III SA/Łd 1127/21

III SA/Łd 1127/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 973/22 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 4 pkt 3 i 11, art. 5b ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, art. 92a ust. 1 i 3, art. 92c ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Dnia 30 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4 art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu na M. B. kary pieniężnej w wysokości 8 800 zł.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 27 września 2019 r. na ul. [...] w [...] funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] zatrzymali do kontroli drogowej pojazd marki Ford Focus o nr rej. [...], którą później dokończono na parkingu WRD KPM znajdującym się przy ul. [...]. Pojazdem kierował T. M. Kierowca w toku kontroli nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Kierowca okazał prawo jazdy, dowód osobisty i dowód rejestracyjny pojazdu. Kontrolowanym samochodem osobowym, posiadającym 5 miejsc siedzących, w chwili podjęcia interwencji przewożono pasażera z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...]. Za wykonany przewóz pasażer zapłacił bezgotówkowo poprzez aplikację 10 zł. - nie otrzymując paragonu. Usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji Uber. Kierowca oświadczył, iż posiada umowę zlecenia z firmą [...], której w toku kontroli nie miał przy sobie. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...].
Pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił T. M. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń l.p. 1.1. i l.p. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d. Pismem z dnia 21 grudnia 2019 r. za pośrednictwem pełnomocnika, strona odpowiedziała na powyższe zawiadomienie przedstawiając wyjaśnienia i dokumenty oraz wniosła o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Pełnomocnik stwierdził, iż strona w dniu 27 września 2019 r. świadczyła pracę polegająca na kierowaniu pojazdem osobowym na rzecz [...] M. B. i to przedsiębiorca pozostaje odpowiedzialnym za spełnienie wymogów przewidzianych w u.t.d.
W związku z powyższym, organ I instancji wystosował do strony i do M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] M. B. wezwanie o przedstawienie dokumentów, które mogłyby potwierdzić ww. okoliczności. T. M. udzielając odpowiedzi okazał umowę wynajmu samochodu osobowego marki Ford Focus nr. rej. [...] oraz umowę zlecenie zawartą pomiędzy T. M., a [...] M. B. M B. nie odpowiedział na powyższe wezwania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji orzekł o umorzeniu postępowania wobec T. M. w zakresie stwierdzonych naruszeń określonych w l.p. 1.1 i l.p. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.
Pismem z dnia 11 września 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] M. B. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie stwierdzonych naruszeń określonych w l.p. 1.1 i l.p. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.
Pismem z 8 marca 2021 r. organ I instancji zawiadomił M. B. o stwierdzeniu nieujętego w protokole nr [...] z 27.09.2019 r. naruszenia określonego w l.p. 1.5. zał. nr 3 do u.t.d., czyli niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę - 800 zł.
Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na M. B. karę pieniężną w wysokości 8 800 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
• niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
• wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Pełnomocnik strony pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. złożył wniosek o uzupełnienie ww. decyzji w zakresie wskazanym w art. 111 §1 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] wydał postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji [...] w zakresie wskazanym w art. 111 § 1 kpa.
Pismem z 7 sierpnia 2021 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
• naruszenie art. 7, 9, 24 § 1 pkt 5 i 111 § 1 kpa poprzez wydanie postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy pracownik który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji z mocy prawa podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań pasażera obecnego w trakcie kontroli 27 września 2019 r. na fakt zawarcia umowy na usługi transportowe w formie elektronicznej, oraz brak ustalenia czy skarżący i pasażer zawarli umowę, o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2) u.t.d., co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przewóz okazjonalny wykonywano z naruszeniem ww. przepisu,
• naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 77 § 1 i art. 81 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które bez wypowiedzenia się przez stronę postępowania co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogły zostać uznane za udowodnione i w efekcie nie mogły stanowić podstawy skarżonej decyzji,
• niezastosowanie art. 8, 9, 10 § 1 i 73 § 1 kpa oraz niezapewnienie skarżącemu przed wydaniem zaskarżonej decyzji możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności organ pierwszej instancji zaniedbał poinformowania skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i zamierzonym wydaniu zaskarżonej decyzji,
• niezastosowanie art. 15zzzzzn pkt 2) ustawy z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ("Tarcza 2.0") poprzez brak udostępnienia skarżącemu akt sprawy a pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczna ("Środki Komunikacji Elektronicznej"), co w efekcie w szczególności skarżącego pozbawiono możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz wypowiedzenia się
• niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 kpa z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez M. B.
• niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11 podczas gdy organ pierwszej instancji powinienem zastosować art. 5b w związku z art. 4 pkt 1 u.t.d.
• niewłaściwe zastosowanie art. 92 a ust. 1 u.t.d. i bezzasadne nałożenie na M. B. kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony wskazał, że postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji zostało wydane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z udziałem pracownika, który podlega wyłączeniu. Zdaniem strony powyższe powinno skutkować uchyleniem ww. decyzji i przekazaniem jej do Organu I instancji celem właściwego uzupełnienia rozstrzygnięcia przez innego upoważnionego pracownika. Ponadto, strona podniosła, iż w toku postępowania nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadka na okoliczność zawarcia umowy o transport drogowy, z którego miałoby wynikać, iż strona nie naruszyła przepisów u.t.d. Dodatkowo, w opinii strony, organ I instancji nie zapewnił skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie powiadomiono go po wznowieniu biegu terminów administracyjnych o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Ponadto, zdaniem strony, błędnie przypisano protokołowi kontroli cechy dokumentu urzędowego, ze względu na odmowę podpisania ww. dokumentu przez M. B. Strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d.
Organ II instancji po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w pierwszej kolejności powołując treść art. 189a § 2 k.p.a. stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Organ wskazał dalej, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary zauważył, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1) w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania.
W rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
Organ II instancji powołał następnie treść art. 4 pkt 11 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 u.t.d., art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., art. 14 ust. 2 u.t.d., art. 14 ust. 4 u.t.d., art. 18 ust. 4a u.t.d., art. 18 ust. 4b (w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ), art. 92a ust. 1 i 3 ust. 7 pkt 1 u.t.d., art. 92c ust. 1 u.t.d., a także lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie stwierdzonych naruszeń GITD zauważył, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu 27 września 2019 r. na ul. [...] w [...] funkcjonariusze WRD KPM zatrzymali do kontroli drogowej pojazd marki Ford Focus o nr rej. [...], którą później dokończono na parkingu WRD KPM znajdującym się przy ul. [...] w [...]. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów u.t.d. Na podstawie analizy protokołu kontroli organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli: kierowca T. M. wykonywał zarobkowy przewóz osób tj. przewóz pasażera na trasie z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...] w imieniu i na rzecz M. B. prowadzącego działalność gospodarczą [...] M. B. Przewóz został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber zainstalowanej w jego w telefonie. Za kontrolowany przejazd została uiszczona opłata w kwocie 10 zł bezgotówkowo, za co pasażer nie otrzymał paragonu. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia 27 września 2019 r. Kierowca w toku kontroli nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Kierowca okazał prawo jazdy, dowód osobisty i dowód rejestracyjny pojazdu. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, iż samochód marki Ford Focus jest technicznie przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. W związku z powyższym organ stwierdził, że bezspornym jest fakt naruszenia przez stronę lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.
Organ II instancji wskazał także, że na podstawie pisma z Urzędu Miasta [...] z 23.09.2020 r. stwierdzono, że M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] M. B., posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, której udzielono dnia 2 sierpnia 2018 r. oraz posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 24 lutego 2020 r. na obszar gminy [...]. Ponadto do dnia sporządzenia pisma, tj. do dnia 23 września 2020 r. strona nie zgłosiła do posiadanych uprawnień pojazdu marki Ford Focus o nr rej. [...].
W zakresie naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wyjaśnił, że w toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta [...], że skarżący posiada licencję nr [...] z 2 sierpnia 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencję nr 44/2018 na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Natomiast do powyższych licencji na dzień kontroli drogowej, tj. 27 września 2019 r. - nie był zgłoszony kontrolowany pojazd marki Ford Focus o nr rej. [...]. Tym samym w ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że w dniu kontroli, tj. 27 września 2019 r. doszło do popełnienia przez stronę naruszenia z tytułu lp. 1.5 zał. nr 3 do u.t.d. Strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale nie zgłosiła do niej kontrolowanego pojazdu i tym samym organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji zmiany danych w wymaganym terminie. Niewątpliwe strona ma w tym zakresie zgodnie z art. 14 ust. 1 u.t.d. termin 28 dni i jak wynika z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia 23 września 2020 r. nadal na dzień udzielanej odpowiedzi przez ww. organ licencyjny kontrolowany pojazd nie był zgłoszony do posiadanych przez stronę licencji.
W zakresie naruszenia lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy odwołując się do treści art. 4 pkt 1 i 11 u.t.d. wyjaśnił, że bezspornym jest, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Wobec tego, że objęty kontrolą przewóz był wykonywany jako przewóz okazjonalny to podlegał on obowiązkom określonym w przepisach u.t.d. odnoszącym się do tego rodzaju przewozu. Strona, stosownie do art. 18 ust. 4b u.t.d., była zobowiązana do wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą z zastrzeżeniem wyjątków określonych ww. przepisie. Skontrolowany pojazd, jak wynika zaś z protokołu kontroli i przedstawionego dowodu rejestracyjnego był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Strona nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby na możliwość objęcia pojazdu wyjątkami określonymi w art. 18 ust. 4b u.t.d.
GITD wskazał dalej, że w niniejszej sprawie usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji Uber. Z informacji znanych organowi odwoławczemu z urzędu tj. dostępnych na stronie internetowej: www.uber.com wynika, że aplikacja Uber łączy kierowców i pasażerów, a także że kierowca korzystający z aplikacji Uber może korzystać z własnego pojazdu lub pojazdu z floty partnera. Należy również wskazać, że partnerzy zajmują się zasadniczo obsługą aplikacji Uber, zapewnieniem kierowcy dostępu do aplikacji Uber, za wynagrodzeniem pośredniczą w kojarzeniu pasażerów z kierowcą, zajmują się rozliczeniami przejazdów, w tym dokonują czynności faktycznych polegających na pobieraniu opłaty za przewóz od pasażerów i wypłacaniu odpowiedniej części kierowcom w zamian za wykonane przez niego przewozy. Poza tym, organ II instancji wskazał, że aplikacja Uber dopuszcza również pobranie opłaty za usługę transportową gotówką lub bezgotówkowo za pomocą aplikacji. Z akt sprawy wynika, że kontrolowany przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Uber. Wskazać należy, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. W myśl art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli) nie przewidywały możliwości zawarcia umowy dotyczącej przewozu okazjonalnego w innej formie niż forma pisemna w lokalu przedsiębiorstwa. Skoro umowa dotycząca przewozu okazjonalnego mogła być zawarta tylko w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, to każda inna forma takiej umowy naruszała omawiany przepis. Tym samym podmiot wykonujący przewóz okazjonalny, który zawarł taką umowę w innej formie niż pisemna naruszał zakaz określony w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. W niniejszej sprawie na dzień kontroli dopuszczalna była wyłącznie forma pisemna.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że strona wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej łub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
W oparciu o powyższe GITD uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w łącznej wysokości 8 800 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w toku prowadzenia przedmiotowej sprawy zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie kontroli drogowej udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z 27.09.2019 r. dwukrotnie, zarówno pismem z 3 lutego 2021 r. jak i pismem z 8 marca 2021 r. Organ I instancji w obu pismach poinformował stronę o przysługujących jej prawach jak i obowiązkach przywołując treść art. art. 10, art. 4, art. 73 § 1 i art. 81 kpa pouczając, iż brak odpowiedzi na powyższe w ciągu 7 dni od daty doręczenia spowoduje wydanie decyzji w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Strona w toku przedmiotowego postępowania była więc informowana o czynnościach organu I instancji w związku z czym miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w niniejszej sprawie.
Organ II instancji odnosząc się do treści art. 111 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że pełnomocnik strony skorzystała z przysługującego stronie prawa do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji i w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił uzupełnienia decyzji nr [...] z dnia [...] z uwagi na jej kompletność i wskazał, że decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 107 k.p.a. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego nie sposób zgodzić się z zarzutem wydania postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez osobę podlegającą wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zaskarżona decyzja została wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a tym samym stosownie do art. 111a ust. 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w zakresie uzupełnienia decyzji był również [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, tym samym działająca z jego upoważnienia – D. W. nie podlega wyłączeniu.
GITD za niezasadny uznał także zarzut strony dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 76 § 1 kpa. Organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej nr [...] z 27.09.2019 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. W przedmiotowej sprawie, kierowca T. M. podpisał protokół kontroli drogowej bez uwag. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że organ I instancji w dniu 26.08.2020 r. przesłał pełnomocnikowi strony drogą emaliową zaszyfrowane z pomocą programu "7z" skany akt przedmiotowej sprawy. Tym samym zarzut pełnomocnika w tym zakresie jest nieuzasadniony. Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w formie elektronicznej oraz braku ustalenia, czy skarżący i pasażer zawarli umowę o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co skutkowało błędnym przyjęciem iż przewóz okazjonalny wykonywano z naruszeniem ww. przepisu, organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie przesłuchano świadka w dniu 27.09.2019 r. co potwierdza protokół z przesłuchania nr [...]. Z protokołu kontroli, notatki urzędowej, protokołów z przesłuchania strony oraz świadka wynika, że przewóz był zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber. Z powszechnej wiedzy - znanej organowi z urzędu dotyczącej zasad działania aplikacji Uber - wynika, że cała operacja pomiędzy kierowcą a pasażerem odbywa się przy użyciu aplikacji internetowej Uber. Tym samym przeprowadzenie kolejnych dowodów zmierzałoby do niepotrzebnego przedłużenia prowadzonego postępowania, a co więcej okoliczności, które mają znaczenie zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika dotyczących art. 18 ust 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11, organ II instancji wyjaśnił, że u.t.d. nie zawiera szczegółowej definicji przewozu okazjonalnego wskazując jedynie, że jest to przewóz osób, co oznacza zawężenie definicji tego pojęcia na gruncie u.t.d. jedynie do przewozu osób, a także odróżniając przewóz okazjonalny od innych rodzajów przewozów tj. od przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (tzw. enumeracja negatywna, art. 4 pkt 11 u.t.d.), a także wskazując, że jest to poza wyjątkami przewóz wykonywany pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie kontrolowany pojazd, którym T. M. wykonywał w dniu 27 września 2019 r., przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz strony skarżącej, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej. Zatem kontrolowany pojazd nie spełniał ustawowego warunku, o którym mowa wyżej.
W niniejszej sprawie skarżący posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d., czego jednak nie uczynił - o czym świadczy m.in. forma, w jakiej zamówiono przejazd. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. Organ wyjaśnił, że nie wystarczy spełnienie jednego z wymienionych warunków. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. W niniejszej sprawie została wykonana usługa okazjonalnego przewozu osób, gdyż celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi transportu, aby przemieścić się z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...]. Sam zamiar pobrania opłaty za przejazd oraz świadomość przewożonego pasażera, że taką opłatę musi po zakończonym przewozie uiścić dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez przewoźnika. Nie ulega wątpliwości, że zarówno przewożony pasażer jak również kierujący mieli świadomość konieczności pobrania i uiszczenia opłaty za przejazd. Każdorazowy przejazd osób za który realizujący ma otrzymać zapłatę, bez względu na sposób jej otrzymania (czy to w formie gotówkowej czy bezgotówkowej), jest przewozem odpłatnym - zarobkowym do którego konieczne jest posiadanie odpowiedniej licencji.
Ponadto GITD wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działań skarżącej. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony został stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stosownie do art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stan epidemii obowiązywał na obszarze kraju od dnia 20 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, jednak wskazany wyżej przepis ustawy wszedł w życie 31 marca 2020 r. Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) art. 15 zzr został uchylony. Zmiana ta weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Przepis wszedł w życie po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy (tzn. ustanie przyczyny powodującej zawieszenie biegu terminu nastąpiło dnia 23 maja 2020 r.) Przedmiotowa kontrola drogowa miała miejsce w dniu 27 września 2019 r., czyli przed wprowadzeniem stanu pandemii. Jednocześnie nie została zakończona w momencie wprowadzenia stanu epidemii. Z uwagi na powyższe dwuletni termin przedawnienia określony w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. został zawieszony od dnia 31 marca 2020 r. i biegł następnie od 24 maja 2020 r. Okres zawieszenia terminów trwał 54 dni. W rozpatrywanej sprawie okres przedawnienia nastąpi, zatem w dniu 22 listopada 2021 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art 110 k.p.a. i niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu 8 listopada 2021 r., (tj. po upływie 2 lat od ujawnienia naruszenia);
2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] znak: [...] i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż organ I instancji, a następnie organ odwoławczy błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust 1 pkt 1u.t.d.;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust 1 w zw. z art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
4. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 3b petitum skargi, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP- poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
5. ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust 1 i 2 i Konstytucji RP - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów jako niezgodnych z Konstytucją;
6. błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek;
7. z ostrożności procesowej - błędne zastosowanie pkt 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenie organowi udzielającemu licencji zmiany danych pojazdu, którym skarżący wykonywał kontrolowany przewóz w sytuacji, gdy organ drugiej instancji uznał w zaskarżonej decyzji, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, a tym bardziej nie wymagał zgłoszenia pojazdu wykonującego przewóz.
W sytuacji, gdyby sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wskazane wyżej przepisy, a w szczególności art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, strona wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust. 1 Ustawy o Transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE] 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką UE.
Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji RP strona wniosła, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP, bowiem w jej ocenie regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP.
W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] w przedmiocie nałożenia na M. B. kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.; dalej: u.t.d.).
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Jak wynika z art. 92 ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż 27 września 2019 r. na ul. [...] w [...] funkcjonariusze WRD KPM zatrzymali do kontroli drogowej pojazd marki Ford Focus o nr rej. [...], którą później dokończono na parkingu WRD KPM znajdującym się przy ul. [...] w [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że kierowca T. M. wykonywał zarobkowy przewóz osób tj. przewóz pasażera na trasie z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...] w imieniu i na rzecz M. B. prowadzącego działalność gospodarczą [...] M. B. Przewóz został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber zainstalowanej w jego w telefonie. Za kontrolowany przejazd została uiszczona opłata w kwocie 10 zł bezgotówkowo, za co pasażer nie otrzymał paragonu. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia 27 września 2019 r. Kierowca w toku kontroli nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Kierowca okazał prawo jazdy, dowód osobisty i dowód rejestracyjny pojazdu. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, iż samochód marki Ford Focus jest technicznie przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą.
W toku postępowania, na podstawie pisma z Urzędu Miasta [...] z dnia
23 września 2020 r. nr [...], ustalono, że M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] M. B., posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, której udzielono dnia 2 sierpnia 2018 r. oraz posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 24 lutego 2020 r. na obszar gminy [...]. Ponadto do dnia sporządzenia pisma, tj. do dnia 23 września 2020 r. strona nie zgłosiła do posiadanych uprawnień pojazdu marki Ford Focus o nr rej. [...].
Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację Uber. Wskazał, że po zakończeniu przez kierowcę kursu w aplikacji, otrzymał informację z firmy UBER o szczegółach przewozu oraz o pobraniu z jego konta kwoty 10 zł.
Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, w tym kopii faktury za ww. przejazd, a także umowy zlecenia zawartej na usługi transportowe organ prowadzący postępowanie trafnie ustalił, że ww. przewóz okazjonalny osób był wykonany przez kierowcę w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] M. B. Organ wskazał, że przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c., w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, tj. oświadczenie woli zawarcia umowy zostało złożone w postaci elektronicznej, ale nie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Umowę zawarto za pomocą aplikacji UBER, która nie wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Przed rozpoczęciem przewozu nie ustalono opłaty ryczałtowej,
Organ ustalił ponadto, że pojazd, którym wykonywano 27 września 2019 r. nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
W toku postępowania zmieniono kwalifikację naruszenia z wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji lp. 1.1., na niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie – za każdą zmianę – lp. 1.5.
W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie – za każdą zmianę – (lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.);
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
W zakresie pierwszego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie, jak powyżej wskazano, kierowca 27 września 2019 r. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Ford Focus o nr rej. [...]. Z pisma Urzędu Miasta [...] z 23 września 2020 r. wynika przy tym, że M. B. prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w [...] posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 2 sierpnia 2018 r. (k. 160 odwr. akt admin.). Do wskazanej licencji wymieniony wyżej pojazd nie został jednak zgłoszony.
Powyższe oznacza, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Tymczasem zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Uzasadniało ono nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d., przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 lit. b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej
7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że
27 września 2019 r. T. M. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Ford Focus nr rej. [...] samochód ten został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (k. 18 akt admin.). Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z zeznań świadka A. D., usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji UBER, a rozliczona bezgotówkowo po wykonanym przejeździe. Pasażer wyjaśnił, że przewóz zamówił przez aplikację UBER z telefonu. W toku postępowania pełnomocnik kierowcy przedłożył kopię pisemnej umowy zlecenia na świadczenie usług transportowych ze skarżącym, którą zawarł 16 lipca 2019 r. (k. 114 akt admin.). Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację UBER miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym. Sądowi wiadomym jest przy tym z urzędu, że zgodnie z informacją widniejącą w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczącej działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą [...] M. B., jej przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nieskalsyfikowany i właśnie
w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92 a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało wskazane powyżej, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób.
Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, że skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.
Odnosząc się do powyższego, Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności, np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych.
Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie.
Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy, skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.
Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit. b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1;04.2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z 10.03.2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z 28.11.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.
Sąd nie podzielił także, podniesionego przez pełnomocnika skarżącego z ostrożności procesowej, zarzutu błędnego zastosowania przez organy l.p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenia organowi udzielającemu licencji zmiany danych pojazdu, którym skarżący wykonywał kontrolowany przewóz. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sytuacji, gdy organ drugiej instancji uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, to w tej sytuacji nie wymagało to także zgłoszenia do licencji pojazdu wykonującego przewóz.
Powyższa argumentacja strony skarżącej jest błędna. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.t.d. ustawa ta określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Z kolei art. 4 pkt 1 definiuje "krajowy transport drogowy" jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie w pkt 3 ww. przepisu stwierdza się, że pojęcie "transportu drogowego" obejmuje m.in. krajowy transport drogowy. Idąc dalej, należy zauważyć, iż pod pojęciem "przewozu drogowego" ustawodawca rozumie m.in. transport drogowy (art. 4 pkt 6a u.t.d.). W konsekwencji powyższych zależności definicyjnych wypada zatem dostrzec, że przewóz drogowy oznacza również przewóz osób. Konstatacja ta jest o tyle istotna, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. "przewóz okazjonalny" definiowany jest właśnie jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem przewóz okazjonalny jest przewozem osób, a przewóz taki jest definicyjnym składnikiem krajowego transportu drogowego, to należy przyjąć, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest zawsze realizacją krajowego transportu drogowego. Nie może także umykać uwadze, że zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jednocześnie wypada wskazać, że zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. licencja, to decyzja administracyjna wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Podsumowując, powyższe zestawienie przepisów wskazuje jednoznacznie, że skoro podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób zawsze wymaga licencji, a w sprawie nie znajdują jednocześnie zastosowania przepisy dotyczące uzyskania zamiast licencji zezwolenia (wymagane jest w przypadku przewozów regularnych, regularnych specjalnych i wahadłowych oraz okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym– vide art. 18 ust. 1 i 2 u.t.d.), to przewóz okazjonalny, jako forma realizacji krajowego transportu drogowego, wymaga licencji. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy, prowadzi to do wniosku, że każdy przewóz okazjonalny dla jego realizacji wymaga licencji, a zatem każdy pojazd osobowy, którym taki przewóz jest wykonywany, wymaga zgłoszenia do tej licencji. Jak wynika z akt postępowania, skarżący dysponował licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Oznacza to w świetle powyższych rozważań, że w warunkach faktycznych sprawy obligowało go to do zgłoszenia pojazdu Ford Focus, którym realizowano kontrolowany przewóz, do tejże licencji. W ocenie Sądu zaniechanie tego obowiązku było bezsporne, co potwierdza zasadność wymierzenia skarżącemu z tego tytułu kary administracyjnej określonej l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w kwocie 800 zł i jednocześnie podważa zasadność podniesionego w tym zakresie zarzutu skargi.
Nie ma ponadto racji pełnomocnik skarżącego, że w stanie faktycznym sprawy należało umorzyć postępowanie z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia. Jak podniesiono w skardze, kontrolowany przewóz został wykonany 27 września 2019 r., podczas gdy decyzję w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym doręczono skarżącemu dopiero 8 listopada 2021 r., a więc już po upływie 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia. W rezultacie organy miały naruszyć art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Podkreślić jednak należy, że w niniejszym przypadku – wbrew stanowisku zawartemu w skardze – znajdował zastosowanie przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przewidywał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Jednocześnie ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 uchylono z dniem 24 maja 2020 r. art. 15zzr wcześniej powołanej ustawy z 31 marca 2020 r. W rezultacie z dniem 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które uległy zawieszeniu ww. przepisem. Oznacza to, że warunkach rozpoznawanej sprawy termin dwóch lat od dnia ujawnienia naruszenia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., uległ wydłużeniu o 54 dni, a więc nie doszło do przedawnienia możliwości orzekania w sprawie. Chybione są jednocześnie twierdzenia skargi, jakoby powołany wcześniej art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miał na celu wyłącznie ochronę obywateli przed negatywnymi skutkami stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii. Po pierwsze, twierdzenie to pozbawione jest stosownych podstaw prawnych. Po wtóre zaś, co jest faktem notoryjnym, ww. stany odcisnęły negatywny wpływ nie tylko na obywatelach, ale także wydatnie zaciążyły na funkcjonowaniu całego aparatu państwa, w tym organów administracji publicznej. Wobec tego niezrozumiałe i pozbawione racjonalnego uzasadnienia jest stanowisko, że wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miałby się nie odnosić do terminów i czynności zastrzeżonych dla organów. Nie można także abstrahować od tego, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z terminem zawitym, który warunkuje przedawnienie możliwości merytorycznego orzekania przez organ, a więc jest to termin zawity przewidziany dla organu. W tym zatem przypadku zastosowanie znajduje pkt 3 ww. przepisu, a nie pkt 4, jak zdaje się sugerować w skardze pełnomocnik skarżącego. Pkt 4 odnosi się bowiem do terminów zawitych przewidzianych dla strony, a takim terminem nie jest ten, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.
Reasumując, Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, czym zadośćuczyniły ciążącym na nich wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego 27 września 2019 r. przewozu, roli kierującego pojazdem, jak i roli skarżącego, stosunku prawnego wiążącego ww. wynikającego z zawartej 16 lipca 2019 r. umowy zlecenia, a także sposobu rozliczania opłaty za wykonywany przewóz, jak również mechanizmu wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym, a kierowcą tytułem rozliczeń za zlecane przewozy. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, że przedsiębiorcą wykonującym 27 września 2019 r. przewóz osób był skarżący, a kierujący w tym dniu pojazdem świadczył tę usługę w imieniu i na rzecz skarżącego.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dalej "ustawa COVID-19" (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku
z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy COVID-19 skargę w niniejszej sprawie oddalił.
R.T-M.