszcze przed tą datą, a wejściem w życie uchwały o likwidacji Szkoły w Sobolewie – wykonalność uchwały została wstrzymana ww. postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 czerwca 2022 r.
Wyraźnego podkreślenia wymaga, że zaskarżona uchwała nie wywołała i nie wywoła jakichkolwiek skutków prawnych. Stosownie do art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie z art. 94 Prawa oświatowego rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała nigdy nie weszła w życie ponieważ ww. postanowieniami z 14 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał jej wykonanie.
W przedstawionych okolicznościach Sąd nie jest zatem uprawniony do skontrolowania aktu, który nie obowiązuje (utracił moc prawną), ale także który nie wywołał, nie wywołuje i nie wywoła w przyszłości jakichkolwiek skutków prawnych (por. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r. W 5/94, OTK 1994/II poz. 44).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia. Stosownie do powołanego przepisu Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co mało miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi natomiast na umorzenie postepowania z przyczyn o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie było podstaw do orzekania ani o zasądzeniu od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, ani też zarządzenia zwrotu takich kosztów z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.