III OSK 298/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Okręgowej Spółdzielni [...] od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego. Decyzją tą nałożono na spółdzielnię obowiązek świadczenia rzeczowego w postaci cysterny na wodę na przyczepie, do oddania w używanie na rzecz jednostki wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Spółdzielnia podnosiła zarzuty naruszenia przepisów KPA, w tym brak precyzji decyzji, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz naruszenie procedury. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego. Analizując zarzut naruszenia art. 130 § 1 p.p.s.a., NSA stwierdził, że przepis ten dotyczy umorzenia postępowania, a nie nierozpoznania zarzutów skargi, co czyni zarzut nieskutecznym. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., NSA uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była zgodna z wzorem określonym w rozporządzeniu, a brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisów rozporządzenia nie stanowiło naruszenia skutkującego wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący wydania odrębnych decyzji dla poszczególnych środków transportowych, wskazując, że decyzja może dotyczyć poszczególnych przedmiotów świadczeń. NSA uznał, że określenie "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" jest wystarczająco precyzyjne, a okres używania środka transportu "do ustania potrzeby ich używania" jest zgodny z przepisami. Sąd stwierdził również, że wadliwe umiejscowienie obowiązku wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania w pouczeniu, zamiast w części dyspozytywnej, nie stanowiło wady prawnej skutkującej wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności precyzji decyzji administracyjnych w tym zakresie oraz procedury ich wydawania.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obronnością państwa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja o nałożeniu obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony kraju jest wystarczająco precyzyjna, jeśli określa termin wykonania jako "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, określenie "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" jest wystarczająco precyzyjne, a początek biegu terminu wykonania obowiązku jest związany z aktami prawnymi Prezydenta RP dotyczącymi mobilizacji lub stanu wojny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że początek biegu terminu wykonania obowiązku jest ściśle związany z ogłoszeniem mobilizacji lub rozpoczęciem stanu wojny, co jest regulowane przez akty prawne Prezydenta RP i publikowane w Dzienniku Ustaw. Określenie "do ustania potrzeby ich używania" również jest zgodne z przepisami.
Czy wadliwe umiejscowienie obowiązku wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania w pouczeniu, zamiast w części dyspozytywnej decyzji, stanowi naruszenie prawa procesowego skutkujące wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe umiejscowienie tego obowiązku nie stanowi takiej wady prawnej, która dawałaby podstawę do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, zwłaszcza gdy kwestia ta była przedmiotem analizy organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wadliwe umiejscowienie obowiązku w pouczeniu, zamiast w części dyspozytywnej, nie wpływa na możliwość jego wykonania i nie jest na tyle istotną wadą, aby skutkować uchyleniem decyzji, szczególnie że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii.
Czy brak wskazania w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania przepisów rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji nie stanowi naruszenia skutkującego wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, jeśli przepisy te zostały wskazane w decyzji organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy rozporządzenia zostały wskazane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w decyzji organu odwoławczego, co wyczerpuje wymogi z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.
Czy wydanie odrębnych decyzji w stosunku do każdego ze środków transportowych podlegających przeznaczeniu na rzecz obrony stanowi naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma prawnego obowiązku objęcia jedną decyzją wszystkich świadczeń rzeczowych konkretnego podmiotu jednocześnie podlegających przeznaczeniu na rzecz obrony.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami, decyzja może dotyczyć poszczególnych przedmiotów świadczeń albo ich rodzajów, a wydanie odrębnych decyzji nie wpływa na treść kontrolowanej decyzji.
Przepisy (26)
Główne
u.p.o.o. art. 210 § 1 i 4
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis zezwala na nałożenie świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na podstawie decyzji wydanej w czasie pokoju.
u.p.o.o. art. 208 § 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Określa obowiązek świadczeń rzeczowych w czasie pokoju, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
u.p.o.o. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Wójt (burmistrz lub prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i jednostek organizacyjnych.
u.p.o.o. art. 208 § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek świadczeń rzeczowych w czasie pokoju.
Pomocnicze
u.p.o.o. art. 208 § 4
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wyłączenia od obowiązku świadczeń rzeczowych.
u.p.o.o. art. 215 § 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie świadczeń rzeczowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju
Reguluje tryb i zakres planowania, nakładania i wykonywania świadczeń rzeczowych.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 4, 5 i 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.o. art. 202 § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. art. 4a § 1 pkt 4a
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Kompetencje Prezydenta RP dotyczące postanowienia o dniu rozpoczęcia i zakończenia czasu wojny.
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny art. 24 § 1 pkt 7
Kompetencje Prezydenta RP dotyczące postanowienia o dniu rozpoczęcia i zakończenia czasu wojny.
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny art. 638 § 2
Określa, że zwrot rzeczy oddanej do używania nastąpi po ustaniu potrzeby jej używania.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § 2 pkt 5
Akty prawne dotyczące mobilizacji i użycia Sił Zbrojnych ogłaszane są w Dzienniku Ustaw.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § 2 pkt 2
Postanowienie Prezydenta RP o rozpoczęciu czasu wojny ogłaszane jest w Dzienniku Ustaw.
Konstytucja RP art. 136
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prezydent RP zarządza mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony państwa.
Konstytucja RP art. 116 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prezydent RP decyduje o stanie wojny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o nałożeniu obowiązku świadczenia rzeczowego jest wystarczająco precyzyjna. • Określenie terminu wykonania obowiązku "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" jest zgodne z prawem. • Wadliwe umiejscowienie obowiązku w pouczeniu nie stanowi wady prawnej skutkującej wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego. • Wydanie odrębnych decyzji dla poszczególnych środków transportowych jest dopuszczalne. • Brak wskazania przepisów rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie jest wadą, jeśli zostały wskazane w decyzji organu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 130 § 1 p.p.s.a. (zamknięcie rozprawy mimo nierozpoznania zarzutów). • Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego. • Naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. • Brak precyzji w nałożeniu obowiązku. • Niewłaściwe zastosowanie art. 210 ust. 1 u.p.o.o. (użycie zwrotu "wykonywanych" zamiast "planowanych do wykonania"). • Niewskazanie w decyzji okresu pozostawania środka transportu w dyspozycji wojska. • Brak wskazania, kto i jak ma decydować o przyjęciu i zwrocie środka transportu. • Niewłaściwe umiejscowienie obowiązku wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania w pouczeniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Okręgowej Spółdzielni [...] na decyzję Wojewody Łódzkiego. • NSA rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia. • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Przepis art. 130 § 1 p.p.s.a. reguluje przesłanki nakazujące sądowi definitywne zakończenie zawieszonego postępowania przez zastosowanie instytucji jego umorzenia. • Wzór decyzji o przeznaczeniu do wykonania świadczeń, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. • Wydanie wobec skarżącej kasacyjnie Spółdzielni odrębnych decyzji w stosunku do każdego ze środków transportowych nie ma wpływu na treść kontrolowanej decyzji i nie wpływa na ukształtowanie w niej stosunku administracyjnoprawnego. • Określenie "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" w sposób właściwy określa początek biegu terminu do wykonania nałożonego nią obowiązku. • Wadliwe umiejscowienie orzeczenia co do wskazanego obowiązku zawarte zostało co prawda w części decyzji organu I instancji zatytułowanej "pouczenie" zamiast w jej części dyspozytywnej. Wadliwe umiejscowienie orzeczenia w kwestionowanym zakresie nie stanowi jednak takiej wady prawnej, która dawałaby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
członek
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności precyzji decyzji administracyjnych w tym zakresie oraz procedury ich wydawania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obronnością państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego, choć rzadko poruszanego w mediach tematu świadczeń rzeczowych na rzecz obrony państwa. Analiza prawna jest szczegółowa, ale kontekst obronności może być interesujący dla szerszego grona odbiorców.
“Cysterna dla wojska: Czy decyzja administracyjna musi być idealna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.