Orzeczenie · 2026-07-21

III SA/Kr 368/26Uchylenie decyzji policji o wyrownaniu uposażenia 7

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-07-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjafunkcjonariuszuposażenieświadczeniazwolnienie ze służbywyrównaniepostępowanie administracyjneKPAsąd administracyjny

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty byłemu funkcjonariuszowi Policji wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r., odprawy, ekwiwalentu za urlop oraz nagrody rocznej, w związku ze zwolnieniem ze służby w dniu 20 lutego 2023 r. Organy Policji uznały, że świadczenia zostały naliczone prawidłowo według przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia, a podwyżki wprowadzone od 1 marca 2023 r. nie mogą być stosowane wstecznie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, oraz błędne zastosowanie przepisów materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz umarzając postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że pismo skarżącego było wezwaniem do zapłaty w reżimie prawa cywilnego, a nie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania z urzędu bez wyraźnej zgody strony na jego prowadzenie było naruszeniem art. 61 § 2 KPA. Sąd podkreślił, że choć sprawy ze stosunku służbowego policjantów generalnie należą do drogi administracyjnej, to w tym konkretnym przypadku organ nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wbrew woli strony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez zgody strony, interpretacja pisma strony jako wniosku o wszczęcie postępowania, właściwość drogi administracyjnej dla roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pismo strony mogło być dwuznaczne, a organ administracji błędnie zinterpretował je jako wniosek o wszczęcie postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej może wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne z urzędu, jeśli strona nie złożyła wniosku o wszczęcie takiego postępowania, a jej pismo można interpretować jako żądanie w reżimie prawa cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest uprawniony do wszczęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego wbrew woli strony, zwłaszcza jeśli jej pismo nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie wezwanie do zapłaty w reżimie prawa cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo skarżącego było wezwaniem do zapłaty w reżimie prawa cywilnego, a nie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania z urzędu bez wyraźnej zgody strony na jego prowadzenie stanowi naruszenie art. 61 § 2 KPA. Aktywność strony na późniejszym etapie nie może uzupełniać wadliwej inicjatywy postępowania.

Czy sprawy dotyczące wypłaty wyrównania uposażenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop i innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby funkcjonariuszy Policji należą do właściwości organów administracji publicznej i sądów administracyjnych, czy też sądów powszechnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sprawy dotyczące wypłaty wyrównania uposażenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop i innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby funkcjonariuszy Policji należą do właściwości organów administracji publicznej i sądów administracyjnych, ponieważ wynikają ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające ze stosunku służbowego, w tym ekwiwalent za niewykorzystany urlop, dochodzone są wyłącznie na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej, ponieważ stosunek służbowy policjantów jest stosunkiem administracyjnoprawnym, a nie pracowniczym.

Czy przepisy wprowadzające podwyżki uposażeń funkcjonariuszy Policji od 1 marca 2023 r. mogą być stosowane wstecznie do świadczeń należnych za okres przed tą datą, jeśli funkcjonariusz został zwolniony ze służby przed 1 marca 2023 r.?

Odpowiedź sądu

Nie, podwyżki uposażeń wprowadzone od 1 marca 2023 r. nie mogą być stosowane wstecznie do świadczeń należnych za okres przed tą datą, jeśli funkcjonariusz nie pełnił już służby w czasie wejścia w życie nowych regulacji płacowych.

Uzasadnienie

Organy Policji prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące przed 1 marca 2023 r. do naliczenia uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz pozostałych świadczeń, ponieważ skutki prawne podwyżek powstały dopiero od dnia wejścia w życie nowych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania administracyjnego może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia z urzędu, gdy postępowanie jest wszczynane na wniosek, organ powinien uzyskać zgodę strony na jego kontynuowanie.

k.p.a. art. 61 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeśli postępowanie jest wszczynane na wniosek, organ powinien uzyskać zgodę strony na jego kontynuowanie. Zgoda ta musi być wyrażona w sposób wyraźny, nie może nastąpić przez czynności konkludentne.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.p. art. 114

Ustawa o Policji

u.o.s.s.u.b. art. 41 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023

u.o.p. art. 99-101

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.p. art. 110

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.p. art. 115

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.p. art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo skarżącego nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz wezwanie do zapłaty w reżimie prawa cywilnego. • Organ administracji nie był uprawniony do wszczęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego z urzędu bez wyraźnej zgody strony. • Wszczęcie postępowania administracyjnego bez podstawy prawnej i zgody strony narusza przepisy KPA.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów Policji dotyczące prawidłowego naliczenia świadczeń według przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia. • Argumenty organów Policji dotyczące braku podstawy prawnej do wyrównania świadczeń do wyższej kwoty bazowej obowiązującej po zwolnieniu. • Argumenty organów Policji dotyczące właściwości drogi administracyjnej do rozpatrywania roszczeń ze stosunku służbowego policjantów.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rolą organu administracyjnego "dostosowywanie" oświadczeń woli podmiotu kierującego do niego określone żądanie • organ nie jest upoważniony do determinowania administracyjnoprawnego trybu jego rozpoznania w sytuacji, gdy strona tego nie żąda i nie oczekuje • organ nie był upoważniony do wszczęcia postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, z urzędu • aktywność skarżącego podjęta na etapie postępowania odwoławczego nie może wstecznie uzupełniać przesłanek determinujących dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego • zgoda ta musi być wyrażona w sposób wyraźny, nie może nastąpić przez czynności konkludentne • brak wniosku strony, czy też jego cofnięcie w toku postępowania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, a zatem koniecznością jego umorzenia • wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego... mogą być dochodzone przez policjantów wyłącznie na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący sprawozdawca

Maria Zawadzka

członek

Marta Kisielowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez zgody strony, interpretacja pisma strony jako wniosku o wszczęcie postępowania, właściwość drogi administracyjnej dla roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pismo strony mogło być dwuznaczne, a organ administracji błędnie zinterpretował je jako wniosek o wszczęcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje subtelne różnice między drogą administracyjną a cywilną w dochodzeniu roszczeń, a także podkreśla znaczenie zgody strony na wszczęcie postępowania administracyjnego. Jest to istotne dla prawników procesowych.

“Czy organ sam może zdecydować, czy Twoja sprawa trafi do sądu administracyjnego, czy cywilnego?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst