III SA/Łd 1093/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-05-19
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjaprzewóz okazjonalnyUbersamochód osobowyk.p.a.ustawa o transporcie drogowymsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji oraz pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, uznając, że skarżący działał we własnym imieniu i na własną rzecz.

Skarga dotyczyła decyzji nakładającej karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji oraz pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący twierdził, że działał na rzecz Ubera i nie posiadał wymaganych uprawnień. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby działał w imieniu innego podmiotu, a jego działalność miała charakter zarobkowy i zorganizowany, co wymagało posiadania licencji. Ponadto, przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie, a warunki z art. 18 ust. 4b utd nie zostały spełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę wniesioną przez N. I. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący argumentował, że działał na rzecz Ubera i nie posiadał wymaganych uprawnień, a także kwestionował zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia. Sąd analizując stan faktyczny ustalił, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz osób samochodem osobowym na trasie zorganizowanej za pomocą aplikacji Uber. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał, aby działał w imieniu i na rzecz innego podmiotu, a jego działalność miała charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły, co wymagało posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Ponadto, sąd stwierdził, że przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, a warunki dopuszczające taki przewóz (art. 18 ust. 4b utd) nie zostały spełnione, niezależnie od daty nowelizacji przepisu. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, a postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad k.p.a. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie, jeśli skarżący nie wykaże, że działał w imieniu i na rzecz innego podmiotu, a jego działalność ma charakter zarobkowy i zorganizowany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił, że działał na rzecz Ubera lub innej firmy, a jego działania miały charakter zarobkowy i zorganizowany, co wymagało posiadania licencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

utd art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt. 1, 7, 9 - 11

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 5b § ust. 1, 3 i 4

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 18 § ust. 4a i 4b

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92a § ust. 1, 3, 7

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Pomocnicze

utd art. 78(1)

Ustawa o transporcie drogowym

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

k.c. art. 10

Kodeks cywilny

k.c. art. 77 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 80

Kodeks cywilny

k.c. art. 107 § § 3

Kodeks cywilny

Prawo przedsiębiorców art. 2

Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że działał w imieniu i na rzecz innego podmiotu (Ubera lub innej firmy). Działalność skarżącego miała charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły, co wymagało posiadania licencji. Przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób. Warunki dopuszczające przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych (art. 18 ust. 4b utd) nie zostały spełnione. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Postępowanie administracyjne było prowadzone z poszanowaniem zasad k.p.a.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że działał na rzecz Ubera i nie posiadał wymaganych uprawnień. Skarżący kwestionował zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, a nie w dacie wydania decyzji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie pełnego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Uber ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Uber, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a ust. 1 utd wystarczającym zatem było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczył nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 utd.

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

sędzia

Anna Dębowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu osób za pośrednictwem aplikacji typu Uber, wymogów licencyjnych oraz warunków wykonywania przewozu okazjonalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozu za pomocą aplikacji Uber i braku wykazania działania na rzecz innego podmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji Uber i wyjaśnia, kiedy takie działanie może być uznane za transport drogowy wymagający licencji, co jest istotne dla wielu kierowców i firm.

Czy jazda z Uberem bez licencji to transport drogowy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1093/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2067/22 - Wyrok NSA z 2026-02-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 pkt. 1, 7, 9 - 11, art. 5b ust. 1, 3 i 4  art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 92c ust. 1  art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 pkt. 1, 7, 9 - 11, art. 5b ust. 1, 3 i 4  art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 92c us
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 78(1)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 19 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 roku sprawy ze skargi N. I. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.) – dalej: utd, a także lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym; Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł.
Decyzja ta zapadła w świetle następujących ustaleń faktycznych:
W dniu 7 listopada 2019 r. w Ł. na ul. [...] 37/39 funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej pojazd marki PEUGEOT o nr rej. [...] , którym kierowała strona skarżąca – N. I. P. (obywatel B.). Kierowca przewoził pasażera w Ł. na trasie z ul. [...] na Plac [...], przewóz zakończył się jednak na ul. [...] 37/39. W toku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia 7 listopada 2019 r., który następnie wraz z pismem z dnia 28 października 2019 r. oraz dokumentami z kontroli został przekazany do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł. celem dalszego rozpoznania. Strona została zawiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego (w aktach sprawy pisma z dnia 16 stycznia 2020 r. oraz 18 lutego 2020 r., uznane za doręczone na podstawie art. 44 § 1 kpa). [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie. Następnie, jak wynika z przedłożonych akt sprawy, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 i 2 kpa, art. 92a ust. 2 utd oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 7 listopada 2019 r. organ ten: umorzył postępowanie w zakresie: "1.15 Wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy" oraz nałożył na N. I. P. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 października 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku analizy całości materiału dowodowego, należało uznać, że: działalność N. I. P. polegająca na przewozie okazjonalnym osób stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż ma ona charakter zarobkowy, jest nastawiona na uzyskiwanie zysku z tytułu wykonywanych przewozów osób. Jednocześnie wskazano, że jej istotą jest to, iż określona aktywność ma być nastawiona na cel zarobkowy, co nie oznacza konieczności wystąpienia zysku w ogóle, bądź w określonej wysokości, ponieważ działalnością gospodarczą będzie także ta, która przynosi jedynie straty lub też generuje niewielkie zyski. Organ zaznaczył też, iż działalność strony nosi również znamiona działalności zorganizowanej, albowiem nie ma charakteru przypadkowego, a zgodnie z opisem stanu faktycznego przedstawionym w niniejszej decyzji, składać się ma z szeregu powiązanych czynności zmierzających do uzyskania zysku. W takich okolicznościach kierowca nie okazał jednak do kontroli drogowej licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób a ustalenia poczynione prze organ wykazały, że strona wymaganych uprawnień nie posiadała. Dalej wyjaśniono, że postępowanie podlegało umorzeniu w części, gdyż nie można ukarać strony za wykonywanie przewozu drogowego osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy, ponieważ w przedmiotowej sprawie kierowca wykonywał przewóz drogowy samochodem osobowym marki Peugeot 206 o nr rej. EL [...], a zatem pojazdem do kierowania którego wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Organ zaznaczył również, iż strona skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a i 4b utd. Kończąc swój wywód organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy na powstanie naruszenia czy też o zdarzeniach i okolicznościach, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z uwagi na fakt, że strona skarżąca nie dołożyła wszelkiej staranności jaka wymagana jest od podmiotu wykonującego przewóz drogowy aby wykonywać go zgodnie z przepisami prawa - brak jest podstaw do umorzenia postępowania i wyłączenia odpowiedzialności.
Pismem z dnia 4 listopada 2020 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 80 kpa) poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego (art. 5, 18, 92a utd) poprzez wydanie decyzji w sytuacji braku ustalenia przesłanek przywołanych norm i zastosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie zdarzenia. Z uwagi na powyższe w odwołaniu sformułowano wniosek o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o przepisy, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. i nie obowiązywały w dacie zdarzenia. Ponadto zarzucono organowi, iż zaniechał on zbadania okoliczności zamówienia przewozu za pomocą aplikacji Uber. Pełnomocnik wskazał, że skarżący był jedynie osobą wykonującą zleconą pracę, a organ nie zbadał natomiast na jakiej podstawie skarżący współpracował z podmiotem Uber. Ponadto zarzucono organowi administracji, iż w toku prowadzonego postępowania nie uzyskał on wyjaśnień od pasażera pojazdu.
Skutkiem wniesionego odwołania, organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wydał w dniu [...] zaskarżoną do sądu decyzję. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, iż kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd, przy czym treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do wskazanej ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd – a zatem w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym podniesiono, że regulacja wynikająca z art. 189d kpa na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie a nadto wskazano, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f kpa, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez utd w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 utd. W ocenie organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w dniu kontroli drogowej strona skarżąca wykonywała zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 (tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – wysokość kary 12.000,00 zł) oraz lp. 2.11 (tj. wykonywania przewodu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy – wysokość kary 8.000,00 zł) załącznika nr 3 do utd. W odniesieniu do zarzutów strony organ II instancji uznał, iż są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Wyjaśniono bowiem, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 7 listopada 2019 r. strona skarżąca wykonywała transport drogowy — w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu własnym nie posiadając wymaganej licencji a zarazem pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Kierujący poddanym kontroli pojazdem nie okazał do kontroli żadnych dokumentów uprawniających go do wykonywania zarobkowego przewozu osób wydanych czy to jemu samemu, czy to innemu podmiotowi. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że wykonawcą przedmiotowego zarobkowego przewozu osób był kierujący pojazdem – tj. strona skarżąca - zaznaczając przy tym, iż w zebranym materiale dowodowym brak dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organu I instancji. Podkreślono też, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa, a w tym nie został naruszony art. 10 kpa. W ocenie organu odwoławczego nieuzasadnione są zarzuty dotyczące prawa materialnego, w szczególności art. 5, 18 i 92a utd. Jak bowiem podniósł organ II instancji skarżący w toku prowadzonego postępowania nie wykazał w żaden sposób, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, jak również nie wykazał, że nie ma do niego zastosowania art. 92a ust. 1 utd. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował więc naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem bezsprzecznie, że zatrzymanym do kontroli pojazdem wykonywana była usługa przewozu osób zamówiona za pomocą aplikacji Uber. W związku z powyższym strona powinna posiadać stosowne dokumenty uprawniające ją do wykonywania przewozu, których nie przedstawiła ani w toku kontroli ani później – w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu zastosowania przez organ I instancji przepisu w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania przez ten organ decyzji (tj. art. 18 ust. 4b utd) zaznaczając, iż organ I instancji zastosował wprawdzie ten przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, niemniej jednak analiza niniejszej sprawy wskazuje, że przedmiotowy przewóz nie spełniał wymogów określonych w treści art. 18 ust. 4b utd zarówno przed jego nowelizacją, jak i po niej, toteż zarzut odwołania w tym zakresie również nie znajduje uzasadnienia. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na wymogi jakie muszą być spełnione aby przewozy okazjonalne były wykonywane zgodnie z przepisami utd zaznaczając, iż wykonywanie tych przewozów jest możliwe pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast wykonywanie tych przewozów innymi samochodami osobowymi wymaga zastosowania się do wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 i do zakazów wymienionych w art. 18 ust. 5 utd. Zaznaczono też, iż w przypadku przewozów okazjonalnych zamawianych przy pomocy aplikacji Uber istotne jest faktyczne wykonywanie przewozów osób, natomiast kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie utd są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Tym samym ustalone przez ustawodawcę kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są one w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej załączniku nr 3 do utd. Podkreślono przy tym, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej, uzależniając jej wysokość od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Organ odwoławczy wskazał również, że przeprowadził postępowanie także w zakresie art. 92c utd niemniej jednak zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. W konkluzji uzasadnienia wskazano, iż do naruszenia przepisów utd doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał on usługę przewozu osób, nie posiadając stosownych uprawnień, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. W tych warunkach organ II instancji uznał, że brak jest w sprawie podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej, zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] w całości, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art.10, art. 77, art. 80 kpa poprzez:
a) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
b) niezebranie pełnego materiału dowodowego, które miało istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 5, art. 18, art. 92a utd, poprzez wydanie decyzji pomimo niedokonania ustalenia występowania przesłanek zastosowania przywołanych norm a także z zastosowaniem przepisów nieobowiązujących w dacie zdarzenia.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o: uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: ppsa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa skarga, zgodnie z art. 151 ppsa, podlega oddaleniu w całości albo w części. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], którą nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że w dniu 7 listopada 2019 r. skarżący wykonał samochodem osobowym marki Peugeot usługę przewozu jednej osoby na trasie z ul. [...] na Plac [...], przy czym przewóz zakończył się na stacji benzynowej [...] przy ul. [...] 37/39. Niespornym jest również to, że przejazd ten został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber - za pomocą tej aplikacji pasażer został skojarzony ze skarżącym jako kierowcą. Należność za przejazd nie została uiszczona przez pasażera, gdyż w trakcie kursu pasażer oświadczył kierującemu, że płaci gotówką i chce otrzymać paragon fiskalny, a słysząc to kierowca zatrzymał pojazd i zakończył kurs na stacji benzynowej [...] przy ul. [...] 37/39 w Ł. (mimo, iż kurs miał się zakończyć na Placu [...] w Ł.) i oświadczył pasażerowi, iż nie ma możliwości zapłacenia za przejazd gotówką, gdyż płatność dokonywana jest tylko kartą kredytową przez aplikację Uber – online. Kontrolowany pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Poza sporem jest również i to, że kierowca nie posiadał uprawnień do wykonywania przewozu osób samochodem osobowym.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, które określają m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i 2 utd).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000,00 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000,00 złotych do 40.000,00 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazano w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenia opisane w lp. 1.1. i 2.11 załącznika nr 3 do utd, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym nie przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W ocenie sądu organy administracji trafnie uznały, że skarżący wykonywał działalność mieszczącą się w pojęciu krajowego transportu drogowego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 utd przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 utd, który stanowi, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 utd). W myśl art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 18 ust. 4b utd (w brzmieniu obowiązującym w dacie przejazdu) dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Odnotować należy, że przepis ten został zmieniony przez ustawodawcę i począwszy od 1 stycznia 2020 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1180) stanowił, iż dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy nie ma wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej, tj. 7 listopada 2019 r., skarżący wykonywał odpłatny przewóz, w ramach którego przewoził pasażera z ul. [...] na Plac [...] w Ł., przy czym przejazd zakończył się na stacji paliw [...] przy ul. [...] 37/39. Za przejazd pasażer nie uiścił opłaty, gdyż podczas jego trwania poinformował kierowcę, że zapłaci gotówką i prosi o paragon fiskalny, a skarżący wskazał, że nie ma takiej możliwości, gdyż opłata jest możliwa jedynie kartą kredytową przez aplikację Uber. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym marki Peugeot zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego z aplikacji telefonicznej Uber, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Należy przy tym wskazać, że zasady działania aplikacji Uber są dostępne dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych. Zasady działania tej aplikacji należy uznać za fakt powszechnie znany. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Uber ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Uber, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., C-434/15 (opublikowanym na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja Uber. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku tym wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących błędnego ustalenia, że skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za kontrolowany przewóz, podczas gdy podmiotem tym jest Uber, a skarżący pozostawał wobec niego jedynie osobą wykonującą zleconą pracę - stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący był wzywany przez organ pierwszej instancji do złożenia dokumentów i wyjaśnień mogących świadczyć o okolicznościach wyłączających jego odpowiedzialność (w aktach sprawy zawiadomienia i wezwania). Organ administracji wezwał skarżącego do przedłożenia regulaminu świadczenia usług transportowych w ramach aplikacji Uber, licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie transportu drogowego w zakresie przewozu osób ważnej w dniu 7 listopada 2019 r., umowy zawartej w siedzibie przedsiębiorstwa z przewożonym w dniu kontroli pasażerem, umowy współpracy z Uber lub innym podmiotem w ramach, której wykonywał on przewóz drogowy osób w dniu 7 listopada 2019 r. na trasie Ł. ul. [...] – ul. [...] 37/39, rozliczeń za wykonaną usługę przewozu osób w dniu 7 listopada 2019 r. na tej trasie, organ prosił też o wskazanie danych personalnych i adresowych osoby zarządzającej transportem w dniu kontroli drogowej, dokumentów dotyczących rozliczeń z firmą Uber lub z innym podmiotem, dla którego skarżący wykonywał przewóz w dniu 7 listopada 2019 r., a także wzywał do przedstawienia wszelkich dokumentów i wyjaśnień wyłączających odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Strona skarżąca, przedstawiała pismem z dnia 17 lipca 2020 r. swoje wyjaśnienia wskazując, iż: przewóz dotyczył trasy z ul. [...] na ul. [...] w Ł., zlecenie otrzymała za pośrednictwem aplikacji Uber w telefonie, nie otrzymała wynagrodzenia, niemniej jednak powinna ona otrzymać wynagrodzenie od firmy z którą miała być podpisana umowa, ale strona przerwała współpracę po zdarzeniu i – jak wyraźnie wskazała – do podpisania umowy nie doszło (do pisma załączono wydruk informacji o płatnościach od firmy A. sp. z o.o.), nadto wskazano, że płatność za przejazd dokonywana miała być za pomocą aplikacji, osoba która była przewożona w dniu 7 listopada 2019 r. to był klient strony skarżącej, z którym kontakt został nawiązany za pomocą aplikacji i strona nie zna tej osoby osobiście, aplikacja Uber została odinstalowana, strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, dalej strona podniosła, iż zawarła umowę na otrzymywanie zleceń, niemniej jednak jej nie przedkłada – wyjaśniając, że do jej zawarcia w istocie nie doszło, nadto oświadcza, że samochód którym dokonywano przewozu należy do niej (tj. do strony), a w dniu przejazdu, tj. 7 listopada 2019 r. korzystała z aplikacji Uber, którą jednak odinstalowała i już z niej nie korzysta. W toku postępowania kierowano też wielokrotnie wezwania do pasażera strony z dnia 7 listopada 2019 r., niemniej jednak pomimo ukarania go grzywną pozostawały one bez odpowiedzi. Przy czym ustalenia poczynione podczas kontroli i udokumentowane w protokole z tej czynności, który został przekazany organowi administracji i załączony do akt sprawy należało uznać za wystarczające. Kilkukrotnie kierowano też wezwania do firmy A. sp. z o.o. z siedzibą w G. – na współpracę z którą powoływała się strona – niemniej jednak i one mimo ukarania spółki grzywną pozostały bez odpowiedzi. Wobec braku przedłożenia stosownych dokumentów przez stronę skarżącą sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy administracji publicznej – procedowały one bowiem zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Zwrócić też należy uwagę, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego. Odnotować należy, że również do odwołania nie został załączony żaden dokument, który mógłby mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania. Tym samym strona nie przedstawiła żadnej umowy, o której wspominała w toku postępowania, a która miałaby ją łączyć czy to z firmą Uber, czy też z firmą A. sp. z o.o. z siedzibą w G. Nie przedłożyła też żadnych innych dokumentów, o które zwracał organ administracji. Tego rodzaju dokumenty nie zostały przedłożone również ani w postępowaniu odwoławczym, ani w postępowaniu przed sądem – jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedłożył żadnych innych dokumentów. W tym stanie rzeczy nie można uznać za wiarygodne twierdzeń, że skarżący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz firmy Uber, czy też firmy A. sp. z o.o. Doświadczenie życiowe nakazuje bowiem przyjąć, że gdyby istotnie skarżącego łączyła umowa czy to z Uber, czy to z A. sp. z o.o., w ramach której wykonywał on przewóz osób w dniu 7 listopada 2019 r., to z pewnością dysponowałby on oryginałami stosownych dokumentów, które okazałby organom administracji. Tymczasem skarżący żadnych dokumentów potwierdzających chociażby jego rozliczenia z tytułu wykonywania umowy zlecenia nie przedłożył. Co więcej w piśmie z dnia 17 lipca 2020 r. wyraźnie wskazał, iż umowę miał dopiero podpisać, niemniej jednak przerwał współpracę co skutkowało nie podpisaniem żadnej umowy – w aktach sprawy stosowne oświadczenie strony. Podkreślić należy, że załączony do akt sprawy wydruk oznaczony jako "Informacje o płatnościach", na którym widnieje firma A. sp. z o.o. nie może być uznany za wystarczający dowód świadczący o tym, że skarżący w dniu 7 listopada 2019 r. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz tegoż podmiotu. Okoliczności sprawy świadczą bowiem o tym, że wykonywał on wskazany przewóź we własnym imieniu i na swoją rzecz. Tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy za prawidłowe uznać zatem należy stanowisko organów administracji, że skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za wykonywanie przewozu i stwierdzone naruszenia.
Wyjaśnić należy przy tym, że brak stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. W wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 760/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Podkreślić również należy, że podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego musi być bowiem traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r., III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r., III SA/Kr 55/19). Tym samym więc wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12). Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a ust. 1 utd wystarczającym zatem było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczył nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 utd, co też organ w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. Przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego z aplikacji telefonicznej Uber, służącej do organizowania usług przewozu. Zdaniem sądu przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Uber miało charakter zorganizowany i ciągły. Organy prawidłowo ustaliły, że usługa przewozu była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcy przewozu, za którą był odpowiedzialny. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego. W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 utd i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000,00 zł. Zachowanie skarżącego wyczerpywało bowiem znamiona lp. 1.1 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zaakcentować należy, że kara pieniężna została nałożona na kierującego za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji. Okoliczność nieposiadania przez skarżącego licencji na podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest bezsporna.
Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowe są także ustalenia organów orzekających w sprawie, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. W myśl art. 4 pkt 11 utd przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, odwołując się do przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.), że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. np. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06). W ocenie sądu przewóz wykonany przez skarżącego w dniu 7 listopada 2019 r. był właśnie przewozem okazjonalnym. Nie stanowił on przewozu regularnego ani regularnego specjalnego, ani wahadłowego, gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w art. 4 pkt 7, 9 i 10 utd. Tym samym organy administracji prawidłowo uznały, że przewóz poddany kontroli drogowej w niniejszej sprawie to przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 4 pkt 11 utd. Wskazać należy, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a utd, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 7 listopada 2019 r. był wykonywany sporny przewóz, nie spełniał tego wymogu. Z akt sprawy wynika bowiem, że pojazdu marki Peugeot nr rej. [...] to samochód, który został zarejestrowany i jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a utd.
W stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca również żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b utd uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a utd – i to jak słusznie wskazał organ – niezależnie od tego, czy weźmiemy pod uwagę brzmienie tego przepisu z daty kontroli, tj. 7 listopada 2019 r., czy też z daty wydania decyzji. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b pkt 2b, gdyż nie doszło ani do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ani nie doszło do zawarcia umowy bezpośrednio z klientem przed rozpoczęciem usługi przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej (o której mowa w art. 781 kodeksu cywilnego), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości.
Jak wynika bowiem z protokołu kontroli - oświadczenie pasażera strony skarżącej - usługa przewozu z ul. [...] na Plac [...] została zamówiona za pomocą aplikacji Uber. Pasażer nie zawierał żadnej pisemnej umowy, a za usługę chciał zapłacić kierowcy gotówką i zażądał paragonu fiskalnego. Finalnie z uwagi na to, że kierowca wskazał, iż opłatę należy uiścić jedynie kartą kredytową przez aplikację Uber opłata nie została uiszczona. Tym samym więc opłata za przewóz nie została uregulowana ani bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Prawidłowo zatem organy administracji przypisały skarżącemu także drugie ze stwierdzonych w toku kontroli naruszeń.
Z uwagi na to, że suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 utd, ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000,00 zł.
Trafna jest także ocena organu administracji o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 utd. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam z naruszeniem obowiązujących przepisów prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażera w dniu 7 listopada 2019 r.
Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia bowiem strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawił. Skoro skarżący był użytkownikiem aplikacji i występował w roli przewoźnika realizującego usługę przewozu, to na tej podstawie można było przyjąć, że podjął się on działalności polegającej na zarobkowym przewozie osób. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się wskazanych w decyzji naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wobec powyższego nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 kpa.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
a.l.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI