Orzeczenie · 2026-06-30

III OSK 547/26Oddalenie skargi kasacyjnej przetwarzanie odpadów 3

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-06-30

NSAOchrona środowiskansa

odpadyprzetwarzanie odpadówkara pieniężnadomniemanie posiadaniawłaściciel terenuochrona środowiskazezwoleńkontrolaodpowiedzialność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną W.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA), który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). GIOŚ wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 530 000 zł za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania, w tym wyroku NSA z 1 lipca 2025 r. (sygn. akt III OSK 1222/22), który uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA w obecnym wyroku podkreślił, że WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim orzeczeniu. Kluczowe znaczenie miała interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest domniemany posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. NSA uznał, że skarżący nie obalił tego domniemania, nie przedstawiając dowodów na to, że posiadaczem odpadów był inny podmiot. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 190 p.p.s.a., art. 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 194 ust. 4, art. 194 ust. 7 w zw. z art. 199 ustawy o odpadach). Stwierdzono, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a kara została wymierzona adekwatnie do skali naruszenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy domniemanie posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach) obejmuje również domniemanie prowadzenia przetwarzania odpadów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten wprowadza wyłącznie domniemanie posiadania, ale jego ratio legis jest szybkie ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za niezgodne z prawem składowanie, magazynowanie czy przetwarzanie odpadów, co w praktyce prowadzi do odpowiedzialności posiadacza.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że domniemanie posiadania odpadów przez właściciela terenu jest kluczowe dla szybkiego ustalenia odpowiedzialności za niezgodne z prawem działania związane z odpadami, a ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na właścicielu.

Czy właściciel terenu, który nie posiadał zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż mineralne, może być odpowiedzialny za ich przetwarzanie na podstawie domniemania posiadania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nie obalił domniemania posiadania odpadów i nie wykazał, że inny podmiot był ich faktycznym posiadaczem lub przetwarzał je.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodów obalających domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, a zatem zasadnie przyjęto, że jest posiadaczem odpadów zdeponowanych na jego działce i ponosi odpowiedzialność za ich przetwarzanie bez wymaganego zezwolenia.

Czy kara pieniężna za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia została prawidłowo wymierzona z uwzględnieniem wszystkich przesłanek ustawowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo uwzględnił i wyjaśnił przesłanki wymiaru kary, takie jak rodzaj naruszenia, okres trwania, rozmiary działalności, wpływ na środowisko, a wymiar kary był adekwatny do skali naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił przesłanki wymiaru kary, w tym rodzaj i rozmiar naruszenia, wpływ na środowisko, a także prawidłowo oszacował ilość odpadów i ustalił wysokość kary proporcjonalnie do zajętej powierzchni działki.

Przepisy (946)

Główne

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Ratio legis wprowadzonego domniemania było przyjęcie konstrukcji prawnej pozwalającej na szybkie ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za niezgodne z prawem składowanie, magazynowanie, czy przetwarzanie odpadów.

u.o. art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

u.o. art. 194 § ust. 4

Ustawa o odpadach

Administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

u.o. art. 194 § ust. 7

Ustawa o odpadach

Określa przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.

u.o. art. 199

Ustawa o odpadach

Określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ratio legis sprowadza się do przyspieszenia postępowania przez uznanie, że pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7