III PSK 22/24

III PSK 22/24 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 17 grudnia 2025 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Agnieszka Żywicka 
  
w sprawie z powództwa E.J.i M.S. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w W. 
o odprawę pieniężną, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17 
grudnia 2025 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego we 
Wrocławiu 
z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt VIII Pa 187/22,  
  
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;  
2) zasądza od Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej 
w W. na rzecz E.J. i M.S. kwoty po 1350 zł (jeden tysiąc trzysta 
pięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c., tytułem 
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu 
kasacyjnym.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z 7 września 2023 r., po rozpoznaniu 
sprawy z powództwa E.J. i M.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji 
Skarbowej w W. o odprawę pieniężną na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku 
Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia we Wrocławiu z 27 października 2022 
r. w punkcie I. oddalił apelacje; w punkcie II zasądził od strony pozwanej na rzecz 
powódek  kwoty po 1350 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w 

III PSK 22/24              
2 
 
 
postępowaniu apelacyjnym wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od 
dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach za II instancję do dnia  zapłaty na 
podstawie art. 98 § 11 k.p.c.   
Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 7 września 2023 r. zaskarżył Skarb 
Państwa - Izba Administracji Skarbowej w W., zastępowany przez Prokuratorię 
Generalną Rzeczypospolitej Polskie w całości.  
Skarżący na podstawie art. 3983 §1 pkt 1 k.p.c., zaskarżonemu wyrokowi 
zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 163 ust. 4 ustawy z 27 
sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1799 ze zm.: u. 
s. c.) w zw. z art. 170 ust. 3 i 4 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające 
ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, pw KAS) w 
zw. z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię, 
polegającą na przyjęciu, że funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, któremu 
przedstawiono propozycję zatrudnienia i który tę propozycję przyjął, przysługuje 
uprawnienie do otrzymania odprawy pieniężnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia 
powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że uprawnienie do odprawy przysługuje 
jedynie funkcjonariuszom, którzy nie otrzymali pisemnej propozycji określającej nowe 
warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w strukturach Krajowej Administracji 
Skarbowej bądź tego rodzaju propozycji nie przyjęli. Mając powyższe na uwadze 
skarżący  wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we 
Wrocławiu w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu 
do ponownego rozpoznania; 2. zasądzenie od powódek na rzecz Skarbu Państwa - 
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego 
w postępowaniu kasacyjnym według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami, 
o których stanowi art. 98 § 1 1 k.p.c.  
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że 
na podstawie art. 3989 §1 pkt 2 k.p.c., w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów 
art. 163 ust. 4 u.s.c. oraz art. 170 ust. 3 i 4 pw KAS, które wywołują istotne 
rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych co do 
tego, czy wymienione przepisy mogą stanowić podstawę roszczeń o odprawę 
dochodzonych przez tzw. ucywilnionych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. 
Powyższa sytuacja prowadzi do wydawania odmiennych rozstrzygnięć w sprawach 

III PSK 22/24              
3 
 
 
opartych na analogicznych stanach faktycznych. Skarżący podkreślił, że 
rozbieżności w orzecznictwie wyłaniają się na tle stosowania art. 170 ust. 3 i 4 pwKAS 
w zw. z art. 163 ust. 4 u.s.c., a przedmiot odmiennych rozstrzygnięć stanowi kwestia 
zasadności przyznania odpraw funkcjonariuszom, którzy przyjęli propozycje pracy na 
podstawie art. 171 pw KAS (tzw. ucywilnieni funkcjonariusze). W orzecznictwie 
prezentowane są dwa odmienne stanowiska co do zasadności przyznania 
ucywilnionym funkcjonariuszom odprawy, przy czym rozbieżności występują także w 
ramach orzeczeń wydawanych przez Sąd Najwyższy. 
 
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki E.J. i M.S., na podstawie art. 3987 
§ 1 k.p.c. wniosły o: 1) odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ,2) 
zasądzenie od pozwanej na rzecz każdej z powódek kosztów postępowania przed 
Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku 
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniosły o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej 
w całości,2) zasądzenie od pozwanej na rzecz każdej z powódek kosztów 
postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, 
3) wyznaczenie rozprawy w trybie art. 3989 k.p.c. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego 
rozpoznania. 
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Nie przysługuje 
od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji, które nie satysfakcjonuje strony 
skarżącej. Wnosi się ją do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku poza 
tokiem instancji. Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być uzasadnione 
istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania wykładni 
przepisów, które jeszcze nie doczekały się sądowej interpretacji albo wywołują 
poważne wątpliwości interpretacyjne, rozstrzygnięciem istotnych zagadnień 
prawnych, zwłaszcza o charakterze precedensowym, dotychczas nierozważanych 
przez Sąd Najwyższy, wreszcie wyeliminowaniem orzeczeń oczywiście i rażąco 
wadliwych. 
Wniesienie 
skargi 
kasacyjnej 
doznaje 
istotnych 
ograniczeń, 
pozwalających Sądowi Najwyższemu na wstępną selekcję spraw, które będą 

III PSK 22/24              
4 
 
 
merytorycznie rozpoznane (tzw. przedsąd). Ustawodawca uznaje za doniosłe 
zadania Sądu Najwyższego związane przede wszystkim z doskonaleniem wykładni 
prawa i jego stosowania, ujednolicaniem orzecznictwa, rozwojem jurysprudencji, a w 
dalszej kolejności zadania polegające na eliminacji w dostępnych granicach 
orzeczeń niegodnych ochrony ze względu na oczywiste naruszenie prawa lub 
wydanie ich w warunkach nieważności. Wymagania konstrukcyjne skargi określa art. 
3984 § 1 i 2 k.p.c., nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku 
o przyjęcie jej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność 
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Z kolei zgodnie 
z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymagania konstrukcyjne tego nadzwyczajnego 
środka zaskarżenia, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie jej do 
rozpoznania i jego uzasadnienie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania powinien wskazywać, że istnieje przynajmniej jedna z okoliczności 
wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie powinno zawierać 
argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w 
ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga 
kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od 
każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. 
Z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego, służy ona 
kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji 
trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. 
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do 
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni 
przepisów prawnych, które wywołują istotne rozbieżności w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego oraz sądów powszechnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). 
Zauważyć trzeba, że odwołanie się do przesłanki przedsądu, jaką jest 
potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że 

III PSK 22/24              
5 
 
 
określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się 
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego 
rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów 
faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 
czerwca 2008 r., III CSK 104/08, Legalis nr 127030; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, 
Legalis nr 2701754 i z 9 września 2022 r., I CSK 1494/22, Legalis nr 2741242). 
Stronę skarżącą obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej 
argumentacji 
prawnej, 
wskazującej na 
zaistnienie powołanej okoliczności 
uzasadniającej 
przyjęcie 
skargi 
kasacyjnej 
do 
rozpoznania, 
zawierającej 
szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, LEX nr 570112 i 
z 29 września 2022 r. I CSK 3496/22, Legalis nr 2790349).  
Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. 
wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, 
których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym 
orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, 
w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a 
także że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże 
się z rozpoznawaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania 
oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. 
W rozpoznawanej sprawie, podobnie jak w podobnych sprawach już 
rozpoznanych już przez Sąd Najwyższy (sygn. III PSK 65/24, III PSK 22/24), 
wątpliwości skarżącego dotyczyły wykładni przepisów art. 163 ust. 4 ustawy z 27 
sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 z późn. zm.) oraz art. 
170 ust. 3 i 4 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o 
Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948). Należy zatem zwrócić 
uwagę, że Sąd Najwyższy zajął się już rozstrzygnięciem rozbieżności w 
orzecznictwie, które występowały w tym przedmiocie - 6 lutego 2024 r. podjęta 
została uchwała (III PZP 2/23, OSNP 2024 Nr 7, poz. 69, str. 18), zgodnie z 
którą funkcjonariuszowi służby celnej, który w świetle art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16 
listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji 
Skarbowej, stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, pełniącym służbę w 

III PSK 22/24              
6 
 
 
jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i który następnie przyjął propozycję, o 
jakiej mowa w art. 165 ust. 7 tej ustawy, określającą nowe warunki zatrudnienia, na 
podstawie umowy o pracę, stając się zgodnie z art. 171 ust. 1 wyżej wymienionej 
ustawy pracownikiem zatrudnionym w Krajowej Administracji Skarbowej, na 
podstawie umowy o pracę, przysługuje - w związku z zakończeniem służby - prawo 
do odprawy pieniężnej (art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie 
Celnej, w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów 
wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej).  
W ocenie Sądu Najwyższego, podstawa do przyjęcia poglądu o 
przysługiwaniu odprawy w takiej sytuacji wynika z prokonstytucyjnej wykładni 
przepisów ustawowych, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa i równego 
traktowania przez władze publiczne. Sąd Najwyższy stanął zatem na stanowisku, 
zgodnie z którym, mimo że prawo do odprawy nie wynika wprost z art. 170 ust. 1 pw 
KAS, konieczne jest odstąpienie od jego wykładni językowej na rzecz wykładni 
funkcjonalnej i systemowej. Taka możliwość wynika z analizy orzeczeń Sądu 
Najwyższego, w których podkreśla się trafnie, że odejście od wyników wykładni 
językowej jest uzasadnione wtedy, gdy prowadzi ona do absurdu albo do rażąco 
niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji lub gdy zachodzi sprzeczność jej 
wyników z podstawowymi założeniami systemu prawnego, albo niemożność jej 
akceptacji, ze względów moralnych lub społecznych. Zdaniem Sądu Najwyższego, 
odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę 
dla Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to dodatkowym uzasadnieniem dla jej wypłaty 
osobie, która w sposób niezawiniony i wbrew swojej woli służbę tę kończy. W 
przypadku funkcjonariusza, którego służba na skutek przyjęcia zaproponowanych 
warunków zatrudnienia na stanowisku w ramach korpusu służby cywilnej uległa 
zakończeniu i który utracił szereg uprawnień składających się na tzw. "prawo do 
munduru", konieczne jest zrekompensowanie mu dotychczasowych szczególnych 
warunków służby związanych z pracą w formacji mundurowej. Dlatego, uzasadnione 
jest odstąpienie od rezultatów wykładni gramatycznej, zwłaszcza biorąc pod uwagę 
konstytucyjną zasadę równości w zakresie ochrony praw majątkowych. Sąd 
Najwyższy wskazał, że art. 64 ust. 2 Konstytucji RP jest uznaną w orzecznictwie 
Sądu 
Najwyższego 
podstawą 
uzasadniającą 
przyznanie 
świadczenia 

III PSK 22/24              
7 
 
 
funkcjonariuszom (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 
26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 227).  
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro funkcjonariusz nawiązuje 
stosunek pracy w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, to jego sytuacja jest 
jakościowo lepsza od sytuacji funkcjonariusza, który odrzucił przedstawioną mu 
propozycję. Sytuacja tych dwóch funkcjonariuszy jest analogiczna w zakresie 
wygaśnięcia stosunku służbowego, zarówno jeden, jak i drugi tracą swój status 
funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, a w konsekwencji związane z nim 
przywileje (jak również obowiązki). 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi 
kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i orzekł o kosztach 
postępowania (art. 98 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
M.G. 
[a.ł]