III SA/Gd 143/24Uchylenie kary zajęcie pasa drogowego reformationis in peius
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Gdańska w części dotyczącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego i wymierzyła wyższą karę. Spółka zajęła pas drogowy ulicy T. w Gdańsku ogródkiem gastronomicznym bez zezwolenia w dniach od 10 do 19 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta wymierzył karę 14.580 zł. SKO, działając na skutek odwołania spółki, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i wymierzyło karę w wysokości 16.200 zł. SKO uznało, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, błędnie obliczając liczbę dni zajęcia (przyjmując 9 zamiast 10 dni), co uzasadniało zastosowanie zasady reformationis in peius (art. 139 k.p.a.) i orzeczenie na niekorzyść strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (WSA) wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r. oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że WSA powinien zbadać zgodność uchwały Rady Miasta Gdańska ustalającej stawki opłat z prawem wyższego rzędu. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uznał skargę za zasadną w części dotyczącej naruszenia zakazu reformationis in peius. Sąd stwierdził, że omyłka rachunkowa organu pierwszej instancji (błędne policzenie dni z 10 na 9) nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby odstąpienie od zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. W związku z tym uchylono decyzję SKO jako naruszającą art. 139 k.p.a. Sąd nie podzielił większości zarzutów skargi dotyczących naruszeń proceduralnych i ustaleń faktycznych, uznając, że materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady reformationis in peius w kontekście omyłek rachunkowych organów administracji oraz dopuszczalność zróżnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez ogródki gastronomiczne w prawie miejscowym.
Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa miejscowego Gdańska i interpretacji konkretnych przepisów k.p.a. i ustawy o drogach publicznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy omyłka rachunkowa organu pierwszej instancji w obliczeniu liczby dni zajęcia pasa drogowego stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające odstąpienie od zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, omyłka rachunkowa nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego odstąpienie od zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wymierzył wyższą karę, uznając, że błędne policzenie dni zajęcia (9 zamiast 10) jest rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że omyłka rachunkowa nie jest rażącym naruszeniem prawa i nie uzasadnia odstąpienia od zakazu orzekania na niekorzyść strony.
Czy uchwała Rady Miasta Gdańska ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, różnicująca je ze względu na lokalizację i sezon, jest zgodna z upoważnieniem ustawowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała jest zgodna z upoważnieniem ustawowym, a zróżnicowanie stawek ze względu na lokalizację i sezon jest dopuszczalne i realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na prokonstytucyjnej wykładni przepisów, uznał, że zróżnicowanie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez ogródki gastronomiczne w zależności od lokalizacji (strefa centralna vs. pozostałe) i sezonu (maj-wrzesień vs. pozostałe miesiące) jest dopuszczalne i zgodne z art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych, a także realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej.
Czy materiały zgromadzone w toku kontroli pasa drogowego przed wszczęciem postępowania administracyjnego mogą stanowić dowód w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, materiały zgromadzone w toku kontroli mogą stanowić dowód w sprawie, jeśli mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć kontrola przed wszczęciem postępowania nie jest oględzinami w rozumieniu k.p.a., to zgromadzone dokumenty (protokoły, zdjęcia, mapy) mogą stanowić dowód na podstawie art. 75 § 1 k.p.a., zwłaszcza w sprawach o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Czy ustalenie okresu zajęcia pasa drogowego na podstawie dokumentacji fotograficznej i map, bez bezpośredniego udziału strony w momencie ustalania wymiarów, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie okresu i powierzchni zajęcia pasa drogowego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (protokoły, zdjęcia, mapy) jest prawidłowe, zwłaszcza gdy strona sama wnioskowała o zezwolenie na zajęcie w podobnym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy (protokoły, zdjęcia, mapy) potwierdza zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Dodatkowo, fakt, że spółka sama wnioskowała o zezwolenie na zajęcie w podobnym zakresie i lokalizacji, potwierdza jej świadomość zajmowania pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi.
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa o drogach publicznych
Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub z przekroczeniem terminu/powierzchni, zarządca drogi wymierza karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.
u.d.p. art. 40 § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn m2 zajętej powierzchni, stawki opłaty za 1 m2 i liczby dni zajmowania. Zajęcie krótsze niż 24h traktowane jest jak 1 dzień.
u.d.p. art. 40 § ust. 8
Ustawa o drogach publicznych
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
u.d.p. art. 40 § ust. 9
Ustawa o drogach publicznych
Przy ustalaniu stawek opłat uwzględnia się m.in. kategorię drogi, rodzaj elementu zajętego pasa, procentową wielkość zajmowanej jezdni, rodzaj zajęcia pasa drogowego, rodzaj urządzenia lub obiektu.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są ustanawiane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Omyłka rachunkowa organu pierwszej instancji nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego odstąpienie od zakazu reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, dowolna ocena, brak odniesienia się do zarzutów odwołania, przeprowadzenie wizji bez udziału strony, brak ważnej podstawy prawnej, niepełny materiał dowodowy, brak rzetelności i staranności, zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego, dowolna ocena materiału dowodowego, niedokonanie właściwych pomiarów, brak dowodów na okres zajęcia).
Godne uwagi sformułowania
omyłka rachunkowa nie może być uznana za rażące naruszenie prawa • prokonstytucyjna wykładnia przepisów • zróżnicowanie opłat za zajęcie pasa drogowego realizuje konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący
Alina Dominiak
sędzia sprawozdawca
Janina Guść
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w kontekście omyłek rachunkowych organów administracji oraz dopuszczalność zróżnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez ogródki gastronomiczne w prawie miejscowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa miejscowego Gdańska i interpretacji konkretnych przepisów k.p.a. i ustawy o drogach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego i kar pieniężnych, a kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące zasady reformationis in peius oraz interpretacji prawa miejscowego. Pokazuje, jak drobna omyłka może wpłynąć na wynik sprawy.
“Omyłka rachunkowa w urzędzie kosztowała 16 tys. zł kary. WSA stanął po stronie firmy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.