III SA/Gd 845/21

III SA/Gd 845/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-07-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 39/23 - Wyrok NSA z 2026-03-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 18 ust. 4b, art. 92a ust. 1, 92c ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją dnia 10 kwietnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2020 r. o nałożeniu na I. T. (dalej zwanego także "stroną" lub "skarżącym"), prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą: [...] I. T., kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 11 kwietnia 2019 r. na ul. [...], obok [...] w G., Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli drogowej pojazd marki BMW o nr rej. [...], kierowany przez K. R. W chwili podjęcia kontroli drogowej w pojeździe znajdował się pasażer P. B., którego kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka. Ustalono, że usługę przewozu osób na trasie z ul. [...] w G. do [...], pasażer zamówił za pośrednictwem aplikacji Uber, a za wykonany kurs drogą elektroniczną została pobrana kwota 39,27 zł. Pasażer po wykonaniu przejazdu nie otrzymał paragonu fiskalnego. Kierujący odmówił składania wyjaśnień. Do kontroli, kierowca nie okazał licencji na wykonywanie przewozu osób taksówką, ani licencji (bądź wypisu) na przewóz drogowy osób lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Pojazd nie był oznakowany jako pojazd "Taxi", nie został również wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, a na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu oraz przesłuchano pasażera w charakterze świadka. Kontrole udokumentowano protokołem nr [...]. Kierujący pojazdem podpisał przedmiotowy protokół nie wnosząc do niego zastrzeżeń.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił K. R. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego określone pod lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa).
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia 18 czerwca 2019 r. (nr [...]), którą nałożono na K. R. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania K. R. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 7 listopada 2019 r. (nr [...]) uchylił wskazaną powyżej decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik strony do przesłanego odwołania załączył fakturę [...] z dnia 11 kwietnia 2019 r. wystawioną na kwotę 39,36 zł przez UBER w imieniu [...] I. T. za wykonany przewóz pasażera - P. B. W aktach sprawy brak jest natomiast jednoznacznych dowodów kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu, dlatego Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpatrując sprawę powinien przede wszystkim przeanalizować cały stan faktyczny sprawy, uzupełnić materiał o dowody istotne i ustalić ponad wszelką wątpliwość, kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu oraz na czyją rzecz nastąpiła zapłata za usługę przewozu.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji pismem z dnia 27 listopada 2019 r. wezwał I. T. do przesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kserokopii umowy wiążącej na dzień kontroli kierowcę K. R. z firmą [...] I. T. oraz złożenia pisemnych wyjaśnień w przedmiocie wykonywania przewozu drogowego w dniu kontroli przez ww. kierowcę na rzecz ww. firmy. Przedmiotową korespondencję uznano za doręczoną, zgodnie z dyspozycją art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, po jej dwukrotnym awizowaniu z adnotacją Poczty Polskiej "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE". Ponowne wezwanie organu tej samej treści z dnia 16 stycznia 2020 r. I. T. odebrał w dniu 24 stycznia 2020 r. Pozostało ono jednak bez odpowiedzi.
W dniu 13 grudnia 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika K. R., w którym wnoszono o umorzenie postępowania wobec K. R. Do pisma załączone zostało potwierdzenie przelewu z dnia 2 grudnia 2019 r. otrzymane przez M. R. (żonę K. R.) od I. T. Nadto pełnomocnik K. R. wskazała, że znajdująca się w aktach sprawy faktura nr [...] z dnia 11 kwietnia 2019 r. oraz umowa na usługi transportowe jednoznacznie potwierdzają w czyim imieniu i na czyją rzecz była wykonywana usługa transportu.
Pismem z dnia 22 stycznia 2020 r. organ I instancji zwrócił się do UBER B.V. o udzielenie informacji dotyczących użytkowania aplikacji przez I. T. i K. R. oraz wskazania wykonawcy usługi transportu z dnia 11 kwietnia 2019 r. i danych z faktury za wykonany w tym dniu kurs przewozu.
W ramach odpowiedzi na powyższe pismo F. G. ze spółki Uber B.V poinformował organ, że I. T. jest użytkownikiem aplikacji Uber i posiada konto partnerskie uprawniające do przyjmowania zleceń przewozu na własny rachunek. Natomiast K. R. jest użytkownikiem aplikacji Uber jako kierowca. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez spółkę przewóz osobiście realizowany był przez K. R. w imieniu i na rzecz partnera działającego pod firmą [...] I. T., za którego wykonanie wystawiono fakturę nr [...], na której jako przewoźnik figurował [...] I. T.
Po dokonaniu analizy powyższego pisma oraz zebranego materiału dowodowego Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił I. T. (zawiadomienie z dnia 28 lutego 2020 r.) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj.: lp. 1.1 (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji) oraz lp. 2.11 (wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy).
Pismem z dnia 11 marca 2020 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miejskiego w G. z zapytaniem, czy przedsiębiorca I. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] I. T., posiada uprawnienie do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, wydane na ww. przedsiębiorcę, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, zwrócił się o udzielenie informacji w przedmiocie zgłoszenia do posiadanego dokumentu pojazdu marki BMW o nr rej. [...] wraz z podaniem daty zgłoszenia. Jednocześnie organ I instancji w tym samym dniu zwrócił się z podobnym wnioskiem do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego.
W odpowiedzi zwrotnej Urząd Miejski w G. pismem z dnia 18 marca 2020 r. poinformował organ, że I. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] I. T., posiada: licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosił pojazdu marki BMW o nr rej. [...] oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której również nie zgłosił ww. pojazdu.
Natomiast Główny Inspektorat Transportu Drogowego poinformował organ, w piśmie z dnia 25 marca 2020 r., że na dzień kontroli oraz do dnia sporządzenia pisma w ewidencji Biura ds. Transportu Międzynarodowego nie zostały zarejestrowane dane przedsiębiorcy I. T., co oznacza, że przedsiębiorcy nie zostały udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wydawane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. organ I instancji zawiadomił I. T., że z uwagi na pozyskanie dodatkowych informacji podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego, rozszerza postępowanie o naruszenie opisane pod lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę), tj. niezgłoszenie pojazdu marki BMW o nr rej. [...].
W konsekwencji Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. – dalej jako: "u.t.d.") oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1961 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") - wydał w stosunku do I. T., prowadzącego działalność gospodarcza [...] I. T., decyzję z dnia 31 sierpnia 2020 r. (nr [...]), w której orzekł o:
I. nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenie określone pod:
- lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy - 8.000 zł,
- Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę - 800 zł;
II. umorzeniu postępowanie administracyjne w zakresie naruszenia określonego pod Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Pełnomocnik strony, pismem z dnia 16 września 2020 r., złożył wniosek o uzupełnienie decyzji organu I instancji poprzez rozstrzygnięcia w zakresie podmiotu udostępniającego aplikację Uber, a także rolę tego podmiotu w przedmiotowej sprawie. Pismem tym, pełnomocnik strony zwrócił się również o udostępnienie akt sprawy.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ I instancji przekazał pełnomocnikowi strony płytę CD zawierającą akta sprawy. Natomiast postanowieniem z dnia 6 października 2020 r. odmówił uzupełnienia decyzji.
I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę oraz umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 7, art. 9 i art. 111 § 1 k.p.a. i bezzasadne przyjęcie, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami k.p.a., podczas gdy organ administracji nie uzupełnił rozstrzygnięcia o brakujący element podmiotowy w zakresie rozstrzygnięcia decyzji dotyczący aplikacji mobilnej Uber oraz podmiotu udostępniającego tę aplikację mobilną;
- naruszenie art. 7, art. 9, art. 24 § 1 pkt 5 i art. 111 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez Ł. B., w sytuacji gdy ten urzędnik brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji i z mocy prawa podlega wyłączeniu od dalszego udziału w tym postępowaniu;
- rażące naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowień dowodowych określających fakty wymagające stwierdzenia (udowodnienia) oraz adekwatne ku temu środki dowodowe, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych;
- rażące naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji umarzającej postępowanie wobec K. R., w sytuacji gdy jedna decyzja administracyjna załatwia w całości jedną sprawę administracyjną;
- rażące naruszenie art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz zastosowanie art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. poprzez bezzasadne uznanie, iż przewóz dokonywany przez skarżącego taksówką na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką stanowił przewóz okazjonalny;
- rażące naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. i dokonanie nieprawidłowych ustaleń, że skarżący:
a) wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie do tego nieprzystosowanym (tj. przeznaczonym do przewozu 5 osób), podczas gdy w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się licencja taksówkowa uprawniająca skarżącego do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką,
b) nie zawarł umowy na przewóz pasażera w dniu 11 kwietnia 2019 r., w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się umowa na usługi transportowe zawarta między skarżącym a P. B. o świadczenie usługi transportowej, prowadzące do błędnego ustalenia jakoby skarżący miał naruszyć art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d.;
- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci zastosowania lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 7a i 8 u.t.d. poprzez nałożenie na skarżącego kary za niezgłoszenie zmian do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w sytuacji gdy:
a) z uwagi na wykonanie przewozu na podstawie licencji taksówkowej dokonywanie zmian do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, było zbędne,
b) w zaskarżonej decyzji organ I instancji nie ustalił by skarżącemu upłynął termin przewidziany u.t.d. na poinformowanie właściwego organu o tym jaka taksówka wykonuje przewóz;
- rażące naruszenie przepisów postępowania polegające na niezastosowaniu art. 15 zzzzzn pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS -CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695 ze zm.) poprzez brak nieodpłatnego udostępnienia skarżącemu akt sprawy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co w efekcie pozbawiło skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się;
- rażące naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b/ u.t.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej, tj. uznanie, że skarżący w celu wykonania przewozu okazjonalnego mógł zawrzeć z pasażerem umowę włącznie w formie pisemnej podczas, gdy na mocy art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b/ u.t.d. skarżący uprawniony był do zawarcia umowy z pasażerem także w formie elektronicznej zgodnie z art. 78 k.c.;
- rażące naruszenie art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie i nałożenie na skarżącego kar w wysokości nie uwzględniającej okoliczności wyłączających charakter naruszenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania I. T., decyzją z dnia 10 kwietnia 2021 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 8 ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w zakresie stwierdzonych naruszeń wskazał, że dnia 11 kwietnia 2019 r. na ul. [...], obok [...] w G., Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli drogowej, pojazd marki BMW o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez K. R. W chwili podjęcia kontroli drogowej, w pojeździe znajdował się pasażer P. B., którego kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Do protokołu przesłuchania, świadek zeznał, iż usługę przewozu na ww. trasie zamówił za pośrednictwem zainstalowanej na jego telefonie aplikacji Uber, w której została wyświetlona informacja dotycząca przewozu w zakresie: oznaczenia pojazdu (BMW 5) oraz zdjęcie kierowcy. Zanim doszło do rozpoczęcia kursu, w aplikacji pojawiła się również opłata za przejazd w wysokości 39,27 zł, pobrana automatycznie z jego karty debetowej. Informację o pobraniu tej kwoty z konta świadek otrzymał wiadomością e-mail. Świadek zeznał, że od kierowcy nie otrzymał żadnego dowodu opłaty za wykonaną usługę tj. faktury czy paragonu, jak też nie zawarł umowy w żadnym lokalu. Oświadczył, że gdy auto podjechało na ul. [...] w G., wsiadł do pojazdu i udał się [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się faktura za kontrolowany przewóz nr [...] z dnia 11 kwietnia 2019 r., załączona przez pełnomocnika K. R., uznanego pierwotnie za stronę prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - z uwagi na zgromadzone w sprawie dowody, w postaci: ww. faktury, umowy na usługi transportowe z dnia kontroli zawartej pomiędzy przewoźnikiem a pasażerem podpisanej elektronicznie oraz informacji od spółki Uber B.V. z dnia 13 lutego 2020 r., potwierdzającej, iż przewóz z dnia kontroli realizowany był przez K. R. w imieniu i na rzecz strony niniejszego postępowania (jako partnera), za którego wykonanie wystawiono fakturę nr [...], na której jako przewoźnik figurował [...] I. T. - decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2020 r. (nr [...]) postępowanie umorzono wobec ww. jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z ustaleniami kontroli kontrolowany pojazd, przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, nie był oznakowany jako pojazd "Taxi", nie został również wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, a na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Powyższe ustalono w oparciu o ww. protokół kontroli, dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu oraz zgromadzoną na miejscu kontroli dokumentację fotograficzną.
Nadto, w dniu 13 grudnia 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika K. R., w którym wnosząc o umorzenie postępowania względem klienta, załączone zostało dodatkowo potwierdzenie przelewu z dnia 2 grudnia 2019 r., otrzymane przez M. R. - żonę klienta od I. T.
Jednocześnie na podstawie informacji pisemnej z dnia 18 marca 2020 r. otrzymanej z Urzędu Miejskiego w G. ustalono, że I. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] I. T., posiada: licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosił pojazdu marki BMW o nr rej. [...] oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której również nie zgłosił ww. pojazdu.
Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego i wobec umorzenia postępowania prowadzonego wcześniej wobec kierowcy - K. R., organ I instancji ustalił, że wykonawcą kontrolowanego przewozu był I. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] I. T., który w dniu kontroli wykonywał zarobkowy okazjonalny przewóz osób samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d, nie zgłaszając przy tym pojazdu marki BMW o nr rej. [...] do posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy przyznał słuszność organowi I instancji, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli była skarżąca strona. Zwrócił przy tym uwagę, że w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji strona nie brała w nim aktywnego udziału, pomimo podejmowanych przez organ wielokrotnych prób zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie przez treść kierowanych do niej pism w postaci wezwań: z dnia 27 listopada 2019 r. (uznane za doręczone w trybie art. 44 § 4 k.p.a.); z dnia 16 stycznia 2020 r. (zpo z dnia 24 stycznia 2020 r.) oraz zawiadomień: z dnia 28 lutego 2020 r. (zpo z dnia 4 marca 2020 r.); z dnia 28 maja 2020 r. (zpo z dnia 9 czerwca 2020 r.); z dnia 24 czerwca 2020 r. (zpo z dnia 2 lipca 2020 r.). Udział w sprawie strona, za pośrednictwem pełnomocnika, podjęła dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, składając wniosek z dnia 16 września 2020 r. o jej uzupełnienie wraz z wnioskiem o przesłanie skanu akt sprawy na adres mailowy pełnomocnika, uzasadniony planowanym wniesieniem odwołania. W treści wniosku, reprezentujący stronę pełnomocnik, konieczność jego złożenia argumentował koniecznością uzupełnienia decyzji o rozstrzygnięcie wobec podmiotu udostępniającego aplikację Uber z wyjaśnieniem jego roli w sprawie. Za pismem z dnia 6 października 2020 r. równocześnie z wydaniem postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, organ I instancji w dwóch osobnych przesyłkach pocztowych, doręczył pełnomocnikowi strony płytę CD, zawierającą akta sprawy oraz ww. postanowienie. Od chwili doręczenia płyty CD w dniu 12 października 2020 r. do chwili nadania odwołania od zaskarżonej decyzji w dniu 26 października 2020 r., zgodnie z wnioskiem pełnomocnika z dnia 16 września 2020 r. uzupełnionego na wezwanie organu o złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy, pełnomocnik - strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy w terminie biegnącym do złożenia odwołania. Z treści odwołania nie wynika też, by strona kwestionowała przypisany jej przez organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, status strony.
W tym miejscu, mając na uwadze kwestię doręczenia płyty CD z aktami toczącej się sprawy w tym samym dniu co postanowienia o odmowie uzupełnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uznał zarzut pełnomocnika strony dotyczący pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji za niezrozumiały i całkowicie bezprzedmiotowy. Organ odwoławczy przypomniał, że skarżona decyzja została wydana w dniu 31 sierpnia 2020 r. (doręczona w dniu 7 września 2020 r.). Wniosek pełnomocnika o jej uzupełnienie wraz z wnioskiem o przesłanie skanu akt uzasadniony planowanym wniesieniem odwołania, wpłynął do organu I instancji w dniu 21 września 2020 r., a po jego uzupełnieniu na wezwanie organu I instancji z dnia 22 września 2020 r. (zpo z dnia 28 września 2020 r. ) o brakujący dokument pełnomocnictwa, według jego wpływu do organu, w dniu 5 października 2020 r. stał się dopiero zasadny i od tej chwili można było przystąpić do jego realizacji.
Przechodząc do wyjaśnienia podstaw prawnych zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na 3 rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1); pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2); taksówką (3). Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 u.t.d. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1836/13), wskazano na różnice w wykonywaniu transportu drogowego taksówką i przewozu okazjonalnego, które zgodnie z tym wyrokiem sprowadzają się do "(...) obowiązku posiadania odmiennych licencji, wielkości pojazdów w zakresie liczby pasażerów, którzy mogą być przewożeni (taksówka do 9 osób łącznie z kierowcą, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą), ustalania jednej opłaty za przejazd na podstawie taksometru w taksówce, który to sposób rozliczania jest zabroniony w przewozie okazjonalnym oraz zakazu posiadania w pojeździe wykonującym przewóz okazjonalny w ogóle taksometru, jak i oznakowywania pojazdu w sposób charakterystyczny dla taksówki".
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał na treść § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), który określa wyposażenie taksówki m.in. w taksometr z ważnym dowodem legalizacji i dodatkowe światło z napisem "TAXI". Zatem nie budzi jego wątpliwości, że w sprawie w sposób prawidłowy organ I instancji dokonał zaszeregowania wykonywanego kursu, wskazując iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny. Jasnym jest bowiem, że opłata nie została ustalona na podstawie wydruków z taksometru, a na dachu pojazdu nie znajdowało się oznaczenie świetlne "taxi", a dowodem tego jest załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna oraz protokół kontroli opisujący wyposażenie kontrolowanego pojazdu. Elementy te zadecydowały, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny. Nie ma znaczenia, że skarżący posiadał licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką, gdyż licencja ta nie pozwalała mu na wykonywanie przewozów okazjonalnych, do których wykonywania niezbędna była licencja, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d.
Z akt sprawy wynika, że na dzień kontroli drogowej strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, dlatego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.. Wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy. Zgodnie z art. 774 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 i 1495 oraz z 2020 r., poz. 875 – dalej "k.c."), zawierając umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowę przewozu kwalifikuje się jako umowę należącą do kategorii "umów o świadczenie usług", przy czym bezpośrednią funkcją komentowanego uregulowania jest stworzenie ram prawnych dla stosunku, którego źródłem jest umowa nazwana, w ramach którego następuje świadczenie "wyspecjalizowanych" usług - usług transportowych.
Transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W ocenie organu pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są pojęciami tożsamymi.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia.
Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Natomiast kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli, dowód rejestracyjny pojazdu oraz dokumentacja fotograficzna kontrolowanego pojazdu. Nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Organ odwoławczy dodał, że w omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Uber, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie, o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b/ u.t.d. Zwracając przy tym uwagę, że zgodnie z art. 781 § 2 k.c., oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, co jednakże nie oznacza, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji Uber, stanowi o spełnieniu warunku z artykułu, o którym mowa wyżej, który wprost wymagał zawarcia umowy w formie pisemnej. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w telefonie, niewątpliwie odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Ponadto zgodnie z art. 781 § 1 k.c. zawarcie umowy w formie elektroniczne wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Nawet więc gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to jednak nie jest ona umową zawartą w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b u.t.d., ponieważ oświadczenia w niej zawarte nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Dotyczy to również powoływanej przez pełnomocnika umowy na usługi transportowe, załączonej do akt sprawy, w jego przekonaniu zawartej w sposób nieprowadzący do naruszenia art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. Pasażer kontrolowanego kursu przesłuchany w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wprost zeznał, iż nie zawarł umowy w żadnym lokalu, w żadnym lokalu przedsiębiorcy nie był, a gdy auto podjechało na ul. [...] w G. wsiadł do pojazdu i został zawieziony [...]. Toteż przeprowadzanie kolejnych dowodów, które nie wniosłyby nic nowego do sprawy, prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania administracyjnego. Niewątpliwym jest, że przewóz z dnia kontroli odbył się za pośrednictwem aplikacji Uber zainstalowanej w telefonie.
Jednocześnie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił także, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego w G. z dnia 18 marca 2020 r., że I. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] I. T., posiadający licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie zgłosił do niej pojazdu marki BMW o nr rej. [...].
Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewoźnik drogowy, czyli przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.), jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Przewidziany w art. 14 ust. 1 u.t.d. obowiązek zgłaszania przez przewoźnika organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 tej ustawy, w określonym terminie, jest konsekwencją innego obowiązku adresowanego do przewoźnika - obowiązku uzyskania odpowiedniej licencji (zezwolenia) na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego.
W omawianym przypadku organ nie ustalił, od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. Należy jednak stwierdzić, że od dnia 11 kwietnia 2019 r. (dzień kontroli) do dnia podjęcia ustaleń na podstawie pisma z Urzędu Miejskiego w G. z dnia 18 marca 2020 r. i wydania decyzji w pierwszej instancji w dniu 31 sierpnia 2020 r., upłynął ponad rok. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła też dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Pełnomocnik strony zakwestionował ustalenia organu w zakresie upływu terminu przewidzianego w u.t.d. dotyczącego poinformowania organu, nie przedkładając na poparcie swoich twierdzeń żadnego dowodu. Dlatego też organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
W odniesieniu do zarzutu pełnomocnika strony, dotyczącego naruszenia przepisu art. 111 § 1 k.p.a., związanego z wydaniem postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez Ł. B., tj. tą samą osobę, która ją wydała, organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 2034/12), zgodnie z którym orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia, nie ma samodzielnego bytu i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona, w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym. Zatem postępowanie prowadzone na skutek wniesienia żądania na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego a postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Jego wydanie ma tylko ten skutek, że termin dla strony do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.
Nadto organ odwoławczy w zakresie zarzutu pełnomocnika strony dotyczącego nieuzupełnienia przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym aplikacji mobilnej Uber oraz podmiotu udostępniającego tę aplikację i niewydania decyzji umarzającej postępowanie wobec K. R., w sytuacji gdy jedna decyzja administracyjna załatwia w całości jedną sprawę administracyjną, wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2020 r. (sygn. akt II OSK 1382/18), zgodnie z którym ,,(...) Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu jego zrealizowanie lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on osobisty, własny, indywidualny, musi on mieć podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot, choć pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, to jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie wobec K. R. zostało umorzone odrębną decyzją wydaną w tym samym dniu co zaskarżona decyzja wydana na stronę niniejszego postępowania. Umorzenie postępowania wobec ww. na podstawie art. 105 k.p.a. było zasadne, skoro stało się bezprzedmiotowe z uwagi na przyczyny podmiotowe tj. utrata przymiotu strony, o którym mowa wart. 28 k.p.a. Jednocześnie każdorazowo, podmiot zainteresowany udziałem w postępowaniu administracyjnym, za którego stronę nie został uznany przez prowadzący je organ, musi wykazać, że posiada interes prawny, uzasadniający to żądanie i w tym kontekście organ odwoławczy stwierdził, że nie widzi podstaw do tego, by takiego statusu udzielić podmiotowi udostępniającemu tą aplikację mobilną.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, a zwłaszcza informację z dnia 13 lutego 2020 r. otrzymaną przez organ I instancji ze spółki Uber B.V., to I. T. był użytkownikiem aplikacji Uber i posiadał konto partnerskie uprawniające do przyjmowania zleceń przewozu na własny rachunek a K. R. był użytkownikiem aplikacji Uber jako kierowca. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez, spółkę, przewóz realizowany był przez K. R., w imieniu i na rzecz partnera działającego pod firmą [...] I. T., za którego wykonanie wystawiono fakturę nr [...], na której jako przewoźnik figurował [...] I. T. (Nip: [...]). W złożonym odwołaniu pełnomocnik strony podnosił zaniechanie przez organ podjęcia jakichkolwiek czynności dotyczących ustalenia w tym zakresie stanu faktycznego, tj. ustalenia kto dostarczył skarżącemu aplikację mobilną Uber a naruszenie organu I instancji jest tym bardziej widoczne z uwagi na to, że w trakcie postępowania kierował do spółki korespondencję. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż kierowca K. R. w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny we imieniu strony postępowania (partnera aplikacji Uber), występującego w aplikacji z ofertą przewozu wobec potencjalnych klientów i wystawiającego fakturę pasażerom za wykonany przewóz. Wskazać należy, że Uber to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizujący zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób. Aplikacja ta m.in. umożliwia kojarzenie kierowców gotowych w danej chwili świadczyć usługi przewozu z potencjalnymi klientami.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego tego, że skarżąca strona nie miała wpływu na podjęcie i wykonywanie czynności przez kontrolowanego kierowcę, przed wpisaniem pojazdu do licencji taksówkowej, z uwagi na to, że samodzielnie dysponował aplikacją mobilną Uber i był w stanie samodzielnie podjąć się wykonywania czynności niezależnie od jakichkolwiek działań skarżącego, organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, pojazd należało zgłosić do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, gdyż kontrolowany pojazd z całą pewnością nie był taksówką. Wyjaśnienia dotyczące samowolnej decyzji kierującego, niezależne od działań strony, nie zwalniają strony z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Decydujące znaczenie dla powstania obowiązków ustawowych ma już sam fakt świadczenia usług lub pracy na rzecz danego podmiotu, wykonującego przewozy drogowe. Wynika to wprost z przepisu art. 39m u.t.d., który ma na celu objęcie stosowanymi wymogami wszystkich kierowców realizujących przewozy drogowe i bez znaczenia jest charakter oraz podstawa świadczenia przez kierowców powierzonych im zadań. W konsekwencji, obowiązek kierowania kierowcy na odpowiednie szkolenia, badania lekarskie i psychologiczne a także weryfikacja posiadania przez niego stosownych uprawnień i ukończenia wymaganego wieku, spoczywa nie tylko na przewoźniku zatrudniającym kierowcę w ramach stosunku pracy, ale również na każdym innym podmiocie powierzającym takiej osobie wykonywanie czynności kierowania pojazdami w jego imieniu i na rachunek przedsiębiorcy. Zatrudnienie jest pojęciem szerszym niż pojęcie pracownika. Umowa o pracę jest jedną z wielu form zatrudnienia. Innymi formami są: umowy cywilno-prawne lub np. samozatrudnienie się tj. założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. W praktyce w coraz większej liczbie przypadków, kierowcy wykonujący transport drogowy na rzecz i w imieniu przewoźnika nie są związani z przewoźnikiem stosunkiem pracy, a jedynie umową cywilnoprawną lub też świadczą usługi kierowania pojazdami na rzecz jednego konkretnego podmiotu, jako samodzielni przedsiębiorcy, co nie oznacza jednak, że do podmiotów tych nie mają zastosowania obowiązki przewidziane w rozdziale 7a u.t.d. Wobec tego, sytuacji braku możliwości osobistego nadzoru nad kierowcami, nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Samodzielne kierowanie pojazdu przez kierowcę jest bowiem typowe w tego rodzaju działalności, a wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji uznanej za typową godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego przedsiębiorca winien się wywiązać.
Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189f k.p.a. z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
Brak jest także przesłanek do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.
I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art 110 k.p.a. i niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 26 kwietnia 2021 r., tj. po upływie 2 lat od ujawnienia naruszenia.
Z ostrożności procesowej zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1. art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2020 r. i wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustaliły, że:
(i) art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie ma zastosowania w sprawie z powodu:
- braku spełnienia przez pojazd osobowy wymagań stawianych taksówce (m.in. oznakowania czy wyposażenia w taksometr),
- niezgłoszenia taksówki do licencji nr [...] wydanej na rzecz skarżącego na przewóz osób taksówką w krajowym transporcie drogowym ("Licencja Taksówkowa") - skarżący miał jakoby wykonywać przewóz okazjonalny, w sytuacji gdy faktycznie na podstawie Licencji Taksówkowej skarżący wykonywał przewóz taksówką, a organowi administracji nie przysługiwało uprawnienie do oceny, że wskutek uchybień wykonywany przewóz nie był przewozem taksówką;
(ii) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. znajdują zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy skarżący wykonywał przewóz taksówką na podstawie Licencji Taksówkowej i przepisy dotyczące przewozu okazjonalnego nie mogły mieć zastosowania do przewozu wykonywanego przez skarżącego;
(iii) nie mają zastosowania § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdu oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 43 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), a art. 2 pkt 43 lit. a/ ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie, a w konsekwencji błędnie uznał, że taksówka powinna posiadać taksometr w sytuacji, gdy art. 2 pkt 43 lit. b/ ustawy - Prawa o ruchu drogowym przewiduje, iż opłata za przewóz taksówką może zostać ustalona na podstawie aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b u.t.d., a ponadto na mocy § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. taksówkę wyposaża się w taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, iż skarżący posiadający Licencję Taksówkową świadczy usługi przewozu osób samochodem osobowym w ramach przewozu okazjonalnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający Licencję Taksówkową wykonuje krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
2. błędne zastosowanie pkt 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenie organowi udzielającemu Licencji Taksówkowej zmiany danych taksówki (którą skarżący wykonywał kontrolowany przewóz), w sytuacji, gdy organ II instancji uznał w zaskarżonej decyzji, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, a tym bardziej nie wymagał zgłoszenia pojazdu wykonującego przewóz;
3. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2020 r. i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ I instancji nie zastosował:
- art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym,
- art. 18 ust. 4b pkt 4 lit. b/ u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji i błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji, iż skarżący zobowiązany był do zawarcia z pasażerem umowy w formie pisemnej z uwagi na brzmienie art. 18 ust. 4b pkt 4 lit. b/ u.t.d. obowiązujące w dniu kontroli, tymczasem organy administracji w dniu orzekania zobowiązane są do stosowania przepisów obowiązujących w dniu orzekania,
- art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP oraz bezpodstawnie zastosował art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
4. ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją RP;
5. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. mogą być zastosowane wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W przypadku, gdyby Sąd nie podzielał stanowiska skarżącego, iż wskazane powyżej przepisy u.t.d., a w szczególność art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżący wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z powyższym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy przepisy te są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.
W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie w całości postępowania administracyjnego. Zawnioskował również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1796/21) stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 239 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejność Sąd pragnie odnieść się do zarzutu niezastosowania art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art 110 k.p.a. w sytuacji doręczenia ostatecznej decyzji orzekającej o nałożeniu na skarżącego kary administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym pomimo upływu 2 lat od ujawnienia zarzuconych naruszeń.
Jak wynika z akt sprawy kontrolowany przewóz został wykonany w dniu 11 kwietnia 2019 r., podczas gdy ostateczna decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary została mu doręczona w dniu 26 kwietnia 2021 r., a zatem w oczywisty sposób – jak podkreśla to skarżący - już po upływie 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia, w rezultacie czego poprzez niezastosowanie przez organy w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Odnosząc się do tego zarzutu należy jednakowoż zauważyć, że w niniejszym przypadku znajdował zastosowanie przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przewidywał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Jednocześnie ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 uchylono z dniem 24 maja 2020 r. art. 15zzr wcześniej powołanej ustawy z dnia 31 marca 2020 r. W rezultacie z dniem 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które uległy zawieszeniu ww. przepisem. Oznacza to, że warunkach rozpoznawanej sprawy termin 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., uległ wydłużeniu o 54 dni, a więc nie doszło do przedawnienia możliwości orzekania w sprawie.
W tym też kontekście należy stwierdzić, że chybione są twierdzenia skargi, jakoby powołany wcześniej art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. miał na celu wyłącznie ochronę obywateli przed negatywnymi skutkami stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii. Po pierwsze, twierdzenie to pozbawione jest stosownych podstaw prawnych. Po wtóre zaś, co jest faktem notoryjnym, ww. stany odcisnęły negatywny wpływ nie tylko na obywatelach, ale także wydatnie zaciążyły na funkcjonowaniu całego aparatu państwa, w tym organów administracji publicznej. Wobec tego niezrozumiałe i pozbawione racjonalnego uzasadnienia jest stanowisko, że wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. miałby się nie odnosić do terminów i czynności zastrzeżonych dla organów. Nie można także abstrahować od tego, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z terminem zawitym, który warunkuje przedawnienie możliwości merytorycznego orzekania przez organ, a więc jest to termin zawity przewidziany dla organu i w tym zatem przypadku zastosowanie znajduje pkt 3 wskazanego przepisu ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 597/21).
Przechodząc do oceny podniesionych przez skarżącego zarzutów kwestionujących zasadność stwierdzonych przez organy naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym podkreślić należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 kwietnia 2021 r. oraz Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2020 r., stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), na mocy których nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8.800 zł za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a mianowicie za: "Wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d." (tj. naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod l.p. 2.11) oraz "Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie – za każdą zmianę" (tj. naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod l.p. 1.5).
Przeprowadzone w zakreślonych powyżej ramach badanie legalności ww. decyzji wykazało, że - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - organy nie dopuściły się przy ich wydaniu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Z definicji tej wynika bowiem, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom określona w ustawie, jak i określona w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 definicja "usług okazjonalnych" nie wymaga, by przewoźnik wykonywał jednocześnie przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Przewóz osób oznacza również przewóz jednej osoby. Zatem każdy przewóz, czy to jednorazowy czy powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu u.t.d. i znacznie tego sformułowania przyjęte w tej ustawie jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 622/21).
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Stosownie do art. 4 pkt 1 u.t.d użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności polegającej na krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1/ samochodem osobowym, 2/ pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3/ taksówką.
W przepisie art. 18 ust. 4a u.t.d. wskazano, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d.
W art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. wskazano natomiast, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., przy jednoczesnym jednak wypełnieniu przez przewoźnika warunków wskazanych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo i wyczerpująco zgromadziły materiał dowodowy, który dawał podstawę do uznania, że w dniu 11 kwietnia 2019 r., kierujący pojazdem marki BMW o numerze rejestracyjnym [...] - K. R., wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a więc przedmiotowym pojazdem o nr rej. [...]. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z zeznań świadka P. B. usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji UBER, a rozliczona bezgotówkowo po wykonanym przejeździe. Pasażer wyjaśnił, że przewóz zamówił przez aplikację UBER z telefonu. Ze znajdującej się w aktach faktury za kontrolowany przewóz nr [...] z dnia 11 kwietnia 2019 r. (załączonej przez pełnomocnika K. R., uznanego pierwotnie za stronę prowadzonego postępowania administracyjnego) wynika bezsprzecznie, że organizatorem przejazdu był skarżący, prowadzący działalność gospodarczą jako [...] I. T. Zwrócić należało także uwagę, że skarżący – co wyjaśnił organ w toku postępowania - posiadał: licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której jednak nie zgłosił pojazdu marki BMW o nr rej. [...] oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której również nie zgłosił ww. pojazdu. Co więcej, z ustaleń organów wynikało także, że kontrolowany pojazd skarżącego wykonujący przejazd w dniu 11 kwietnia 2019 r. nie był oznakowany jako pojazd "Taxi", nie został również wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, a na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu (opłata nie została ustalona na podstawie wydruków z taksometru, a na dachu pojazdu nie znajdowało się oznaczenie świetlne "Taxi"). W świetle zatem całokształtu powyższych ustaleń uzasadnione było przyjęcie przez organy, że kontrolowany przejazd miał charakter przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., który został jednak wykonany pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., co w konsekwencji uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
W odniesieniu natomiast do naruszenia określonego w załączniku nr 3 do u.t.d. pod l.p. 1.5 wskazać należy, że stosownie do art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił: 1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Jak już zostało powyżej zasygnalizowane w trakcie postępowania ustalono, że skarżący I. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] I. T., legitymuje się licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której jednak nie zgłosił pojazdu marki BMW o nr rej. [...]. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, co prawda nie ustalono od kiedy skarżący wykonywał transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu, jednakże nie ulega wątpliwości, że taka działalność była wykonywana przynajmniej od dnia kontroli (tj. od 11 kwietnia 2019 r.) a do uzyskania informacji z Urzędu Miejskiego w G. – co wynika z pisma organu z dnia 18 marca 2020 r. - skarżący nie zgłosił ww. pojazdu, co stanowiło naruszenie ww. przepisu i w konsekwencji uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, że skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym czy też taksówką, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 Konstytucji RP społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z kolei art. 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazać należy, że porównanie czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają, dla przykładu licencję na przewóz osób taksówką a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., zaś samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą określa art. 5c u.t.d, i warunki te są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Artykuł 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100.000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności, np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych.
Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie.
Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników.
Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit. b definiuje pojęcie: "usługa" - jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz w art. 1 ust. 1 lit. f "przepisy techniczne" - jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. (sygn. C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18 oraz z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 37/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17, a także wyroki WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 501/19 oraz z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 668/19). Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.
W konsekwencji w ocenie Sądu w postępowaniu zakończonym wydanymi i kontrolowanymi decyzjami fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim fakty istotne z punktu widzenia zastosowania art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d., zostały przez organy inspekcji transportu drogowego należycie ustalone, ocenione i wyjaśnione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, a zatem podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania, a w szczególności art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a., należało uznać za chybione.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.