Orzeczenie · 2026-07-15

III SA/Kr 642/26Uchylenie decyzji celnych brak dostępu do akt olaf

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-07-15
NSAPodatkoweWysokawsa
prawo celnezgłoszenie celneunieważnienie zgłoszeniaOLAFdostęp do aktinteres publicznyprawo do obronypostępowanie administracyjneWSAKraków

Przedmiotem skarg spółki F. S.A. były decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie unieważniające zgłoszenia celne. Organ I instancji wyłączył z akt sprawy materiały dotyczące raportu OLAF oraz inne dokumenty, powołując się na interes publiczny i dobro prowadzonego śledztwa. Spółka wniosła o umożliwienie zapoznania się z wyłączonymi aktami, z wyjątkiem informacji o podmiotach niebędących stronami postępowań. Organ odmówił, a następnie unieważnił zgłoszenia celne, uznając, że nie udowodniono faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE, a potwierdzenia wywozu były nieprawidłowe. W odwołaniach i skargach spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów dotyczących dostępu do akt sprawy (art. 179 § 1 OP) oraz przepisów Unijnego Kodeksu Celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podzielając argumentację spółki, uznał, że organy celne nie wykazały zasadności odmowy udostępnienia dokumentów z raportu OLAF. Sąd podkreślił, że interes publiczny należy interpretować ściśle, a argumenty o ochronie danych osób trzecich były zbędne, gdyż spółka zrezygnowała z dostępu do takich informacji. Ponadto, stanowisko prokuratora o braku zgody na udostępnienie raportu było ograniczone czasowo i zakresowo. Sąd uznał, że naruszenie prawa strony do wglądu w akta sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji. Ponowne rozpoznanie sprawy przez organy ma uwzględnić wskazania sądu dotyczące dostępu do dokumentów i ewentualnego trwania śledztwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy dostępu do akt sprawy przez organy administracji, interpretacja pojęcia interesu publicznego w kontekście dostępu do akt, znaczenie prawa strony do obrony i jawności postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy, w tym raportu OLAF, oraz interakcji między organami celnymi, prokuraturą a sądem administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ celny może odmówić stronie dostępu do dokumentów z akt sprawy, powołując się na interes publiczny (w tym stanowisko prokuratury i ochronę danych osób trzecich), nawet jeśli strona zrzekła się dostępu do danych osób trzecich, a stanowisko prokuratury jest ograniczone czasowo i zakresowo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może bezpodstawnie odmówić dostępu do dokumentów. Odmowa musi być uzasadniona ściśle i konkretnie, a w tym przypadku argumenty o interesie publicznym (ograniczone stanowisko prokuratury, zrzeczenie się przez stronę dostępu do danych osób trzecich) nie uzasadniały całkowitego wyłączenia dokumentów z akt sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały zasadności wyłączenia dokumentów z raportu OLAF z akt sprawy. Stanowisko prokuratury było ograniczone czasowo i zakresowo, a spółka zrzekła się dostępu do danych osób trzecich, co czyniło argumenty organów o interesie publicznym nieuzasadnionymi. Odmowa dostępu do kluczowych dokumentów mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Czy naruszenie prawa strony do wglądu w akta sprawy (art. 178 § 1 OP) poprzez bezpodstawną odmowę dostępu do kluczowych dokumentów, które miały znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji unieważniającej zgłoszenie celne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że naruszenie fundamentalnej gwarancji procesowej, jaką jest dostęp strony do akt sprawy, w sytuacji gdy wyłączone dokumenty miały znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i podstawy decyzji unieważniającej zgłoszenie celne, uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji unieważniające zgłoszenia celne.

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 179 § § 1

Ordynacja podatkowa

Wyjątek od prawa wglądu w akta sprawy (art. 178) dotyczy dokumentów zawierających informacje niejawne lub innych dokumentów, które organ wyłączy ze względu na interes publiczny. Wyjątki te należy interpretować ściśle.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki określone w ustawie, w tym uchyla akty lub czynności.

Pomocnicze

O.p. art. 178 § § 1

Ordynacja podatkowa

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, odpisów i kopii. Jest to gwarancja nieskrępowanego udziału strony i wzmacnia jej pozycję.

P.c. art. 73 § ust. 1 pkt 1

Prawo celne

Prawo celne odsyła w kwestiach udostępniania akt do przepisów Ordynacji podatkowej.

UKC art. 248 § ust. 2

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446

Dotyczy przesłanek unieważnienia zgłoszenia celnego.

UKC art. 51 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013

Dotyczy obowiązku przedłożenia dowodów wywozu towarów poza obszar celny UE.

O.p. art. 194 § § 1 i 3

Ordynacja podatkowa

Dotyczy domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych i możliwości jego obalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa strony do wglądu w akta sprawy (art. 178 § 1 OP) poprzez bezpodstawną odmowę dostępu do kluczowych dokumentów OLAF. • Argumentacja organów o interesie publicznym (stanowisko prokuratury, ochrona danych osób trzecich) nie uzasadniała całkowitego wyłączenia dokumentów z akt sprawy. • Spółka zrzekła się dostępu do informacji o podmiotach trzecich, co czyniło argumentację organów o ochronie tych danych zbędną.

Godne uwagi sformułowania

Wyjątki należy interpretować w sposób ścisły. • Interes publiczny należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi. • Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczy dokumentów, co do których organ przyznał, że 'Ww. materiały mają znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy'. • Ani brak zgody Prokuratora, ani powołanie się na ochronę danych osób trzecich, nie mogły zatem uzasadnić zaistnienia przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 179 § 1 OP.

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

członek

Magdalena Gawlikowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy dostępu do akt sprawy przez organy administracji, interpretacja pojęcia interesu publicznego w kontekście dostępu do akt, znaczenie prawa strony do obrony i jawności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy, w tym raportu OLAF, oraz interakcji między organami celnymi, prokuraturą a sądem administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowego prawa strony do obrony i dostępu do akt, a także konfliktu między interesem publicznym a prawem jednostki. Pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów w zakresie ograniczania dostępu do informacji.

Sąd: Organy celne nie mogą ukrywać kluczowych dowodów przed firmą!

Dane finansowe

WPS: 3988 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst