III PZP 5/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące składu sądu właściwego do rozpoznania spraw o roszczenia z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy, dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p., a nie na podstawie przepisów Kodeksu pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ujawniły się rozbieżności w wykładni art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. Dotyczyły one tego, czy w takich sytuacjach właściwy jest skład sądu określony w art. 47 § 1 k.p.c. (jeden sędzia) czy w art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. (jeden sędzia i dwaj ławnicy). Po analizie przepisów, orzecznictwa i doktryny, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą sprawy o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p., rozpoznaje sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników (art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c.). Uchwale nadano moc zasady prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwego składu sądu w sprawach o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy rozwiązania stosunku pracy, gdy podstawą roszczenia jest art. 415 k.c.
Dotyczy wyłącznie kwestii składu sądu w sprawach pracowniczych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia roszczeń.
Zagadnienia prawne (1)
Jaki skład sądu jest właściwy do rozpoznania sprawy o roszczenia z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy, dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. (w związku z art. 300 k.p.), a nie na podstawie Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprawę rozpoznaje sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników (art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, orzecznictwo i doktrynę, doszedł do wniosku, że pomimo odwoływania się do przepisów Kodeksu cywilnego, sprawa o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy rozwiązania stosunku pracy nadal kwalifikuje się jako sprawa z zakresu prawa pracy, podlegająca rozpoznaniu w składzie ławniczym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| pracownik | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| pracodawca | spółka | pozwanym |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Z. delegowanej do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 47 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasadę jednoosobowego składu sądu w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 47 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skład sądu w sprawach z zakresu prawa pracy, w tym w sprawach o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy.
k.p.c. art. 47 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1 lit. a - określa skład ławniczy dla spraw o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez pracownika w przypadku nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych w Kodeksie pracy.
u.SN art. 83 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna dla rozstrzygania zagadnień prawnych przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów.
u.SN art. 87 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna do nadania uchwale mocy zasady prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy o odszkodowanie dochodzone na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. są sprawami z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. • Przepis art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. ma charakter rodzajowy i nie ogranicza się do roszczeń wynikających wyłącznie z Kodeksu pracy. • Wykładnia językowa art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. nie wyklucza objęcia nim roszczeń cywilnoprawnych. • Systemowe rozumienie przepisów proceduralnych wymaga uwzględnienia ewolucji prawa materialnego i autonomii prawa procesowego. • Podstawa prawna roszczenia nie decyduje o jego kwalifikacji jako sprawy z zakresu prawa pracy, lecz jego związek ze stosunkiem pracy.
Odrzucone argumenty
Roszczenia dochodzone na podstawie art. 415 k.c. są sprawami cywilnymi, a nie pracowniczymi. • Art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. odnosi się wyłącznie do roszczeń przewidzianych w Kodeksie pracy. • Argumenty systemowe, w tym alternatywność roszczeń w prawie pracy, przemawiają za jednoosobowym składem sądu. • Historyczna wykładnia przepisów wskazuje na intencję ustawodawcy ograniczenia składu ławniczego do roszczeń stricte pracowniczych.
Godne uwagi sformułowania
Sprawę o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. rozpoznaje sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników (art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c.) • ratio legis ograniczenia udziału ławników w sprawach pracowniczych • wykładnia zawężająca • wykładnia językowa • dyrektywy systemowe • zasada kolegialnego rozpoznawania spraw • zasada jednoosobowego składu sądu • wykładnia ścisła, a nie rozszerzająca, według reguły exceptiones non sunt extendendae • terminy autonomiczne • sprawy z zakresu prawa pracy • roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane • genetyczno-funkcjonalnie powiązana ze stosunkiem pracy • kumulacja podmiotowa • kumulacja przedmiotowa roszczeń • alternatywność roszczeń • metoda rodzajowa • klasa konstrukcyjna
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Maciej Pacuda
członek
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego składu sądu w sprawach o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy rozwiązania stosunku pracy, gdy podstawą roszczenia jest art. 415 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii składu sądu w sprawach pracowniczych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia roszczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga istotną kwestię proceduralną dotyczącą składu sądu, która ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych i może wpływać na ważność postępowania. Wyjaśnia złożone relacje między prawem pracy a prawem cywilnym w kontekście procesowym.
“Jeden sędzia czy ławnicy? Sąd Najwyższy rozstrzyga o składzie sądu w sprawach o odszkodowanie z tytułu zwolnienia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.