III PZP 3/12Przywrócenie do pracy członka zarządu spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego w kwestii roszczeń przysługujących odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, który był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a umowa ta została rozwiązana niezgodnie z prawem. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały wyjaśniającej tę kwestię. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego było niejednolite. Część orzeczeń wskazywała, że przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 203 § 1, art. 370 § 1) wyłączają możliwość przywrócenia do pracy, ponieważ swoboda odwołania członka zarządu ma pierwszeństwo. Inne orzeczenia podkreślały, że przepisy te dotyczą stosunku organizacyjnego, a nie stosunku pracy, i nie wyłączają roszczeń pracowniczych, w tym przywrócenia do pracy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uznał, że odwołanie członka zarządu nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy. Podkreślono, że ustanie stosunku korporacyjnego nie prowadzi do automatycznego ustania stosunku pracy, chyba że umowa była zawarta na czas pełnienia funkcji. Sąd orzekł, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa, odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej nie jest wyłączone roszczenie o przywrócenie do pracy, nawet jeśli nie może on już pełnić funkcji zarządczych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, zatrudnionemu na umowę o pracę, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy w przypadku jej niezgodnego z prawem rozwiązania.
Możliwość nieuwzględnienia roszczenia o przywrócenie do pracy, gdy jest ono niemożliwe lub niecelowe, zwłaszcza w przypadku pracowników podlegających szczególnej ochronie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę, którą rozwiązano niezgodnie z prawem, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o przywrócenie do pracy nie jest wyłączone.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące odwołania członka zarządu regulują stosunek organizacyjny, a nie stosunek pracy. Ustanie członkostwa w zarządzie nie powoduje automatycznego ustania stosunku pracy. Odwołany członek zarządu zachowuje roszczenia pracownicze, w tym prawo do przywrócenia do pracy, chyba że sąd pracy uzna to za niemożliwe lub niecelowe (np. z uwagi na brak możliwości wykonywania obowiązków lub szczególną ochronę trwałości stosunku pracy).
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | instytucja | wnioskodawca |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | udział |
Przepisy (9)
Główne
k.s.h. art. 203 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis ten dotyczy stosunku organizacyjnego i zezwala na odwołanie członka zarządu w każdym czasie, ale nie wyłącza roszczeń ze stosunku pracy.
k.s.h. art. 370 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis ten dotyczy stosunku organizacyjnego i zezwala na odwołanie członka zarządu w każdym czasie, ale nie wyłącza roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący roszczenia o przywrócenie do pracy.
k.p. art. 45 § § 2
Kodeks pracy
Możliwość orzeczenia odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy, gdy przywrócenie jest niemożliwe lub niecelowe.
k.p. art. 45 § § 3
Kodeks pracy
Ograniczenie możliwości wyboru odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy dla pracowników podlegających szczególnej ochronie.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nadużycie prawa jako podstawa do nieuwzględnienia roszczenia o przywrócenie do pracy.
Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich art. 16 § ust. 2 pkt 4
Podstawa prawna wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 60 § § 2
Podstawa prawna wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.
Konstytucja RP art. 24
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona pracy jako wartości konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące odwołania członka zarządu dotyczą stosunku organizacyjnego, a nie stosunku pracy. • Ustanie stosunku korporacyjnego nie prowadzi do automatycznego ustania stosunku pracy. • Odwołany członek zarządu zachowuje roszczenia ze stosunku pracy, w tym prawo do przywrócenia do pracy. • Ochrona pracy jest wartością konstytucyjną i nie można jej ograniczać bez wyraźnego przepisu. • Sąd pracy ma możliwość wyboru odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy, gdy jest to niemożliwe lub niecelowe.
Odrzucone argumenty
Przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 203 § 1, art. 370 § 1) wyłączają możliwość przywrócenia do pracy odwołanego członka zarządu. • Swoboda odwołania członka zarządu ma pierwszeństwo przed ochroną trwałości stosunku pracy. • Przywrócenie do pracy odwołanego członka zarządu jest niemożliwe z uwagi na brak możliwości wykonywania obowiązków zarządczych.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wyłączone roszczenie o przywrócenie do pracy • swoboda odwołania członka zarządu nie narusza, a więc nie modyfikuje roszczeń, które przysługują odwołanemu członkowi zarządu ze stosunku pracy • ustanie stosunku korporacyjnego nie prowadzi do automatycznego ustania stosunku pracy • przywrócenie do pracy nie ma racji bytu
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Zbigniew Hajn
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Jerzy Kwaśniewski
członek
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca, uzasadnienie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, zatrudnionemu na umowę o pracę, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy w przypadku jej niezgodnego z prawem rozwiązania."
Ograniczenia: Możliwość nieuwzględnienia roszczenia o przywrócenie do pracy, gdy jest ono niemożliwe lub niecelowe, zwłaszcza w przypadku pracowników podlegających szczególnej ochronie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia na styku prawa pracy i prawa handlowego, które ma praktyczne znaczenie dla wielu członków zarządów spółek. Rozstrzygnięcie niejednoznaczności orzeczniczej jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy odwołany członek zarządu może wrócić do pracy? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową wątpliwość.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.