III OSK 2963/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję odmawiającą policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Skarżący organ zarzucił WSA naruszenie zasady związania oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) oraz błędną wykładnię prawa materialnego, w tym art. 115a ustawy o Policji i przepisów Konstytucji RP (art. 66 ust. 2, art. 81). Argumentował, że uchylone decyzje wydano w nowym stanie prawnym, a ekwiwalent powinien być ustalany według przepisów obowiązujących przed zmianą stanu prawnego, co zostało zrealizowane. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, który wyeliminował z mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji współczynnik 1/30, ma moc powszechnie obowiązującą. Oznacza to konieczność rekonstrukcji przepisu zgodnie z wyrokiem TK, co prowadzi do ustalania ekwiwalentu za dzień urlopu w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień roboczy, a nie 1/30 uposażenia. Sąd uznał, że przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nie mogą być interpretowane w sposób uniemożliwiający zastosowanie skutków wyroku TK, a odmienna wykładnia prowadziłaby do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). W konsekwencji, NSA potwierdził, że ekwiwalent za urlop nabyty przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany z uwzględnieniem wyroku TK, a prawidłowe jest zastosowanie współczynnika 1/21 jako ekwiwalentu za dzień urlopu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza za okres przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, oraz interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń TK.
Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych i okresu przed zmianą przepisów/wyrokiem TK. Interpretacja przepisów przejściowych może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy nowelizującej, odwołujący się do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., pozwala na stosowanie przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, z pominięciem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te wymagają uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, co oznacza konieczność ustalenia ekwiwalentu w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień roboczy, a nie według zakwestionowanego przez TK współczynnika 1/30.
Uzasadnienie
Wyrok TK K 7/15 ma moc powszechnie obowiązującą i eliminował z systemu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30. Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK ani prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa.
Czy zasada dochodzenia praw w granicach określonych w ustawie (art. 81 Konstytucji RP) wyłącza możliwość dochodzenia konstytucyjnego prawa do ekwiwalentu za urlop (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP) w wysokości ustalonej zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ta nie wyłącza możliwości dochodzenia należnego prawa. Wyrok TK K 7/15 wskazał sposób obliczenia ekwiwalentu, a jego niezastosowanie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnych praw.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjny tylko część art. 115a ustawy o Policji. Pozostała norma gwarantuje prawo do ekwiwalentu, a wyrok TK wskazał sposób jego obliczenia. Zastosowanie innego przelicznika jest niezgodne z prawem.
Czy naruszenie przez WSA zasady związania oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) nastąpiło w sytuacji, gdy organ kasacyjny twierdził, że uchylone decyzje wydano w innym stanie prawnym niż orzeczenia, na które powoływał się WSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zmiana stanu prawnego nie unieważniła wcześniejszych ocen prawnych sądów administracyjnych w tej sprawie, a ekwiwalent za urlop przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać z uwzględnieniem wyroku TK.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ocena prawna sądu wiąże organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tej sprawie sądy konsekwentnie wskazywały na konstytucyjność prawa do ekwiwalentu, a zmiana stanu prawnego nie uniemożliwiła zastosowania wcześniejszych poglądów sądów.
Przepisy (10)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Współczynnik 1/30 uznany za niekonstytucyjny przez TK K 7/15. Ekwiwalent za dzień urlopu powinien być równy wynagrodzeniu za jeden dzień roboczy.
u. wsparcia służb mundurowych art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych...
Przepis przejściowy, który wymaga uwzględnienia wyroku TK K 7/15 przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop nabyty przed 6 listopada 2018 r.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania oceną prawną sądu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Konstytucja RP art. 81
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dochodzenie praw w granicach określonych w ustawie.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop nabyty przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, co oznacza wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, a nie 1/30 uposażenia. • Przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nie mogą ograniczać skutków wyroku TK ani prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa. • Zasada dochodzenia praw w granicach ustawy nie wyłącza możliwości dochodzenia konstytucyjnego prawa do ekwiwalentu za urlop w należnej wysokości.
Odrzucone argumenty
Uchylone decyzje wydano w nowym stanie prawnym, co zwalniało organ z związania oceną prawną z poprzednich orzeczeń WSA. • Ekwiwalent za urlop nabyty przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, co zostało zrealizowane. • Zastrzeżenie w art. 81 Konstytucji RP ogranicza możliwość dochodzenia prawa gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • orzeczenie to oraz uchylona nim decyzja administracyjna wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zostały wydane w innym stanie prawnym, który uległ zmianie z dniem 1 października 2020 r. • ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. • świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. • użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodzi o równowartość niewykorzystanych urlopów. • przeciwne rozumienie ww. przepisu ustawy nowelizującej prowadziłoby do stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. • zastosowanie art. 115a ustawy o Policji z uwzględnieniem literalnie odczytanego art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy nowelizującej skutkowałoby tym, że określony funkcjonariusz Policji za okres do 6 listopada 2018 r. otrzymałby ekwiwalent obliczony jako 1/30 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dzień urlopu. […]
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia
Paweł Mierzejewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza za okres przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, oraz interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych i okresu przed zmianą przepisów/wyrokiem TK. Interpretacja przepisów przejściowych może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kontekście praw funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców i pokazuje, jak orzeczenia TK wpływają na codzienne życie.
“Policjanci dostaną więcej za niewykorzystany urlop? NSA wyjaśnia, jak liczyć ekwiwalent po wyroku TK.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.