III RC 1025/16

Powódka S. O., osoba niepełnosprawna od urodzenia z powodu rozszczepu kręgosłupa, poruszająca się na wózku inwalidzkim i wymagająca pomocy osób trzecich, wniosła o zasądzenie alimentów od swoich dziadków, E. K. i C. K., w kwotach po 450 zł i 400 zł miesięcznie. Powódka otrzymuje rentę socjalną w wysokości 644 zł miesięcznie, wynajmuje mieszkanie i ponosi wysokie koszty związane z rehabilitacją, lekami (zwłaszcza cewnikami) oraz utrzymaniem samochodu i wózka elektrycznego. Wcześniej, ugodą z ojcem (J. O.) ustalono alimenty w wysokości 200 zł miesięcznie, a wyrokiem od matki (A. O.) zasądzono 100 zł miesięcznie. Powódka argumentowała, że rodzice mają na utrzymaniu jeszcze dwójkę niesamodzielnych dzieci i pomoc od nich nie jest wystarczająca, a dziadkowie nie wspierają jej w żaden sposób. Pozwani dziadkowie, E. K. i C. K., wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na swój wiek (72 i 68 lat), stan zdrowia oraz niskie dochody z emerytur (1978 zł i 1180 zł miesięcznie), które ledwo starczają na ich własne potrzeby, w tym koszty leczenia i utrzymania mieszkania komunalnego oraz samochodu. Sąd ustalił, że powódka znajduje się w niedostatku, a jej potrzeby są usprawiedliwione jej stanem zdrowia i niepełnosprawnością, a także społecznymi oczekiwaniami wobec osoby w jej sytuacji. Sąd przywołał definicję niedostatku z orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślając jego względność i nieutożsamianie go z biedą czy ubóstwem. Jednakże, sąd uznał, że obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych (dziadków) powstaje tylko w szczególnych i wyjątkowych sytuacjach, gdy pozwala na to ponadprzeciętnie dobra sytuacja zobowiązanych. W realiach sprawy, łączny dochód dziadków wynosi około 3000 zł miesięcznie, co po odliczeniu kosztów utrzymania, pozwala im na życie na skromnym poziomie. Sąd uznał, że nie można od nich domagać się kwot znacznie wyższych niż te, którymi obciążeni są rodzice powódki, a alimenty od rodziców są uzupełnieniem renty socjalnej. Wobec powyższego, sąd oddalił powództwo wobec E. K. i C. K. Jednocześnie, sąd uznał za zasadne uznanie powództwa przez pozwanych W. O. (1) i W. O. (2), którzy wspomagali powódkę materialnie. Sąd, na mocy art. 102 kpc, odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu poniesionymi przez oddalonych pozwanych, a także od obciążania stron kosztami sądowymi na podstawie art. 113 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Zagadnienia prawne (2)