Orzeczenie · 2026-03-11

III OSK 2648/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-11
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpadyodpady budowlaneglebagruznakaz usunięciaustawa o odpadachprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą usunięcie odpadów budowlanych z działki nr [...] w miejscowości P. Skarżąca podnosiła, że ziemia i gruz na działce nie stanowią odpadów, a także zarzucała naruszenia proceduralne przez WSA, w tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Sąd pierwszej instancji uznał, opierając się na opinii biegłego, że na działce znajdują się masy ziemne przemieszane z odpadami budowlanymi (gleba, gruz ceglany, gruz betonowy), których ilość przekracza dopuszczalne normy dla zagospodarowania na własne potrzeby. WSA odrzucił argumentację skarżącej, wskazując, że działka nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów, a ilość odpadów przekraczała dopuszczalne limity. NSA, analizując skargę kasacyjną, stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania. Sąd oddalił zarzuty naruszenia art. 90 § 1 p.p.s.a. (rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne uzasadnienie), uznając, że WSA prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zdalnego prowadzenia rozpraw w okresie pandemii oraz że uzasadnienie wyroku było kompletne. NSA potwierdził, że ilość zdeponowanych odpadów (około 1614 Mg) przekraczała dopuszczalną normę (789 Mg), co uzasadniało ich kwalifikację jako odpadu i nakaz usunięcia zgodnie z art. 26 ust. 1-2 ustawy o odpadach. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji odpadów budowlanych, stosowania przepisów covidowych w postępowaniu sądowym oraz zakresu stosowania art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia norm ilościowych odpadów na działce nieprzeznaczonej do ich składowania. Interpretacja przepisów covidowych może być ograniczona czasowo.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ilość ziemi i gruzu na działce, która nie jest składowiskiem odpadów, może być uznana za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, jeśli przekracza dopuszczalne normy zagospodarowania na własne potrzeby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ilość ziemi i gruzu przekraczająca dopuszczalne normy zagospodarowania na własne potrzeby na działce, która nie jest przeznaczona do składowania ani magazynowania, stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że ilość zdeponowanych odpadów (gleba, gruz) przekraczała dopuszczalną normę jednostkowego wykorzystania na m2 powierzchni działki. Nawet jeśli właściciele mieli intencję zagospodarowania, nadwyżka ponad normę musi być traktowana jako odpad, co uzasadnia wydanie decyzji administracyjnej nakazującej jej usunięcie.

Czy rozpoznanie sprawy przez WSA na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, stanowi naruszenie prawa do obrony i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona została prawidłowo poinformowana o możliwości prowadzenia rozprawy zdalnie lub o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w przypadku braku możliwości technicznych, a jej reakcja (lub jej brak) doprowadziła do takiego trybu postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo zastosował przepisy covidowe, informując strony o możliwości prowadzenia rozpraw zdalnie lub na posiedzeniu niejawnym w przypadku braku możliwości technicznych. Ponieważ skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie w sposób umożliwiający jej udział w rozprawie zdalnej, a jej brak odpowiedzi był traktowany jako oświadczenie o braku możliwości technicznych, WSA miał podstawę do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, co nie naruszyło prawa do obrony.

Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych i ocen sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie konstrukcyjnych elementów uzasadnienia wyroku, a nie prawidłowości zawartych w nim ocen i wniosków.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku. Nie można go wykorzystywać do polemiki z merytoryczną oceną sprawy przez sąd pierwszej instancji. Zarzut ten może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest tak niekompletne, że uniemożliwia odtworzenie przesłanek rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

u.o. art. 2 § pkt 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Wyłączenie stosowania przepisów ustawy do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem wykorzystania ich do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym zostały wydobyte.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definicja magazynowania odpadów jako czasowego przechowywania odpadów.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definicja odpadu, wskazująca na dwoistą naturę odpadu i możliwość powstania odpadu z substancji lub przedmiotu.

u.o. art. 26 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Podstawa prawna do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 90 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący jawność posiedzeń sądowych, z możliwością odstępstw w przepisach szczególnych, np. w okresie stanu epidemii.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka nieważności postępowania, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej, z urzędowym badaniem nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis szczególny dopuszczający prowadzenie rozpraw zdalnie lub na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów

Klasyfikacja odpadów, w tym ziemi i gruzu betonowego do grupy 17.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.

Określa dopuszczalne metody odzysku odpadów oraz jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów na obszarze zajętym pod odpady.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ilość odpadów (ziemi i gruzu) przekracza dopuszczalne normy zagospodarowania na własne potrzeby. • Działka nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów. • Prawidłowe zastosowanie przepisów covidowych przez WSA, umożliwiające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Odrzucone argumenty

Ziemia i gruz na działce nie stanowią odpadów. • Naruszenie art. 90 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i bezkrytyczną akceptację ustaleń organu. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 90 § 1 p.p.s.a. • Na wezwanie sądu odpowiedziała wyłącznie skarżąca, co zgodnie z treścią zarządzenia obligowało WSA w Krakowie do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. • art. 141 § 4 p.p.s.a. wyznacza konstrukcyjne elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Odnosi się więc wyłącznie do obligatoryjnych elementów, z jakich powinno składać się uzasadnienie, a nie do prawidłowości ocen, wniosków i ustaleń, jakie się w nim znajdują. • Jest bezsporne, że działka [...] o pow. 4151m2 nie jest terenem, na którym mogą być składowane lub magazynowane odpady. • Niezależnie od intencji właścicieli działki nr [...] ilość ziemi przekraczająca dopuszczalną wartość 0,2 Mg m2 prawidłowo została zakwalifikowana jako odpad.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji odpadów budowlanych, stosowania przepisów covidowych w postępowaniu sądowym oraz zakresu stosowania art. 141 § 4 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia norm ilościowych odpadów na działce nieprzeznaczonej do ich składowania. Interpretacja przepisów covidowych może być ograniczona czasowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpadów budowlanych i ich nielegalnego składowania, a także pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych w kontekście pandemii.

Czy nadmiar ziemi na Twojej działce to już odpad? NSA wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst