III OSK 995/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, K.R., który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej (MON) z dnia 13 maja 2024 r., utrzymanej w mocy decyzją z 20 czerwca 2024 r. Podstawą zwolnienia było niewyznaczenie skarżącego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji, zgodnie z art. 226 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny. Wcześniejsze rozkazy personalne Dyrektora Departamentu Kadr MON przenosiły skarżącego do dyspozycji, a następnie przedłużały ten okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, uznając, że zwolnienie w takiej sytuacji ma charakter obligatoryjny, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania przyczyn niewyznaczenia na stanowisko ani oceny polityki kadrowej. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie przez organ kwestii nieważności rozkazów personalnych o przeniesieniu do dyspozycji, oraz naruszenie prawa materialnego (art. 226 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny) poprzez uznanie przesłanek do zwolnienia, mimo rzekomej nieważności tych rozkazów. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, ponieważ sprawy dotyczące przeniesienia do dyspozycji nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny). W związku z tym, kwestia ważności rozkazów personalnych o przeniesieniu do dyspozycji nie mogła być badana w ramach skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby. NSA uznał również, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezskuteczny, gdyż stan faktyczny sprawy (niewyznaczenie na stanowisko w okresie dyspozycji) odpowiada hipotezie normy prawnej z art. 226 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny, a zwolnienie ma charakter obligatoryjny. Skoro skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych ani nie wykazał naruszeń przepisów postępowania, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej nad decyzjami dotyczącymi przeniesienia żołnierzy zawodowych do dyspozycji oraz obligatoryjnego charakteru zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w przypadku niewyznaczenia na stanowisko.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich stosunku służbowego, ale zasady dotyczące zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może badać zasadność lub przyczyny niewyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji, w kontekście jego zwolnienia ze służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania przyczyn niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji ani do oceny słuszności czy celowości polityki kadrowej organów wojskowych.
Uzasadnienie
Zwolnienie żołnierza zawodowego z powodu niewyznaczenia na stanowisko w czasie dyspozycji ma charakter obligatoryjny, a wyznaczenie na stanowisko leży w gestii właściwego organu wojskowego, który kształtuje politykę kadrową zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Przyczyny niewyznaczenia są prawnie obojętne dla sądu administracyjnego.
Czy rozkazy personalne dotyczące przeniesienia żołnierza zawodowego do dyspozycji lub przedłużenia tego okresu, które nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, mogą być badane pod kątem ich ważności w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawy dotyczące przeniesienia żołnierza zawodowego do dyspozycji nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, a zatem nie mogą być badane pośrednio w ramach skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, skarga do sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia i przeniesienia na stanowisko służbowe oraz zwolnienia ze stanowiska służbowego, a także przeniesienia do dyspozycji. Działalność organów wojskowych w takich sprawach nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Czy zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 6, 7 k.p.a.) jest skuteczny, jeśli nie zostanie powiązany z naruszeniem konkretnych przepisów proceduralnych uszczegóławiających te zasady, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest nieskuteczny, jeśli nie zostanie powiązany ze wskazaniem naruszonych przepisów procesowych, które stanowią rozwinięcie tych zasad, w szczególności przepisów normujących przebieg postępowania wyjaśniającego (dowodowego).
Uzasadnienie
Zasady ogólne k.p.a. (jak prawda obiektywna) znajdują rozwinięcie w dalszych przepisach, np. dotyczących postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia zasady ogólnej musi być powiązany z konkretnymi przepisami proceduralnymi, których naruszenie doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego lub oceny materiału dowodowego.
Przepisy (13)
Główne
u.o.o. art. 226 § pkt 10
Ustawa o obronie Ojczyzny
Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji. Zwolnienie ma charakter obligatoryjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.o. art. 229 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 238 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
rozp. MON art. 8
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
u.o.o. art. 122 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o obronie Ojczyzny
Zakaz wnoszenia skargi na decyzje w sprawach przeniesienia do dyspozycji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby. • Sprawy dotyczące przeniesienia żołnierza do dyspozycji nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. • Sąd administracyjny nie bada przyczyn niewyznaczenia na stanowisko ani polityki kadrowej wojska.
Odrzucone argumenty
Rozkazy personalne o przeniesieniu do dyspozycji były dotknięte nieważnością i powinny być badane przez sąd. • Zaskarżona decyzja MON została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. (art. 6, 7) poprzez nierozpatrzenie kwestii nieważności rozkazów personalnych.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie ze służby wojskowej ma obligatoryjny, a nie fakultatywny charakter • podjęcie decyzji w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego • organy wojskowe nie są zobligowane do proponowania żołnierzowi zawodowemu przebywającemu w dyspozycji innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego • przyczyny niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w sprawie zwolnieniowej są w istocie prawnie obojętne • Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania przyczyn niewyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji oraz do oceny słuszności czy celowości prowadzonej przez organy wojskowe polityki kadrowej • Działalność organów wojskowych w takich sprawach nie podlega w ogóle kontroli sądowoadministracyjnej • zarzut naruszenia określonej zasady postępowania administracyjnego powinien być zasadniczo powiązany ze wskazaniem jako naruszonych tych przepisów procesowych, które stanowią rozwinięcie i dopełnienie tejże zasady
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej nad decyzjami dotyczącymi przeniesienia żołnierzy zawodowych do dyspozycji oraz obligatoryjnego charakteru zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w przypadku niewyznaczenia na stanowisko."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich stosunku służbowego, ale zasady dotyczące zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu stosunku służbowego żołnierzy zawodowych, jakim jest zwolnienie ze służby z przyczyn proceduralnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje ograniczenia kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi w specyficznych obszarach.
“Kiedy żołnierz zawodowy traci służbę z powodu braku stanowiska? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.