III SA/Gl 38/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-03-31
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnaprzewóz okazjonalnysamochód osobowyustawa o transporcie drogowymkontrola drogowalicencjawymogi formalne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uznając, że przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych i bez wymaganych dokumentów.

Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego i krajowego transportu drogowego. Sprawa dotyczyła przewozu osób samochodem osobowym, który według organów nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego, a kierowca nie posiadał wymaganych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przewóz był wykonywany niezgodnie z przepisami, a argumenty spółki dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją i prawa UE były niezasadne.

Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...],00 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych (przeznaczonym do przewozu 5 osób zamiast powyżej 7), niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty oraz niezgłoszenie zmiany danych przedsiębiorcy w licencji. Pełnomocnik spółki zarzucał organom błędną wykładnię przepisów, w szczególności mylenie pojęcia krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym z przewozem okazjonalnym. Podnoszono również zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. oraz niezgodności przepisów ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP, w tym zasady równości wobec prawa i proporcjonalności, a także zarzut braku notyfikacji przepisów technicznych Komisji Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że przewóz wykonywany przez spółkę był przewozem okazjonalnym, który zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym powinien być wykonywany pojazdem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób. Dopuszczalny wyjątek dla samochodów osobowych (art. 18 ust. 4b) nie został spełniony, gdyż umowa nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata nie została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu. Sąd uznał również za zasadne nałożenie kar za brak wymaganych dokumentów przez kierowcę oraz za niezgłoszenie zmiany danych przedsiębiorcy w licencji. Odnosząc się do zarzutów konstytucyjnych, sąd stwierdził, że porównanie warunków uzyskania licencji na taksówkę i na przewóz osób samochodem osobowym nie wykazuje naruszenia zasady równości, gdyż są to odrębne rodzaje działalności z różnymi wymogami. Sąd odrzucił również zarzut braku notyfikacji przepisów technicznych, wskazując, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie mają charakteru technicznego w rozumieniu dyrektyw UE, a usługa pośrednictwa przez aplikację mobilną jest nierozerwalnie związana z usługą transportową.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz taki stanowi przewóz okazjonalny, o ile nie spełnia przesłanek przewozu regularnego, regularnego specjalnego lub wahadłowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewóz realizowany na zamówienie konkretnego klienta, bez ustalonego harmonogramu i trasy, nie spełnia przesłanek przewozu regularnego, specjalnego ani wahadłowego, co kwalifikuje go jako przewóz okazjonalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (59)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 4a

Ustawa o transporcie drogowym

Zasada, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

u.t.d. art. 18 § ust. 4b

Ustawa o transporcie drogowym

Wyjątek dopuszczający przewóz okazjonalny samochodami osobowymi pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów (pisemna umowa z klientem w lokalu przedsiębiorstwa, ustalenie opłaty ryczałtowej przed przewozem, płatność bezgotówkowa).

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3, 7 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy.

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek kierowcy okazywania na żądanie organu kontroli wypisu z zezwolenia lub licencji.

Dz.U. 2019 poz 2140 art. 92a § w zw. z art. 93 ust. 1

u.t.d. art. 18 § ust. 4a i 4b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu okazjonalnego jako przewozu, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

u.t.d. art. 7a

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek zgłoszenia zmian danych organowi licencyjnemu.

u.t.d. art. 8

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek zgłoszenia zmian danych organowi licencyjnemu.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 781

Kodeks cywilny

u.t.d. art. 5b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania licencji na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

u.t.d. art. 5c

Ustawa o transporcie drogowym

Warunki uzyskania licencji na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób.

u.t.d. art. 6

Ustawa o transporcie drogowym

Warunki uzyskania licencji na przewóz osób taksówką.

u.t.d. art. 18 § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

Zakazy dotyczące wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem do 9 osób (np. zakaz używania taksometru, oznaczeń taksówkowych).

u.t.d. art. 4 § pkt 7

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu regularnego.

u.t.d. art. 4 § pkt 9

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu regularnego specjalnego.

u.t.d. art. 4 § pkt 10

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu wahadłowego.

u.t.d. art. 4 § pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja krajowego transportu drogowego.

u.t.d. art. 5b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania licencji na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób (samochodem osobowym, pojazdem do 9 osób, taksówką).

u.t.d. art. 1p. 1.12

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.

u.t.d. art. 1p. 1.5

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za niezgłoszenie zmian danych organowi licencyjnemu.

u.t.d. art. 1p. 2.11

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

u.t.d. art. 4 § pkt 11 i 22

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5b § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 14 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 14 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 14 § ust. 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1p. 1.12

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1p. 1.5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1p. 2.11

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 8 § ust. 1

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 1 § ust. 1 lit. b

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 1 § ust. 1 lit. f

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 1 § ust. 1 lit. b ppkt (i)

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 58 § ust. 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 2 § ust. 2 lit. d

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 1 § pkt 2

Dyrektywa 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 2 § lit. a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz był wykonywany pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Kierowca nie okazał wymaganych dokumentów. Spółka nie zgłosiła zmiany danych przedsiębiorcy w licencji w ustawowym terminie. Argumenty spółki dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją i prawa UE zostały uznane za niezasadne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące błędnej wykładni przepisów o przewozie okazjonalnym i krajowym transporcie drogowym. Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. Zarzuty naruszenia Konstytucji RP (zasada równości, proporcjonalność). Zarzut braku notyfikacji przepisów technicznych UE.

Godne uwagi sformułowania

Przewóz okazjonalny jest definiowany w ujęciu negatywnym. Każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym. Użycie słów 'dopuszcza się' wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej. Wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i podlega reglamentacji. Porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną. Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Herman

członek

Małgorzata Jużków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, wymogów dla przewoźników drogowych, stosowania aplikacji mobilnych w transporcie, zgodności przepisów z Konstytucją i prawem UE."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i ich interpretacji w kontekście działalności opartej na aplikacjach mobilnych. Niektóre argumenty (np. konstytucyjne) mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnych (jak Uber), co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców. Wyjaśnia ona prawne aspekty takiej działalności i potencjalne pułapki dla przewoźników.

Czy przewóz Uberem to legalny transport okazjonalny? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi dla kierowców.

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 38/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1946/21 - Postanowienie NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "[...]WITD") z [...] r. nr [...] nakładającą na Sp. z o.o. A w B. karę pieniężną w wysokości [...],00 zł.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - zwanej dalej K.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. - zwanej dalej "u.t.d.") oraz 1p. 1.12, 1p. 1.5 oraz 1p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Natomiast w uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
[...] r. w K. na placu [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki Skoda o nr rej. [...], którym kierował Z. L.. Samochód ten zgodnie z wpisem widniejącym w dowodzie rejestracyjnym przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Wykonywany nim transport drogowy osób odbywał się w imieniu i pod kierownictwem przedsiębiorcy A Sp. z o.o. w B., z którym kierowca pojazdu podpisał umowę współpracy. Do kontroli drogowej kierowca okazał: kopię wypisu z licencji nr [...] wydanej przez Starostę [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu wraz z ubezpieczeniem OC.
W wyniku kontroli stwierdzono następujące naruszenia:
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.;
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie;
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe [...]WITD, po wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, decyzją z [...] r. nr [...] nałożył na Sp. z o.o. A w B. karę pieniężną w wysokości [...],00 zł.
Nie zgadzając się z powyższym pełnomocnik Spółki złożył odwołanie do GITD. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania zarzucił organowi I instancji naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 przez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ powinien był zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d.,
- art. 92a ust. 1 u.t.d. przez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego;
2) przepisów prawa procesowego tj.:
- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 K.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i przyjęcie, że A Sp. z o.o. wykonywała przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, które to błędne ustalenia faktyczne nie mogą stanowić podstawy zaskarżonej decyzji;
- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w szczególności, nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań D. P. na fakt zawarcia umowy na usługi transportowe, a co za tym idzie, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy strony zawarły umowę, o której mowa w art. 18 ust. 4b lit. b, co skutkowało błędnym przyjęciem, że Spółka wykonywała przewóz okazjonalny naruszając przepisy ustawy o transporcie drogowym;
- art. 76 § 1 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki.
Decyzją z [...] r. nr [...] GITD nie znajdując podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji utrzymał ją w mocy.
Wyjaśnił, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy zawierał protokół przesłuchania kierowcy Z. L., z którego wynikało, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podpisał umowę o współpracę z przedsiębiorcą A Sp. z o.o. Przewozu osób dokonuje w imieniu tego przedsiębiorcy. Współpraca z firmą A trwa około pół roku, wcześniej wykonywał przewozy bezpośrednio pod aplikacją UBER, ale z uwagi na to, że nie posiada uprawnień w postaci licencji na wykonywanie przewozu drogowego, zawiązał współpracę z w/w firmą. W telefonie typu smartfon zainstalował aplikację UBER, poprzez którą otrzymuje zlecenia. Po nawiązaniu współpracy z A dane w aplikacji zostały powiązane, tzn. widnieje tam pod firmą A, od której otrzymuje środki za przejazd. Płatność wygląda następująco: za przejazd wykonany przed zatrzymaniem do kontroli opłata wynosiła 15,90 zł, z czego kwotę w wysokości 3,98 zł potrąca sobie UBER, a przychód kierowcy wynosi 11,92 zł i firma A rozlicza się z nim w formie przelewu bankowego. Pojazd, którym wykonuje przewozy jest jego własnością, poza kserokopią wypisu z licencji, w którą wyposażył go właściciel firmy A, nie posiada umowy o świadczenie usług transportowych i regulaminu świadczenia tych usług.
Ponadto, organ odwoławczy ustalił, że kierowca okazał podczas kontroli swój telefon wraz z zalogowanym kontem w aplikacji UBER. Na podstawie dokumentacji fotograficznej ustalona została data, godzina i trasa przejazdu, a także wysokość opłaty za przejazd.
Pismem z 21 września 2019 r. pełnomocnik Sp. z o.o. A wyjaśnił, że Spółka wykonuje krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób. Posiada wymaganą prawem licencję i zawarła z przewożonym pasażerem umowę na usługi transportowe, co potwierdza wydruk faktury nr [...] wraz z załącznikiem - umową na usługi transportowe.
Z treści faktury organ ustalił, że została ona wystawiona [...] r. przez Uber B.V. w imieniu A Sp. z o.o. ul. [...], [...]. Do faktury dołączona została tzw. "umowa na usługi transportowe", z której wynikało, że zawarta została między "pasażerem D. P." a "przewoźnikiem A Sp. z o.o." Jako miejsce odbioru wskazano ul. [...], [...], punkt docelowy plac [...] , [...], cena: 15,90 zł.
Mając na uwadze powyższe za prawidłowe organ odwoławczy uznał dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia dotyczące podmiotu wykonującego przewóz.
Ponieważ z protokołu kontroli, okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy wynikało, że pojazd marki Skoda o nr rej. [...] jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Tym samym w ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem zatrzymany pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdyż warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a w aplikacji UBER.
Prawidłowe było zatem w ocenie organu odwoławczego nałożenie na Spółkę A kary pieniężnej stosownie do art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) u.t.d. oraz 1p. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Z informacji otrzymanej z Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w B. z [...]r. nr [...]wynikało, że przedsiębiorca A posiada ważną, wydaną [...]r. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale do prowadzonej działalności przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Skoda o nr rej. [...].
Ponadto na dzień kontroli, tj. [...] r. strona nie dokonała zmiany danych w licencji, tj. oznaczenia przedsiębiorcy (firmy, pod którą działała spółka). Z informacji ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że strona, tj. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca pod numerem KRS [...] została początkowo zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K., X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod firmą: "B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" (wpis ujawniony 22 marca 2016 r.). Jednocześnie organ odwoławczy ustalił, że 17 września 2018 r. dokonano sprostowania wpisu w zakresie firmy, pod którą działała z "B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" na "A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Jednakże w dniu kontroli w licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dalej figurowała jako "B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Zmianę nazwy zgłosiła organowi licencyjnemu 19 września 2019 r., czyli po upływie 28 dni od dnia jej powstania.
Prawidłowo zatem organ I instancji wymierzył w/w Spółce karę pieniężną stosownie do 1p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) u.t.d.
Z zebranego materiału dowodowego wynikało również, że kierowca nie okazał w trakcie kontroli dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu osób w imieniu strony, o którym mowa w art. 87 u.t.d. Okazał jedynie kserokopię wypisu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej przedsiębiorcy B Sp. z o.o. ul. [...], [...]. Dlatego też nałożono na Spółkę karę przewidzianą w 1p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, że Spółka z o.o. A:
- wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.,
- nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.,
- nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., co sankcjonowane jest karą pieniężną w łącznej wysokości [...] zł tytułem popełnienia naruszenia z 1p. 1.12, 1p. 1.5. oraz 1p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponieważ organ I instancji wymierzając karę pieniężną zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zgłoszone w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania organ odwoławczy uznał za niezasadne.
W jego ocenie brak było podstaw do przesłuchania w charakterze świadka pasażera, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym.
Nie zgadzając się z powyższym pełnomocnik Sp. z o.o. A wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego w całości wraz z decyzją organu I instancji zarzucił jej naruszenie:
- przepisów prawa procesowego, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, że organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni w/w przepisów doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt II.b petitum, zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - przez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - przez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d) ewentualnie, w przypadku uznania, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej Spółki, zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji - przez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - przez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych wyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e) art. 5 b ust. 1, art. 18 ust. 4a) i 4b) w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. przez błędne przyjęcie, że te mogą być zastosowane wobec skarżącej Spółki, w sytuacji gdy przepisy te stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, co oznacza, że na taki przepis nie można się powoływać.
Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnik Spółki wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem te w jego ocenie są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019r., poz. 2140 - dalej jako u.t.d.) użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności polegającej na krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1/ samochodem osobowym, 2/ pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3/ taksówką.
Nadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych;
- co ma podkreślać odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiegać ich myleniu przez konsumentów.
Niezależnie od rodzajów licencji na przewóz osób, ustawa definiuje także różne rodzaje przewozów.
Jednym z nich jest przewóz okazjonalny zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. w ujęciu negatywnym. Z definicji tej wynika bowiem, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zatem każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu u.t.d. i znaczenie tego sformułowania przyjęte w u.t.d. jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko.
Stosownie do art. 4 u.t.d. (...):
7) przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244);
9) przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;
10) przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Z ustaleń faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca Spółka przy pomocy samochodu osobowego kierowanego przez kierowcę Z. L., z którym zawarła umowę o współpracę wykonywała odpłatny przewóz osób na terenie kraju. Był to przewóz realizowany na zamówienie konkretnego klienta z i do wskazanego przez niego miejsca. Nie był to zatem przewóz regularny ani regularny specjalny (brak haromonogramu kursów, dowolny wybór trasy) ani wahadłowy (kurs jednorazowy i tylko "tam", bez kursu powrotnego). Nosił on bowiem charakter przewozu okazjonalnego. Odnośnie tego rodzaju przewozu art. 18 ust. 4a u.t.d. wyraża zasadę, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto zgodnie z ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W ocenie Sądu użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z art. 18 ust. 4a u.t.d., w myśl której przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Natomiast z akt sprawy wynika, że usługa przewozu była świadczona samochodem kierowcy, co więcej nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. umowa nie została zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu.
Z powyższego wynika, że w badanej sprawie przewóz ani nie był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, tj. według zasady ogólnej (z dowodu rejestracyjnego samochodu marki Skoda, którym przewóz był wykonywany wynikało, że był przeznaczony do przewozu maksymalnie 5 osób), ani nie zostały spełnione przesłanki konieczne do zastosowania wyjątku w postaci wykonania przewozu samochodem osobowym. Należało zatem uznać, że wykonanie go na takich zasadach, jak opisane w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b u.t.d.
Wskazuje to, że organy zasadnie przyjęły, że zatrzymany do kontroli kierowca wykonywał w imieniu skarżącej Spółki przewóz okazjonalny, a pojazd, przy użyciu którego usługa była wykonywana nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym dla transportu okazjonalnego, określonym w u.t.d.
Jak wynika zaś z 1p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b u.t.d. nakładana jest kara pieniężna w kwocie 8 000 zł.
Odnośnie kolejnego zarzucanego naruszenia zauważyć należy, że art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi, że kierowca pojazdu wykonując transport drogowy jest obowiązany okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, którego w przedmiotowej sprawie nie okazano. Do kontroli kierowca okazał jedynie kserokopię wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej przedsiębiorcy A Sp. z o.o. w B., zatem wymierzenie kary za naruszenie opisane w pkt.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na "niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d." w kwocie 500 zł było zasadne.
Prawidłowo również przyjęto w zaskarżonej decyzji, że skarżąca Spółka nie wywiązała się z obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., co skutkowało nałożeniem kary 800 zł na podstawie 1p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Nie zgłosiła ona bowiem w ogóle organowi udzielającemu licencji, że będzie wykonywała działalność z wykorzystaniem pojazdu zatrzymanego do kontroli. Podobnie nie dokonała zmiany danych w licencji, tj. oznaczenia przedsiębiorcy (firmy, pod która działa). Z informacji ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców KRS wynikało bowiem, że A Sp. z o.o. była zarejestrowana wcześniej pod firmą B. Na dzień kontroli w licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wpisana była firma B Sp. z o.o. Natomiast zmiany dokonano dopiero 19 września 2019 r., czyli po terminie. Tym samym zasadne było wymierzenie kary pieniężnej w łącznej kwocie 1.600 zł stosownie do art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. na podstawie 1p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w pierwszej kolejności należy przytoczyć ich treść. I tak art. 20 stanowi, że społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei według art. 31 ust. 3 ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Wreszcie zgodnie z art. 32 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, gdyż nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazując na powyższe przepisy Konstytucji, strona podniosła, że zostały one naruszone przez ich niezastosowanie oraz bezpodstawne zastosowanie art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., które wprowadzają arbitralne i naruszające zasadę proporcjonalności wymogi, które muszą spełnić przedsiębiorcy świadczący usługi przewozu na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi w porównaniu do podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na taksówkę.
Sąd w składzie tu orzekającym zarzutów tych nie podziela. Zauważyć bowiem należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie można zatem mówić o naruszeniu równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., natomiast samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d. Porównanie obu tych regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
W sytuacji, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Zdaniem Sądu świadczy to raczej o tym, że są to zasady mające na celu ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów, a także wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i tę zasadę Konstytucyjną należy rozumieć nie tak, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności.
Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące, dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację Uber, czy Bolt co jest wiadome notoryjnie), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym, ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób.
Po wtóre nie jest też tak, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, lecz tak, że jedynie wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach jest zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników.
Z podanych wyżej względów Sąd nie dopatrzył się wątpliwości co do zgodności powołanych w skardze przepisów z Konstytucją.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów u.t.d., które nie były notyfikowana Komisji Europejskiej Sąd zauważa, że Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z 21 lipca 1998 r.) została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015r.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f Dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. O świadczeniu usługi drogą elektroniczną nie świadczy fakt, że wolę skorzystania z niej konsument ujawnił przy użyciu aplikacji w smartfonie, gdyż świadczenie usługi polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu. Nadto zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) Dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" wskazuje, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności jej stron, co z oczywistych względów nie może się ziścić w przypadku usługi przewozu.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie ma wątpliwości co do tego, że przepisy u.t.d. nie mają charakteru technicznego. Nadto dla zastosowania Dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji Uber. Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d Dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej Dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a Dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w postępowaniu przed TSUE, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, Dyrektywy 2006/123 i Dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. okazały się niezasadne.
Sąd nie dopatrzył się również w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów prawa procesowego, to jest art. 8 K.p.a., czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Skoro wszystkie wcześniejsze zarzuty skargi, dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialno-prawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób, by Sąd zarzut taki uwzględnił.
Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły też art. 7 i art. 77 K.p.a. Materiał dowodowy w oparciu, o który organy wydały swoje rozstrzygnięcia został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych w niniejszej sprawie. Następnie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, a za stwierdzone naruszenia została nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości.
Ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odpowiadającą prawu, zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 3 K.p.a.
Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę