III OSK 799/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Gminy Człuchów od wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych. Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie Konstytucji i ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez zaniechanie jej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. WSA uznał brak publikacji za istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały, podkreślając, że uchwała ta, jako zawierająca normy generalne i abstrakcyjne, ma charakter aktu prawa miejscowego. Rada Gminy w skardze kasacyjnej zarzuciła błędną wykładnię art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, twierdząc, że uchwała dotycząca diet radnych ma charakter aktu kierownictwa wewnętrznego i nie podlega publikacji. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd potwierdził, że uchwała ustalająca zasady przyznawania diet radnym jest aktem prawa miejscowego, ponieważ zawiera normy abstrakcyjne i generalne, a jej adresatami są radni jako kategoria osób. Brak publikacji takiego aktu w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości, zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA w tej kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie charakteru prawnego uchwał dotyczących diet radnych jako aktów prawa miejscowego oraz konsekwencji braku ich publikacji.
Dotyczy uchwał rady gminy w sprawie diet radnych i zwrotu kosztów podróży służbowych. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych aktów prawa miejscowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady przyznawania diet radnym oraz zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych jest aktem prawa miejscowego podlegającym obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest aktem prawa miejscowego.
Uzasadnienie
Uchwała zawiera normy abstrakcyjne i generalne, odnoszące się do kategorii osób (radnych) i zasad powtarzalnych, a nie do konkretnego zdarzenia czy osoby. Jej adresaci są określani przez wspólną cechę (pełnienie mandatu radnego), a nie imiennie. Wydana na podstawie delegacji ustawowej, nie jest związana z kadencyjnością, co potwierdza jej charakter normatywny.
Czy brak publikacji uchwały rady gminy, będącej aktem prawa miejscowego, w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak publikacji jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym nieważność uchwały w całości.
Uzasadnienie
Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym jest warunkiem jego wejścia w życie. Brak publikacji oznacza, że akt nie może wiązać adresatów i nie odnosi skutku prawnego, co jest traktowane jako istotne naruszenie prawa zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. i art. 13 pkt 2 u.o.a.n.
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 25 § ust. 4, 6 i 8
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Delegacja ustawowa do podjęcia uchwały ustalającej zasady przyznawania diet i zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa.
u.o.a.n. art. 13 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
W wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione m.in. przez organ gminy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa rodzaje aktów podlegających zaskarżeniu do WSA, w tym uchwały.
u.o.a.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty normatywne ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od ich ogłoszenia.
u.s.g. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wymaga publikacji aktów prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy art. 3 § pkt 3
Podstawa prawna uchwały ustalającej diety.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady gminy ustalająca diety radnych jest aktem prawa miejscowego. • Brak publikacji uchwały będącej aktem prawa miejscowego w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważność.
Odrzucone argumenty
Uchwała rady gminy ustalająca diety radnych ma charakter aktu kierownictwa wewnętrznego i nie podlega publikacji.
Godne uwagi sformułowania
uchwała w sprawie zasad ustalania diet i zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych jednostki samorządu terytorialnego jest aktem prawa miejscowego • uchwała taka zawiera bowiem normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym • niespełnienie wymagań formalnych poprzez nienależytą publikację uchwały traktować należy jako istotne naruszenie prawa powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności • akt kierownictwa wewnętrznego wiąże jedynie określony układ organizacyjny i jest kierowany do jednostek organizacyjnie podległych organowi • radni rady gminy nie są częścią wewnętrznej administracji samorządowej • brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego powoduje, że uchwała ta nie może wejść w życie i jest to traktowane jako istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kuś
sędzia
Hanna Knysiak-Sudyka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru prawnego uchwał dotyczących diet radnych jako aktów prawa miejscowego oraz konsekwencji braku ich publikacji."
Ograniczenia: Dotyczy uchwał rady gminy w sprawie diet radnych i zwrotu kosztów podróży służbowych. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych aktów prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów lokalnych – publikacji uchwał i ich mocy prawnej, co ma bezpośrednie przełożenie na transparentność działań władz lokalnych i prawa obywateli.
“Diety radnych bez publikacji? Uchwała nieważna!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.