III SA/Gd 149/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, mimo posiadania licencji.
Przedsiębiorca T. S. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem nieujętym w licencji i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych dla tego typu przewozów. Skarżący twierdził, że posiadał licencję i że przewóz nie był okazjonalny, a także zarzucał naruszenia proceduralne organowi odwoławczemu. Sąd uznał, że przewóz był zarobkowy, okazjonalny i naruszał przepisy, a organ odwoławczy prawidłowo zmienił kwalifikację prawną czynu, nie naruszając zasad postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą). Kontrola drogowa wykazała, że przewóz został wykonany samochodem Skoda Fabia, który nie był zgłoszony do licencji przedsiębiorcy. Pasażer zamówił usługę przez aplikację Taxify, a opłata została naliczona automatycznie. Skarżący argumentował, że posiadał licencję i że przewóz nie był okazjonalny, a także podnosił zarzuty naruszenia zasad postępowania przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował zdarzenie jako zarobkowy przewóz okazjonalny wykonany z naruszeniem przepisów. Sąd podkreślił, że licencja dotyczyła innych pojazdów, a przewóz wykonany samochodem nieujętym w licencji i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych (powyżej 7 osób) stanowił naruszenie ustawy o transporcie drogowym. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne, stwierdzając, że organ odwoławczy działał w granicach swoich kompetencji, a strona miała możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, jeśli nie są spełnione dodatkowe warunki określone w art. 18 ust. 4b ustawy, takie jak pisemna umowa w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenie opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przewóz wykonany samochodem nieujętym w licencji i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych (powyżej 7 osób) jest nielegalny, nawet jeśli przedsiębiorca posiada licencję na inne pojazdy. Forma zamówienia przez aplikację Taxify i sposób płatności wykluczyły spełnienie warunków przewozu okazjonalnego z art. 18 ust. 4b ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 4 § pkt 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 18 § ust. 4 a i b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1, 2 i 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 93 § ust. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przewóz jako zarobkowy przewóz okazjonalny z naruszeniem przepisów. Przewóz wykonano samochodem nieujętym w licencji przedsiębiorcy i niespełniającym wymogów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych. Forma zamówienia przez aplikację Taxify i sposób płatności wykluczyły spełnienie warunków legalnego przewozu okazjonalnego (pisemna umowa, ryczałtowa opłata).
Odrzucone argumenty
Posiadanie licencji na przewóz osób przez skarżącego. Przewóz nie był okazjonalny. Naruszenie zasady dwuinstancyjności i reformationis in peius przez organ odwoławczy. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie zaufania. Niezastosowanie art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy jest niewątpliwie uprawniony do odmiennej oceny tych samych okoliczności faktycznych kompetencje orzecznicze organu odwoławczego w zakresie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych tożsamość przedmiotowa sprawy to przede wszystkim poruszanie się organów administracji publicznej orzekających w sprawie w obrębie danej normy prawnej Taxify jako przedsiębiorca nie jest więc podmiotem świadczącym usługi przewozu, a jedynie podmiotem udostępniającym aplikację służącą "skojarzeniu" innych podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
członek
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, wymogów konstrukcyjnych pojazdów, zgłaszania pojazdów do licencji oraz zakresu kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z aplikacjami typu ride-sharing i konkretnymi przepisami ustawy o transporcie drogowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych form transportu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób zamawianej przez aplikację, co czyni ją interesującą dla szerszego grona odbiorców. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku zgłoszenia pojazdu do licencji i niespełnienia wymogów formalnych.
“Przewóz przez aplikację Taxify zakończył się karą 8000 zł. Czy posiadanie licencji wystarczyło?”
Dane finansowe
WPS: 8000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 149/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1362/19 - Postanowienie NSA z 2022-09-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 8, art. 15, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 4 pkt 11, aart. 18 ust. 4 a i b, art. 92 a ust. 1, 2 i 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 5 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481) art. 4 pkt 11 i 22, art. art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. S. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 października 2018 r. nr[...]:
- uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości (punkt 1 rozstrzygnięcia)
- nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym (punkt 2 rozstrzygnięcia).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 8 sierpnia 2018 r. na terenie Portu Lotniczego w G. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Skoda Fabia o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego udokumentowana protokołem kontroli nr [...]. W protokole wskazano, że w pojeździe na chwilę rozpoczęcia kontroli znajdował się pasażer (K. K.), który wskazał, że zamówił usługę przewozu na lotnisko za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji Taxify, nie zawierał z kierowcą żadnej umowy, a za przejazd - zgodnie z danymi uzyskanymi z aplikacji - zapłacił kwotę 10,34 zł. Kierowca pojazdu (S. S.) okazał kontrolującym licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną w dniu 20 czerwca 2018 r. przez Prezydenta Miasta G. dla przedsiębiorcy T. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" T. S. Na podstawie informacji udzielonej przez Urząd Miejski w G., to jest wykazu pojazdów zgłoszonych do wniosku o wydanie licencji ustalono, że wydana skarżącemu licencja dotyczyła wykonywania przewozów samochodami osobowymi Hyundai Elantra o nr rej. [...] (własność przedsiębiorcy) oraz Opel Astra o nr rej. [...] (auto w leasingu przedsiębiorcy). Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że umowa przewozu została zawarta za pomocą aplikacji Taxify poprzez akceptację zlecenia przez kierowcę. Pojazd nie był oznakowany jako pojazd Taxi, nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, nie znajdowały się na nim widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Z okazanego podczas kontroli dowodu rejestracyjnego oraz ze sporządzonej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej wynika, że przewóz wykonano samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób.
Decyzją z dnia 18 października 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 i art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T. S. karę pienieżną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, to jest za naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od decyzji ustanowiony przez T. S. profesjonalny pełnomocnik z wyboru wskazał, że organ pominął istotną część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to jest okoliczność, że skarżący posiada licencję nr [...] uprawniającą do przewozu osób, wobec czego nie było podstaw do obciążenia go karą za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji. Pełnomocnik strony zaakcentował ponadto, że sposób sformułowania sentencji decyzji nie jest w żaden sposób zbieżny i nie koreluje z treścią jej uzasadnienia. Podstawą do wymierzenia kary organ uczynił bowiem lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, natomiast treść uzasadnienia - w szczególności w zakresie motywów prawnych rozstrzygnięcia - dotyczy wykonywania przewozów okazjonalnych bez posiadania umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Z tych względów w ocenie pełnomocnika wydana decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania wyjaśniającego oraz jest niejasna w treści. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary na przedsiębiorcę.
Zawiadomieniem z dnia 6 grudnia 2018 r. skierowanym do reprezentującego T. S. profesjonalnego pełnomocnika Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji) na lp. 2.10 (wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym). Strona została pouczona, że na podstawie art. 10 w zw. z art. 77 k.p.a. przed wydaniem decyzji administracyjnej ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań i wniosków dowodowych w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone na adres kancelarii pełnomocnika w dniu 10 grudnia 2018 r. Strona skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawniania do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na postawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł merytorycznie co do istoty sprawy, wymierzając skarżącemu karę pieniężną w wysokości 8.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 2. 10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie stanowiło zarobkowy okazjonalny przewóz osób zdefiniowany w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenie wynika spójnie zarówno z protokołu przeprowadzonej kontroli jak też z protokołów z przesłuchania w charakterze świadków pasażera i kierowcy, a także z samej formy, w jakiej nastąpiła zapłata za usługę przewozu. Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na fakt posiadania przez stronę licencji na przewóz osób organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował opisane w protokole zdarzenie jako naruszenie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalony podczas kontroli drogowej stan faktyczny uzasadniał jednak stwierdzenie, że strona dopuściła się popełnienia innego naruszenia z załącznika nr 3 do cyt. ustawy polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4 a ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd nie był natomiast przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza zarówno dowód rejestracyjny jak i wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. Przytaczając treść przepisów ustawy o transporcie drogowym organ wyjaśnił, że aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym wyżej wskazanego kryterium konstrukcyjnego należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, to jest: przewóz musi być wykonany pojazdem prowadzonym przez przedsiębiorcę lub zatrudnionego przez niego kierowcę, musi odbywać się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa oraz po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez jego rozpoczęciem. Z dowodu z zeznań świadków, to jest zarówno pasażera jak i kierowcy wynika zaś bezspornie, że skarżący przedsiębiorca nie zawarł z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i opłata za usługę nie została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu. Pasażer zamówił bowiem usługę przewozu za pomocą aplikacji Taxify i dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kosztach należnych za jej zrealizowanie.
W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji Głównego inspektora Transportu Drogowego w całości, przy czym wskazał w petitum skargi, że zaskarża decyzję organu odwoławczego jedynie w zakresie jej punktu 2.
Formułując powyższy wniosek skargi pełnomocnik skarżącego podniósł zarzuty obejmujące:
- naruszenie art. 15 oraz art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej z przekroczeniem zakresu rozstrzygnięcia sprawy, to jest na podstawie innych przepisów prawa materialnego co doprowadziło do złamania zasady dwuinstancyjności postępowania;
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ drugiej instancji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy bez zachowania przedmiotowej tożsamości sprawy;
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
- naruszenie art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4 a i b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2. 10 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez uznanie, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy, a w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji Taxify świadczą o tym, że przewóz nie był przewozem okazjonalnym;
- naruszenie art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym), w sytuacji gdzie zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy jakim jest Taxify, zaś w tym przypadku w ogóle nie została pobrana.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego skarżący uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] na mocy której organ odwoławczy orzekł o uchyleniu w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 października 2018 r. o nałożeniu na skarżącego kary 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, to jest lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (pkt 1 rozstrzygnięcia zawartego w decyzji), a w pkt 2 tego rozstrzygnięcia orzekł merytorycznie o nałożeniu na skarżącego kary 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, to jest lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie skarżącego udokumentowane protokołem kontroli z dnia 8 sierpnia 2018 r. zdarzenie w ogóle nie narusza przepisów o transporcie drogowym. Pełnomocnik skarżącego akcentuje w tym zakresie, że skarżący jako przedsiębiorca legitymuje się bowiem licencją na wykonywanie przewozu osób, a wykonywany w dniu kontroli przejazd nie powinien być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny, a tym bardziej przewóz okazjonalny wykonywany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Opisane w protokole kontroli zdarzenie nie wypełnia bowiem ani znamion naruszenia określonego w lp. 1.1., ani w lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Postępowanie administracyjne prowadzone jako konsekwencja kontroli z dnia 8 sierpnia 2018 r. powinno zostać zatem w całości umorzone.
Najdalej idącymi zarzutami skierowanymi przeciw zaskarżonej decyzji są zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.
Uzasadniając te zarzuty strona skarżąca wskazuje, że poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ponieważ orzekł merytorycznie bez zachowania tożsamości sprawy. W ocenie strony skarżącej podstawa prawna i podstawa faktyczna wydania decyzji odwoławczej jest bowiem inna niż w przypadku rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał za zasadne otworzyć analizę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji od oceny zasadności zgłoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przez organ odwoławczy art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 139 k.p.a.
Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego podstawa faktyczna obowiązku zapłaty kary za wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego z naruszeniem prawa nie uległa zmianie w toku postępowania administracyjnego. W sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu 8 sierpnia 2018 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Skoda Fabia, kierowanego przez kierowcę, który odbył kurs do portu lotniczego w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej Taxify przez osobę, którą przywiózł na lotnisko i który to kierowca wylegitymował się wobec kontrolujących wystawioną na dane skarżącego, to jest T. S. licencją na wykonywanie transportu drogowego osób samochodami osobowymi. Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie są kwestionowane również przez stronę skarżącą. W tej sytuacji zmiana kwalifikacji prawnej udokumentowanego protokołem kontroli zdarzenia nie stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego. Jest bowiem wyrazem odmiennej oceny tych samych okoliczności faktycznych, do czego organ odwoławczy jest niewątpliwie uprawniony. Z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że ponownie rozpoznając sprawę, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanym przypadku, organ odwoławczy może wydać rozstrzygnięcie merytoryczne odmienne niż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Należy zaakcentować, że kompetencje orzecznicze organu odwoławczego w zakresie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r.; sygn. OSK 1552/04; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak też w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący naruszył zasady wykonywania transportu drogowego. Wyjaśnić trzeba, że tożsamość przedmiotowa sprawy to przede wszystkim poruszanie się organów administracji publicznej orzekających w sprawie w obrębie danej normy prawnej, chyba że chodzi o innego rodzaju obowiązek. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji orzekł zaś o wymierzeniu skarżącemu kary pienieżnej przewidzianej w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pienieżnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł". Nałożona na skarżącego kara została orzeczona przez organ pierwszej i drugiej instancji w tej samej wysokości (8.000 zł) i wynikała z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym przez zarobkowe świadczenie usług przewozu osób samochodem osobowym niebędącym taksówką, niezgłoszonym do poddanej przez skarżącego licencji na przewóz osób i nie spełniającym wymogów, od których ustawodawca uzależnił legalne świadczenie tego rodzaju usług w ramach przewozów okazjonalnych. Dlatego też nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że organ odwoławczy rozpoznał i rozpatrzył nową sprawę, która nie jest tożsama z tą rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji.
Zauważyć przy tym też trzeba, że strona skarżąca również odmiennie kwalifikuje w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym te same okoliczności faktyczne, to jest wykonywanie przewozu osób samochodem pięcioosobowym przy wykorzystaniu możliwości aplikacji internetowej Taxify.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że podniesione przez stronę skarżącą najdalej idące zarzuty, to jest naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zasady reformationis in peius są chybione i nie zasługują na uwzględnienie. Ponadto należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż organ odwoławczy przed wydaniem decyzji zawiadomił pełnomocnika strony skarżącej, który jest podmiotem profesjonalnym o możliwej zmianie kwalifikacji prawnej stwierdzonego w toku kontroli zdarzenia, z konkretnym wskazaniem przepisów prawa, które uczynił następnie podstawą swojego merytorycznego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca miała tym samym możliwość przedstawienia swojego stanowiska i wypowiedzenia się w tej sprawie, z którego to uprawnienia jednak nie skorzystała. Dopiero na etapie skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący nie wykonywał okazjonalnego przewozu osób.
Dokonanie przez organ odwoławczy prawidłowej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego wynikającego z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego sprawy nie stanowi również naruszenia art. 8 k.p.a. Prawidłowe i mieszczące się w ramach udzielonych kompetencji korygowanie wad decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy nie jest działaniem które można kwalifikować jako naruszające zaufanie do organów Państwa. W przeciwnym razie za budujące zaufanie do organów należałoby uznać tylko te decyzje, które są zgodne z żądaniami strony skarżącej. W przedmiotowej sprawie nie było jednak podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ wykonany w dniu kontroli przewóz osób niewątpliwie naruszał zasady transportu drogowego wynikające z przepisów obowiązującego prawa.
Przechodząc do meritum przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo, to jest w zgodzie z przepisami prawa materialnego zakwalifikował udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie jako wykonywanie przez stronę zarobkowego okazjonalnego przewozu osób, w sposób naruszający przepisy ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do głównego argumentu strony skarżącej, to jest, że posiada ważną licencję na przewóz osób Sąd zwraca uwagę, że do przedmiotowej licencji nie zgłoszono samochodu osobowego Skoda Fabia o nr rej. [...] poddanego w dniu 8 sierpnia 2018 r. kontroli, która zainicjowała postępowanie administracyjne. W sprawie nie jest sporne, że T. S. uzyskał w dniu 20 czerwca 2018 r. od Prezydenta Miasta G. licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Występując z wnioskiem o przyznanie licencji skarżący wskazał jednak, że na jej podstawie chce wykonywać transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym Hyundai Elantra o nr rej. [...] oraz Opel Astra o nr rej. [...] i w takim też kształcie wniosek ten został uwzględniony przez Prezydenta Miasta G. Jednocześnie jak ustalono na podstawie informacji uzyskanych od Urzędu Miejskiego w G. od ww. licencji w dniu 20 czerwca 2018 r. wydano przedsiębiorcy dwa wypisy, a do dnia 27 sierpnia 2018 r. do Urzędu Miejskiego w G. nie zostały zgłoszone żadne zmiany danych w zakresie dotyczącym przedmiotowej licencji (pismo Urzędu Miejskiego w G. z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...] k. 19 akt administracyjnych). W związku z uzyskaniem licencji przedsiębiorca, czy też inne osoby działające na jego zlecenie, nie mogły więc w sposób zgodny z prawem wykonywać przewozu osób innymi pojazdami niż te, których licencja rzeczywiście dotyczyła.
W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie wywiódł zatem w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, że przedsiębiorca wykonywał w dniu 8 sierpnia 2018 r. samochodem osobowym Skoda Fabia o nr rej. [...] przewóz okazjonalny.
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak stanowi art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4 a:
a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał w dniu 8 sierpnia 2018 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej zatrudniony przez skarżącego na postawie umowy zlecenia kierowca wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził z ulicy [...] w G. do Portu Lotniczego. Przewóz wykonywany był samochodem marki Skoda Fabia o nr rej. [...] który nie był objęty okazaną kontrolującym licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji Taxify, która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie.
Pełnomocnik skarżącego w treści skargi wskazywał, że skarżący nie odniósł z tytułu przejazdu wykonanego przez zatrudnionego przez niego kierowcę żadnej korzyści, podnosząc, że przy wykorzystaniu wyżej wskazanej aplikacji opłata za przejazd następuje na rzecz podmiotu Taxify, zaś w tym wypadku opłata nie została w ogóle pobrana.
Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że dla oceny stanu faktycznego sprawy ma istotne znaczenie, że zatrudniony przez skarżącego kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji Taxify. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak - a przeciwnie potwierdza - że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokoły zeznań kierowcy ("za przewóz z miejsca do miejsca została pobrana opłata") oraz pasażera ("opłata została pobrana z karty kredytowej, której dane zostały podane w aplikacji"). Fakt, że zapłata została dokonana za pośrednictwem platformy internetowej Taxify nie oznacza, że skarżący wykonał usługę przewozu nieodpłatnie. Z drugiej strony potwierdza zaś, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz że zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
W złożonych zeznaniach kierowca wyjaśnił, że wykorzystywał aplikację Taxify wykonując przewozy na podstawie umowy zlecenia zawartej z firmą "A" T. S. samochodem użyczonym mu przez skarżącego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu bowiem aplikacja Taxify jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja Taxify służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. Taxify jako przedsiębiorca nie jest więc podmiotem świadczącym usługi przewozu, a jedynie podmiotem udostępniającym aplikację służącą "skojarzeniu" innych podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.
Organ odwoławczy prawidłowo ocenił zatem, że przewóz miał charakter odpłatny. Nie miał on przy tym obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było bowiem ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Taxify zrealizował zatrudniony przez skarżącego kierowca, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Z uwagi na to, że kierowca wykonał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego skutkowało to zasadnym obciążeniem T. S. odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym. Okoliczność, że kierowca działał na zlecenie skarżącego i wylegitymował się licencją udzieloną skarżącemu była podkreślana przez samego skarżącego zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i postępowania przed Sądem. Ponieważ skontrolowany a nieujęty w licencji pojazd jest samochodem pięcioosobowym organ odwoławczy zasadnie przypisał skarżącemu odpowiedzialność za naruszenie z lp. 2.10 z załącznika nr 3 do cyt. ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzecznie jest natomiast, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza zarówno dowód rejestracyjny jak i wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. W tej sytuacji aby wykonać legalnie przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym,niezgłoszonym do licencji skarżący winien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Jak zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji przedsiębiorca nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczy sama forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty.
Okoliczności powyższe wynikają w sposób nie budzący wątpliwości ze zgromadzonych w sprawie dowodów: protokołu kontroli drogowej i protokołu oględzin pojazdu z dnia 8 sierpnia 2018 r., protokołów z zeznań świadków, pisma Urzędu Miejskiego w G. z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...] kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz posiadanej przez skarżącego licencji nr [...]. Należy podnieść, że skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedstawił wniosków dowodowych na okoliczności przeciwne niż wynikające ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego. Z powyższego prawa strona skarżąca nie skorzystała również na etapie postępowania odwoławczego pomimo otrzymania przez pełnomocnika wspomnianego wcześniej zawiadomienia o ewentualnej zmianie kwalifikacji prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, którą to kwalifikację zakwestionowano dopiero na etapie skargi.
Tym samym w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego to jest art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4 a i b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2. 10 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym są niezasadne. Wymierzenie skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu powołanych przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego.
Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona decyzja narusza prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI