III RC 5/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. W. (1) złożył pozew o zasądzenie alimentów od swoich dzieci (R. W. (2), A. W. (1), A. P.) w kwocie po 1000 zł miesięcznie od każdego, twierdząc, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, utrzymującą się z emerytury, a swój majątek przekazał dzieciom. Pozwani dzieci wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc, że powód dokonał znaczących przysporzeń majątkowych na rzecz swojej obecnej żony i jej rodziny, sprzedał majątek po zaniżonej cenie, a także aktywnie prowadził działalność gospodarczą, z której czerpał dochody. Wskazali również, że powód ma obowiązek alimentacyjny wobec swojej obecnej żony. Sąd Rejonowy w Szubinie, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że powód, mimo trudnej sytuacji materialnej, nie znajduje się w stanie niedostatku. Sąd podkreślił, że problemy finansowe powoda wyniknęły z jego stylu życia ponad stan, zakupów w leasingu, podróży i prezentów dla obecnej żony. Powód otrzymał znaczną kwotę (300 000 zł) ze sprzedaży nieruchomości w wyniku działu spadku po zmarłej pierwszej żonie, a także nieruchomość wartą około 300 000 zł. Sąd uznał, że działania powoda, polegające na wyzbywaniu się majątku na rzecz żony i jej rodziny oraz sprzedaży domu synowi żony za zaniżoną cenę, były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ponadto, sąd wskazał, że powód powinien dochodzić alimentów od swojej obecnej żony, z którą zawarł związek małżeński i która dysponuje własnym majątkiem. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo o alimenty, uznając je za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia niedostatku w kontekście alimentów, stosowanie klauzuli zasad współżycia społecznego w sprawach alimentacyjnych, obowiązki alimentacyjne małżonków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której powód aktywnie wyzbywał się majątku i prowadził życie ponad stan, co może ograniczać jego zastosowanie w przypadkach, gdzie niedostatek jest jednoznaczny i niezawiniony.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba starsza i schorowana, która przekazała część swojego majątku dzieciom i żyje z emerytury, znajduje się w niedostatku uzasadniającym zasądzenie alimentów od dzieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie znajduje się w niedostatku, jeśli jej sytuacja materialna wynika z jej własnych decyzji majątkowych i stylu życia, a nie z braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że mimo trudnej sytuacji materialnej powoda, nie znajdował się on w niedostatku, gdyż jego problemy finansowe wynikały z życia ponad stan, darowizn i sprzedaży majątku po zaniżonej cenie, a nie z braku środków do życia. Powód posiadał emeryturę, dochody z działalności gospodarczej (przed jej zawieszeniem) oraz służebność mieszkania.
Czy żądanie alimentów od dzieci na rzecz ojca, który wyzbył się majątku na rzecz obecnej żony i jej rodziny, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie alimentów w takiej sytuacji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania powoda, polegające na przekazaniu majątku żonie i jej rodzinie oraz sprzedaży domu synowi żony za zaniżoną cenę, w połączeniu z jego obowiązkiem alimentacyjnym wobec obecnej żony, czynią jego żądanie alimentów od dzieci sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.
Kto ponosi główny obowiązek alimentacyjny w przypadku małżonków pozostających w ustroju rozdzielności majątkowej?
Odpowiedź sądu
Obowiązek alimentacyjny spoczywa na obojgu małżonkach, którzy powinni przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny według swoich sił i możliwości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 27 k.r.o., oboje małżonkowie są obowiązani do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, niezależnie od ustroju majątkowego. Powód powinien dochodzić alimentów przede wszystkim od swojej obecnej żony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| R. W. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
k.r.o. art. 133 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny wobec rodziców powstaje tylko w sytuacji, gdy uprawniony znajduje się w niedostatku.
k.r.o. art. 144 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, jeżeli żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez oboje małżonków.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego.
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki małżeńskie: wspólne pożycie, wzajemna pomoc, wierność, współdziałanie dla dobra rodziny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia, mogące mieć zastosowanie w rozliczeniach między małżonkami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na wcześniejsze działania powoda (wyzbywanie się majątku, sprzedaż za zaniżoną cenę). • Powód nie znajduje się w niedostatku, gdyż posiada emeryturę, dochody z działalności gospodarczej (przed zawieszeniem) i służebność mieszkania. • Powód powinien dochodzić alimentów od swojej obecnej żony, z którą zawarł związek małżeński. • Dzieci powoda wywiązały się ze swoich obowiązków spadkowych i pomogły ojcu w trudnych momentach.
Odrzucone argumenty
Powód żyje w niedostatku i nie jest w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. • Cały majątek powoda został przekazany dzieciom. • Dzieci mają obowiązek alimentacyjny wobec schorowanego ojca.
Godne uwagi sformułowania
„za znajdujące się w niedostatku należy zatem uważać osoby, które nie mogą własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb, nie posiadają własnych środków w postaci wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty ani też dochodów z własnego majątku" • „Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony." • „Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego." • „Powód powinien dochodzić alimentów przede wszystkim od swojej żony." • „Roszczenie powoda kierowane wobec jego dzieci w stanie ustalonym przez Sąd w niniejszej sprawie stanowi zdaniem Sądu żądanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego."
Skład orzekający
Grażyna Stankiewicz – Salińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niedostatku w kontekście alimentów, stosowanie klauzuli zasad współżycia społecznego w sprawach alimentacyjnych, obowiązki alimentacyjne małżonków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której powód aktywnie wyzbywał się majątku i prowadził życie ponad stan, co może ograniczać jego zastosowanie w przypadkach, gdzie niedostatek jest jednoznaczny i niezawiniony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wcześniejsze decyzje majątkowe i styl życia mogą wpłynąć na możliwość dochodzenia alimentów od dzieci, a także podkreśla znaczenie zasad współżycia społecznego w prawie rodzinnym.
“Czy ojciec, który rozdał majątek, może żądać alimentów od dzieci? Sąd mówi: to zależy od zasad współżycia społecznego!”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu: 2400 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.