III PZP 2/02Grupowa organizacja pracy bez związkow zawodowych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu, dotyczące możliwości skutecznego wprowadzenia przez pracodawcę regulaminu grupowej organizacji pracy (art. 295¹ § 1 kp) w sytuacji, gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa. Sprawa wywodziła się z powództwa pracowników dochodzących zapłaty wynagrodzenia, którzy twierdzili, że grupowa organizacja pracy nie funkcjonowała prawidłowo i jej wprowadzenie było nieskuteczne z powodu braku konsultacji ze związkami zawodowymi. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił powództwa. Sąd Najwyższy, analizując cel i historię wprowadzenia instytucji grupowej organizacji pracy, a także zmiany w prawie pracy po 1989 roku, uznał, że pracodawca może wprowadzić regulamin grupowej organizacji pracy nawet w sytuacji braku zakładowej organizacji związkowej. Argumentował, że pracownicy mają prawo do negatywnej wolności związkowej, a pracodawca nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji braku organizacji związkowej. Podkreślono, że regulamin ten jest źródłem prawa pracy, a nowsze przepisy dopuszczają samodzielne działania pracodawcy w przypadku braku uzgodnień ze związkami lub ich braku. Sąd wskazał również, że istnieją inne mechanizmy ochrony praw pracowniczych, takie jak kontrola sądowa czy Państwowa Inspekcja Pracy, a pracownicy potrafią bronić swoich interesów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości wprowadzenia regulaminu grupowej organizacji pracy przez pracodawcę, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej instytucji grupowej organizacji pracy i może wymagać uwzględnienia kontekstu zmian w prawie pracy od 2002 roku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, może skutecznie wprowadzić regulamin grupowej organizacji pracy określonej w art. 295¹ § 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, może wprowadzić regulamin grupowej organizacji pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji braku organizacji związkowej, ponieważ pracownicy mają prawo do negatywnej wolności związkowej. Podkreślono, że nowsze przepisy prawa pracy dopuszczają samodzielne działania pracodawcy w przypadku braku uzgodnień lub braku organizacji związkowej, a istnieją inne mechanizmy ochrony praw pracowniczych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mirosław K. | osoba_fizyczna | powód |
| Krzysztof K. | osoba_fizyczna | powód |
| „P.” Spółka Akcyjna w Z.G. | spółka | pozwany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | udział w sprawie |
Przepisy (20)
Główne
kp art. 295¹ § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten, wprowadzający możliwość ustalenia regulaminu grupowej organizacji pracy, nie ogranicza wprost dopuszczalności jego wprowadzenia do pracodawców, u których działają organizacje związkowe. Brak organizacji związkowej nie wyklucza możliwości wprowadzenia regulaminu.
Pomocnicze
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks pracy
Podstawa prawna przekazania zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
KP art. 104² § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy warunków powstania regulaminu pracy i konsekwencji braku uzgodnienia treści ze związkami zawodowymi.
KP art. 104² § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy konsekwencji braku uzgodnienia treści regulaminu pracy ze związkami zawodowymi.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r., która dodała dział czternasty do Kodeksu pracy zatytułowany „Grupowa organizacja pracy”.
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych art. 1 § ust. 2
Określa zasady funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych (samodzielność, samorządność, samofinansowanie).
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych art. 2 § ust. 1 pkt 2 i 3
Określa organy samorządu załogi przedsiębiorstwa państwowego.
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych art. 50
Dotyczy rady pracowniczej jako organu samorządu załogi przedsiębiorstwa państwowego.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r., która zniosła uprzywilejowanie własności uspołecznionej.
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r., zapoczątkowująca procesy prywatyzacyjne.
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r., kontynuująca procesy prywatyzacyjne.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 2 lutego 1996 r., wprowadzająca zmiany w Kodeksie pracy.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy
Ustawa z dnia 1 marca 2001 r., wprowadzająca zmiany w Kodeksie pracy.
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Dotyczy regulaminu zwolnień grupowych i konsultacji z załogą w przypadku braku związków zawodowych.
Ustawa o związkach zawodowych art. 30 § ust. 5
Określa sytuacje, w których pracodawca może samodzielnie podjąć decyzje w sprawach wymagających uzgodnienia ze związkami zawodowymi, gdy te nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska.
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych art. 8 § ust. 2
Dotyczy wyboru pracownika do reprezentowania interesów załogi w przypadku braku organizacji związkowych.
KP art. 129⁴
Kodeks pracy
Dotyczy dłuższego niż miesięczny okresu rozliczeniowego czasu pracy.
KP art. 163
Kodeks pracy
Dotyczy planu urlopów.
KP art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Definicja źródła prawa pracy.
KP art. 772 § § 4
Kodeks pracy
Dotyczy regulaminu wynagradzania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji braku organizacji związkowej, gdyż pracownicy mają prawo do negatywnej wolności związkowej. • Nowsze przepisy prawa pracy dopuszczają samodzielne działania pracodawcy w przypadku braku uzgodnień lub braku organizacji związkowej. • Istnieją inne mechanizmy ochrony praw pracowniczych (kontrola sądowa, PIP, wybór przedstawiciela załogi). • Pracownik potrafi bronić własnych interesów.
Odrzucone argumenty
Wprowadzenie regulaminu grupowej organizacji pracy wymaga uzgodnienia z zakładową organizacją związkową. • Brak uzgodnień ze związkami zawodowymi oznacza niemożność wejścia w życie tego zakładowego źródła prawa pracy. • Grupowa organizacja pracy może wprowadzać odstępstwa od przepisów prawa pracy, co wymaga kontroli związków zawodowych.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa może wprowadzić regulamin grupowej organizacji pracy. • Pracodawca nie może ponosić ujemnych konsekwencji w zakresie wykorzystania przewidzianych prawem form organizacji pracy z powodu braku organizacji związkowej. • Pracownicy winni być zainteresowani w powołaniu organizacji związkowej do obrony swych praw i interesów. Skoro korzystają z przysługującej im negatywnej wolności związkowej, należy samą tę decyzję uszanować oraz respektować jej następstwa. • Grupowa organizacja pracy jest instytucją pożyteczną i przydatną zarówno u pracodawców państwowych, jak i prywatnych. • Przystąpienie do grupy (brygady, zespołu) jest dobrowolne.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości wprowadzenia regulaminu grupowej organizacji pracy przez pracodawcę, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej instytucji grupowej organizacji pracy i może wymagać uwzględnienia kontekstu zmian w prawie pracy od 2002 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy, jakim jest możliwość kształtowania organizacji pracy w sytuacji braku reprezentacji związkowej, co jest istotne dla wielu pracodawców i pracowników.
“Czy pracodawca może wprowadzić nowe zasady pracy bez zgody związków zawodowych?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.