Orzeczenie · 2026-04-22

III OSK 562/26Odrzucenie skargi na działania konsula prawo do głosowania

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
sądy administracyjneskarga kasacyjnaprawo do głosowaniazaświadczeniekonsulK.p.a.P.p.s.a.właściwość sąduskarga obywatelska

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na działania Konsula RP związane z wydaniem zaświadczenia o prawie do głosowania w wyborach prezydenckich. Sąd I instancji uznał, że skarga na działania konsula w tym zakresie powinna być traktowana jako skarga obywatelska w rozumieniu art. 227 K.p.a., która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a sposób jej załatwienia nie jest zaskarżalny. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię czynności konsula jako niebędących aktem z zakresu administracji publicznej oraz art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, twierdząc, że odrzucenie skargi pozbawiło go prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA. Podkreślono, że działania organu w trybie postępowania skargowego (Dział VIII K.p.a.) nie mają formy aktu lub czynności podlegającej kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., a zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie jest środkiem zaskarżalnym do sądu administracyjnego. NSA wskazał również, że sprawa mogła być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a. i nie było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących skarg i wniosków oraz działań konsula w zakresie prawa wyborczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na działania konsula w trybie K.p.a. i nie obejmuje innych form działania konsula lub innych organów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy działania Konsula RP związane z wydaniem zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób załatwienia skargi na te działania podlegają kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, działania organu w trybie postępowania skargowego (Dział VIII K.p.a.) nie stanowią aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie jest środkiem zaskarżalnym do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe jest jednoinstancyjne i uproszczone, nie rozstrzyga sprawy administracyjnej ani nie kończy się decyzją. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

Czy odrzucenie skargi na działania konsula, ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego, narusza prawo do sądu gwarantowane przez art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP jest nieuprawniony, ponieważ dotyczy on w istocie kwestii właściwości sądu administracyjnego, która została prawidłowo oceniona.

Uzasadnienie

Skoro sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to jej odrzucenie nie stanowi naruszenia prawa do sądu, a jedynie prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R.S. od postanowienia WSA w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

K.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skargi obywatelskiej.

K.p.a. art. 237 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się stronę i na pismo to nie służy skarga do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie w sprawie.

P.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na działania konsula w sprawie wydania zaświadczenia o prawie do głosowania nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. • Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi w trybie K.p.a. nie jest środkiem zaskarżalnym do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Czynności Konsula RP polegające na odmowie ponownego wydania zaświadczenia o prawie do głosowania stanowiły akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień wynikających z przepisów prawa. • Odrzucenie skargi przez WSA naruszało prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie skargowe jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, w którym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną. • Zawiadomienie to nie jest także innym, niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. • Skarga określona art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących skarg i wniosków oraz działań konsula w zakresie prawa wyborczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na działania konsula w trybie K.p.a. i nie obejmuje innych form działania konsula lub innych organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego (prawo do głosowania) i jego proceduralnych ograniczeń w dostępie do sądu, co jest interesujące dla prawników procesowych i obywateli.

“Czy skarga na działania konsula w sprawie prawa do głosowania może trafić do sądu administracyjnego? NSA odpowiada.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst