Orzeczenie · 2026-07-01

III OSK 759/24Wyrownanie ekwiwalentu za urlop policjanta wyrok TK 8

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-01
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaurlop wypoczynkowyekwiwalent pieniężnyprawo administracyjneTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwofunkcjonariuszzwolnienie ze służbyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji, rozpatrując sprawę dotyczącą odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla funkcjonariuszki zwolnionej ze służby w 2006 r. Wnioskodawczyni, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), domagała się wyrównania ekwiwalentu za urlop. Organy Policji odmówiły, opierając się na literalnej wykładni przepisów przejściowych ustawy nowelizującej (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r.), która ograniczała stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub dotyczących zwolnionych po tej dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając ich wykładnię za nie do zaakceptowania i opowiadając się za prokonstytucyjną interpretacją przepisów, uwzględniającą skutki wyroku TK. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i ostateczną (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), a ich skutki obejmują również stany faktyczne sprzed daty publikacji wyroku. Sąd wskazał, że przepisy przejściowe nie mogą ograniczać zakresu zastosowania wyroku TK. W związku z tym, ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem treści wyroku TK, co zapewnia ekwiwalentność świadczenia i realizację konstytucyjnego prawa do urlopu. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, prawo funkcjonariuszy do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i wnioskujących o wyrównanie po tej dacie, w kontekście konkretnych przepisów ustawy o Policji i ustawy nowelizującej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy przejściowe ustawy nowelizującej (art. 9 ust. 1) mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 7/15) w zakresie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla funkcjonariuszy zwolnionych przed datą publikacji wyroku TK, ale wnioskujących o wyrównanie po tej dacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który ma moc powszechnie obowiązującą i wpływa na stany faktyczne sprzed jego publikacji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i ostateczną (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Wyrok TK eliminujący z obrotu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30 do obliczania ekwiwalentu za urlop musi być stosowany również do stanów faktycznych sprzed jego publikacji. Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać zakresu zastosowania wyroku TK, co naruszałoby art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Jak należy interpretować art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy przyjąć prokonstytucyjną wykładnię, która uwzględnia wyrok TK i wypełnia lukę prawną powstałą po jego publikacji, zapewniając ekwiwalentność świadczenia.

Uzasadnienie

Sformułowanie 'na zasadach wynikających z przepisów ustawy' w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej oznacza konieczność stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, ale z wyłączeniem części uznanej za sprzeczną z Konstytucją, którą należy wypełnić treścią wyroku TK. Literalna wykładnia przepisów przez organy prowadziłaby do stosowania wyroku TK jedynie na przyszłość, co narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Czy roszczenie o wypłatę odsetek od wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest sprawą administracyjną podlegającą rozpoznaniu przez organy Policji?

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną i podlega rozpoznaniu na drodze cywilnoprawnej.

Uzasadnienie

Organ drugiej instancji wskazał, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej, i nie może być rozstrzygnięta decyzją administracyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Przepisy (5)

Główne

u.p. art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (współczynnik 1/30) został uznany za niekonstytucyjny. Nowe brzmienie (współczynnik 1/21) stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących zwolnionych po tej dacie. Jednakże, w kontekście wyroku TK, zasady obliczania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy wypełnić treścią wyroku TK, stosując współczynnik 1/21 jako ekwiwalentny.

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 1

Reguluje stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji. Odwołuje się do zasad ustalenia ekwiwalentu pieniężnego wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co należy interpretować w świetle wyroku TK.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do wypoczynku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokonstytucyjna wykładnia przepisów przejściowych uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i wpływają na stany faktyczne sprzed ich publikacji. • Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, która wyłącza stosowanie zasad wynikających z wyroku TK do spraw sprzed 6 listopada 2018 r. • Stosowanie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. bez uwzględnienia wyroku TK.

Godne uwagi sformułowania

Nie do zaakceptowania jest stanowisko organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, które dokonały literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego... • Sąd pierwszej instancji w pełni akceptuje prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 powołanej ustawy nowelizującej art. 115a ustawy o Policji... • Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem 'na zasadach wynikających z przepisów ustawy' oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Przeciwne rozumienie powołanego przepisu ustawy o szczególnych rozwiązaniach prowadzi do stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, prawo funkcjonariuszy do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i wnioskujących o wyrównanie po tej dacie, w kontekście konkretnych przepisów ustawy o Policji i ustawy nowelizującej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i interpretacją przepisów w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

“Funkcjonariusze mogą dochodzić wyrównania ekwiwalentu za urlop nawet po latach – NSA potwierdza moc wyroku TK!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst