Orzeczenie · 2026-05-18

III SA/Gl 806/25Zwrot kosztów leczenia zagranica termin materialny

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
zwrot kosztów leczenialeczenie za granicątermin materialnytermin procesowyNFZubezpieczenie zdrowotneKPAprawo administracyjnesąd administracyjny

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej poniesionych za granicą. Skarżąca skorzystała z zabiegu usunięcia zaćmy w Czechach i złożyła wniosek o zwrot kosztów do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Organ odmówił zwrotu, powołując się na art. 42d ust. 2 pkt 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ponieważ wniosek wpłynął do NFZ 27 stycznia 2025 r., czyli po upływie 6 miesięcy od daty wystawienia rachunku (25 lipca 2024 r.). Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących obliczania terminów, w tym art. 57 § 5 KPA, który stanowi, że termin jest zachowany z chwilą nadania pisma w placówce pocztowej. Sąd, analizując charakter terminu z art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach, uznał go za termin materialnoprawny. W związku z tym, dla jego zachowania kluczowa jest data faktycznego wpływu wniosku do organu, a nie data jego nadania. Ponieważ wniosek wpłynął do NFZ po upływie 6 miesięcy od wystawienia rachunku, sąd uznał decyzję organu za prawidłową i oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy KPA dotyczące terminów procesowych nie mają zastosowania do terminów materialnych, a skarżąca miała możliwość złożenia wniosku elektronicznie lub wcześniejszego nadania przesyłki, aby uniknąć ryzyka uchybienia terminowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą jako terminu materialnego i konsekwencje tego dla sposobu jego obliczania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leczenia za granicą na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych terminów materialnych w prawie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą, liczony od dnia wystawienia rachunku, ma charakter materialny czy procesowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą, określony w art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ma charakter materialnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał termin za materialny, ponieważ jego upływ powoduje niemożność realizacji prawa podmiotowego, jest określony w ustawie szczególnej, a jego naruszenie stanowi samodzielną podstawę odmowy zwrotu kosztów, bez możliwości przywrócenia. W przeciwieństwie do terminów procesowych, nie stosuje się do niego przepisów KPA o nadaniu pisma w placówce pocztowej.

Czy nadanie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą w placówce pocztowej przed upływem 6-miesięcznego terminu jest wystarczające do jego zachowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nadanie wniosku w placówce pocztowej przed upływem 6-miesięcznego terminu nie jest wystarczające do jego zachowania, jeśli termin ma charakter materialny.

Uzasadnienie

Ponieważ termin z art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach ma charakter materialny, kluczowe znaczenie ma data faktycznego wpływu wniosku do organu, a nie data jego nadania w placówce pocztowej. Przepisy KPA dotyczące zachowania terminu przez nadanie pisma w placówce pocztowej (art. 57 § 5 KPA) nie mają zastosowania do terminów materialnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Prezesa NFZ odmawiającą zwrotu kosztów leczenia poniesionych za świadczenia opieki zdrowotnej za granicą.

Przepisy (12)

Główne

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 2 pkt 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Prezes NFZ wydaje decyzję o odmowie zwrotu kosztów, jeżeli wniosek o zwrot kosztów został złożony po upływie terminu, o którym mowa w ust. 12.

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 12

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Wniosek o zwrot kosztów składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia rachunku za świadczenie opieki zdrowotnej, którego dotyczy ten wniosek.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 1a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Możliwość składania wniosków w formie elektronicznej.

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Uprawnienie świadczeniobiorcy do zwrotu kosztów świadczenia udzielonego za granicą.

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 5 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zachowania terminu przez nadanie pisma w placówce pocztowej, który nie ma zastosowania do terminów materialnych.

k.p.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Data wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dniem doręczenia żądania organowi.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. • Dla zachowania terminu materialnego kluczowa jest data faktycznego wpływu wniosku do organu, a nie data jego nadania w placówce pocztowej. • Przepisy KPA dotyczące zachowania terminu przez nadanie pisma w placówce pocztowej (art. 57 § 5 KPA) nie mają zastosowania do terminów materialnych.

Odrzucone argumenty

Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą jest terminem procesowym. • Nadanie wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą w placówce pocztowej przed upływem 6-miesięcznego terminu jest wystarczające do jego zachowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może dokonywać wykładni contra legem, nawet gdyby efekt zastosowania obowiązującej normy prawnej wydawał się niesłuszny w konkretnym przypadku. • Zasada praworządności, będąca fundamentem demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), wymaga, aby organy państwa i sądy stosowały obowiązujące prawo zgodnie z jego treścią, a nie zgodnie z własnymi wyobrażeniami o tym, jakie prawo powinno być. • Terminy materialne wyznaczają granice czasowe dla powstania, wykonywania lub wygaśnięcia określonych praw lub obowiązków.

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Dorota Fleszer

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą jako terminu materialnego i konsekwencje tego dla sposobu jego obliczania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leczenia za granicą na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych terminów materialnych w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu terminów w postępowaniu administracyjnym i może być interesująca dla osób, które miały lub mogą mieć do czynienia z podobnymi wnioskami. Wyjaśnia kluczową różnicę między terminem materialnym a procesowym.

Czy nadanie pisma pocztą wystarczy, by dotrzymać terminu? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między terminem materialnym a procesowym.

Dane finansowe

WPS: 3973,85 PLN

Sektor

Służba zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst