III OSK 4396/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta M. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku. Wojewoda domagał się stwierdzenia nieważności całej uchwały, argumentując, że istotne naruszenia prawa przez radę gminy powinny skutkować całkowitym wyeliminowaniem aktu z obrotu prawnego. WSA natomiast uznał, że możliwe jest częściowe uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego i uchylił je w zakresie, w jakim stwierdzało nieważność uchwały w częściach, które nie naruszały prawa w sposób istotny. NSA, oddalając skargę kasacyjną Wojewody, potwierdził, że akty prawa miejscowego, takie jak regulamin utrzymania czystości, mogą być uchylane częściowo. Sąd podkreślił, że art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawiera zamknięty katalog spraw podlegających regulacji, ale nie oznacza to, że każde naruszenie prawa przez radę gminy musi skutkować stwierdzeniem nieważności całej uchwały. NSA wskazał, że eliminacja z obrotu prawnego jedynie tych postanowień, które istotnie naruszają prawo, jest dopuszczalna i pożądana, a pozostałe, zgodne z prawem postanowienia, powinny pozostać w mocy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwej kontroli rozstrzygnięcia nadzorczego i sprzeczności uzasadnienia wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności częściowego uchylania rozstrzygnięć nadzorczych oraz stwierdzania nieważności uchwał organów gminy tylko w części naruszającej prawo.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kontroli aktów prawa miejscowego przez organy nadzoru i sądy administracyjne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu gminy w całości może zostać uchylone częściowo przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może uchylić rozstrzygnięcie nadzorcze w części, nawet jeśli ustawa nie stanowi tego wprost.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ma prawo uchylić akt nadzoru w części, stosując zasadę a maiori ad minus. Eliminacja z obrotu prawnego jedynie tych postanowień, które istotnie naruszają prawo, jest dopuszczalna i pożądana.
Czy istotne naruszenie prawa przez część uchwały organu gminy uzasadnia stwierdzenie nieważności całej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności całej uchwały nie jest uzasadnione, jeśli tylko niektóre jej postanowienia naruszają prawo, a pozostałe są zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Akceptacja poglądu o konieczności stwierdzenia nieważności całej uchwały w przypadku naruszenia jej części prowadziłaby do wyeliminowania z obrotu prawnego również postanowień zgodnych z prawem, co jest niepożądane. Należy rozróżniać naruszenia istotne od tych, które nie wpływają na całość aktu.
Jaki jest zakres upoważnienia ustawowego do wydawania regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres spraw podlegających regulacji w regulaminie wynika z zamkniętego katalogu zawartego w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i powinien być interpretowany ściśle.
Uzasadnienie
Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawiera wyczerpujące wyliczenie spraw, które rada gminy ma obowiązek uregulować w regulaminie. Rada gminy nie może stanowić aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie ani podejmować regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę.
Przepisy (7)
Główne
u.c.p.g. art. 4 § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.c.p.g. art. 5 § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość częściowego uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego. • Naruszenie prawa przez część uchwały nie uzasadnia stwierdzenia nieważności całej uchwały. • Zakres upoważnienia ustawowego do wydawania regulaminów jest ścisły, ale nie wyklucza pozostawienia w obrocie prawnym zgodnych z prawem postanowień.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa przez część uchwały powinno skutkować stwierdzeniem nieważności całej uchwały. • Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów i wadliwie zastosował prawo. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wewnętrznie sprzeczne.
Godne uwagi sformułowania
Akceptacja poglądu przyjętego przez Wojewodę musiałaby oznaczać, że w każdym przypadku stwierdzenia, że przynajmniej jedno postanowienie Regulaminu istotnie narusza przepisy prawa, należy stwierdzić nieważność całej uchwały, którą go uchwalono. Podstaw dla takiego stanowiska nie ma. • Eliminacji z obrotu prawnego podlegałyby zarówno te unormowania regulaminowe, które naruszają porządek prawny, jak i te, które są z nim zgodne. Taki stan rzeczy z pewnością jest mniej pożądany, od tego, w którym dochodzi do stwierdzenia nieważności Regulaminu wyłącznie w zakresie istotnie naruszającym prawo, pozostawiając w obrocie tę jego część, która jest wolna o tej kategorii wadliwości. • Możliwość uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego w części była już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zawracał uwagę, że mimo, iż art. 148 p.p.s.a. wyraźnie tak nie stanowi, sąd może uchylić akt nadzoru zarówno w całości, jak i w części.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności częściowego uchylania rozstrzygnięć nadzorczych oraz stwierdzania nieważności uchwał organów gminy tylko w części naruszającej prawo."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kontroli aktów prawa miejscowego przez organy nadzoru i sądy administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – zakresu kontroli sądowej nad aktami prawa miejscowego i możliwości częściowego uchylania rozstrzygnięć nadzorczych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy naruszenie jednego paragrafu uchwały gminy oznacza jej całkowitą nieważność? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.