Orzeczenie · 2025-12-17

III PSK 22/24Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej odprawa celna 4

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-17
SNPrawo pracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
służba celnakrajowa administracja skarbowaodprawafunkcjonariuszprawo pracykasacjasąd najwyższyuchwała sn

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 września 2023 r. Sprawa dotyczyła roszczenia o odprawę pieniężną dla byłych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, którzy po restrukturyzacji przyjęli propozycję zatrudnienia w Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie umowy o pracę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w zw. z przepisami wprowadzającymi ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, twierdząc, że odprawa przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy nie otrzymali propozycji zatrudnienia lub jej nie przyjęli. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów do jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ rozbieżności interpretacyjne, na które powoływał się skarżący, zostały już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r. (III PZP 2/23). Uchwała ta potwierdziła, że funkcjonariuszom tym przysługuje prawo do odprawy pieniężnej, stosując wykładnię prokonstytucyjną i funkcjonalną przepisów, uwzględniającą zasadę równości wobec prawa oraz rekompensatę za utratę statusu funkcjonariusza i związanych z nim uprawnień. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powódek koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy wydał już uchwałę rozstrzygającą analogiczne zagadnienie prawne. Potwierdzenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji służb celnych i przepisów przejściowych. Uchwała Sądu Najwyższego ma szersze zastosowanie, ale konkretne okoliczności faktyczne mogą wpływać na jej stosowanie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia i który ją przyjął, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem służby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariuszowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę III PZP 2/23, stwierdził, że prawo do odprawy wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów, uwzględniającej zasadę równości i potrzebę rekompensaty za utratę statusu funkcjonariusza i związanych z nim uprawnień, nawet jeśli nie wynika to wprost z wykładni językowej przepisów wprowadzających ustawę o KAS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
E.J. i M.S.

Strony

NazwaTypRola
E.J.osoba_fizycznapowódka
M.S.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w W.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

u.s.c. art. 163 § ust. 4

Ustawa o Służbie Celnej

Przepis ten, w związku z przepisami wprowadzającymi ustawę o KAS, stanowi podstawę do przyznania odprawy pieniężnej funkcjonariuszom, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia na umowę o pracę.

pw KAS art. 170 § ust. 3 i 4

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Przepisy te, w związku z art. 163 ust. 4 u.s.c., były przedmiotem rozbieżności interpretacyjnych dotyczących prawa do odprawy.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stanowi podstawę uzasadniającą przyznanie świadczeń funkcjonariuszom, w tym odprawy, w kontekście zasady równości ochrony praw majątkowych.

k.p.c. art. 98 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 3983 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zarzutu naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 3984 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienia.

k.p.c. art. 3987 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosków strony powodowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

k.p.c. art. 3989 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach kasacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżności interpretacyjne dotyczące prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych zostały już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 2/23, co wyklucza potrzebę merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w zw. z przepisami wprowadzającymi ustawę o KAS i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyznaniu odprawy funkcjonariuszom, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. • Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być uzasadnione istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania wykładni przepisów, które jeszcze nie doczekały się sądowej interpretacji albo wywołują poważne wątpliwości. • Sąd Najwyższy zajął się już rozstrzygnięciem rozbieżności w orzecznictwie, które występowały w tym przedmiocie - 6 lutego 2024 r. podjęta została uchwała (III PZP 2/23, OSNP 2024 Nr 7, poz. 69, str. 18), zgodnie z którą funkcjonariuszowi służby celnej [...] przysługuje [...] prawo do odprawy pieniężnej. • Podstawa do przyjęcia poglądu o przysługiwaniu odprawy w takiej sytuacji wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawowych, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. • Odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Agnieszka Żywicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy wydał już uchwałę rozstrzygającą analogiczne zagadnienie prawne. Potwierdzenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji służb celnych i przepisów przejściowych. Uchwała Sądu Najwyższego ma szersze zastosowanie, ale konkretne okoliczności faktyczne mogą wpływać na jej stosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami byłych funkcjonariuszy służb mundurowych po zmianach organizacyjnych, a rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego.

Czy po zmianach w służbie celnej należą się odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1350 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1350 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst