Orzeczenie · 2025-10-20

III OSK 2640/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-20
NSAAdministracyjneWysokansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskaKRSpowołanie sędziówprawo do sąduinformacja publicznaNSAETPCTSUEustrój sądów administracyjnych

Wniosek Fundacji o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów NSA Artura Kusia i Rafała Stasikowskiego został odrzucony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Fundacja argumentowała, że sędziowie zostali powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., co według orzecznictwa ETPC i TSUE może naruszać prawo do sądu. Podniesiono również kontrowersje dotyczące kariery i wypowiedzi sędziego Stasikowskiego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Wskazano na brak spersonalizowanych zarzutów wobec każdego z sędziów, brak konkretnych dowodów na poparcie twierdzeń oraz nieprzedstawienie okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowaniu sędziów po powołaniu. Sąd podkreślił, że sam fakt powołania sędziego przez Prezydenta RP lub powołanie przez KRS ukształtowaną w określony sposób nie stanowi automatycznie dowodu na brak niezawisłości czy bezstronności. Wniosek został odrzucony na podstawie art. 5a § 4 w zw. z art. 175 i art. 5a § 5 i 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi składania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów na podstawie art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury wnioskowej, a nie meritum kwestii niezawisłości sędziowskiej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, oparty na okolicznościach powołania przez KRS ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r. oraz kontrowersjach wokół sędziego, spełnia wymogi formalne określone w art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Wniosek musi być spersonalizowany, zawierać konkretne zarzuty wobec każdego sędziego, przytoczone okoliczności uzasadniające żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, w tym dotyczące powołania i postępowania sędziego po powołaniu. Sam fakt powołania przez KRS ukształtowaną w określony sposób lub przez Prezydenta RP nie jest wystarczający.

Czy okoliczności związane z powołaniem sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r. oraz orzecznictwo ETPC i TSUE dotyczące wadliwości nominacji, stanowią wystarczający dowód na brak niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, same te okoliczności, bez dodatkowych, spersonalizowanych dowodów i argumentacji, nie są wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności wymaga oceny całego zespołu kryteriów, a nie tylko wadliwości procesu powołania. Wniosek musi zawierać konkretne dowody i okoliczności dotyczące danego sędziego i sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono wniosek
Wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów został odrzucony z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis przewiduje możliwość zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uwzględniając okoliczności powołania i postępowania po powołaniu. Wniosek musi spełniać wymogi formalne, w tym przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 175

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18-24

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Regulują postępowanie o wyłączenie sędziego, odrębne od postępowania z art. 5a p.u.s.a.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła art. 5a p.u.s.a. z dniem 15 lipca 2022 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., na mocy której ukształtowano KRS, której nominacje były kwestionowane.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. • Brak spersonalizowanych zarzutów wobec każdego z sędziów. • Brak przytoczenia konkretnych okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Fundacji oparta na wadliwości KRS i orzecznictwie ETPC/TSUE, bez dodatkowych dowodów. • Argumentacja dotycząca sędziego Stasikowskiego, która nie została odpowiednio spersonalizowana i powiązana z obecną sprawą.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego samodzielne dopasowywanie argumentacji strony do poszczególnych sędziów • nie można skutecznie wszcząć postępowania o przeprowadzenie tzw. "testu niezawisłości" w przypadku, gdy Fundacja w złożonym wniosku powołuje się jedynie na swoją subiektywną obawę • Akt powołania skutkuje, po pierwsze, ustanowieniem danej osoby sędzią, zaś po wtóre, powierzeniem danemu sędziemu władzy sprawowania wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sprawozdawca

Anna Ostrowska

członek

Dorota Dąbek

członek

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów na podstawie art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowej, a nie meritum kwestii niezawisłości sędziowskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii niezawisłości sędziowskiej i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście praworządności.

NSA odrzuca wniosek o zbadanie niezawisłości sędziów. Kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst