III OSK 2481/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę o wznowienie postępowania, która została wniesiona przez pełnomocnika B.P. po prawomocnym wyroku NSA z dnia 20 maja 2025 r. (sygn. akt III OSK 236/22). W trakcie postępowania ustalono, że skarżący B.P. zmarł w dniu 13 grudnia 2025 r., a skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 15 grudnia 2025 r. Sąd, powołując się na art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 276 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że osoba zmarła nie posiada zdolności sądowej ani procesowej. W związku z tym, skarga wniesiona po śmierci strony jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Sąd podkreślił, że sytuacja ta nie jest objęta przepisem art. 43 p.p.s.a. dotyczącym dalszego działania pełnomocnika po śmierci strony, ponieważ dotyczy on sytuacji, gdy śmierć następuje w toku już toczącego się postępowania, a nie przed jego skutecznym wszczęciem. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej i procesowej w kontekście śmierci strony oraz wnoszenia skarg o wznowienie postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia skargi o wznowienie postępowania po śmierci strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może być skutecznie wniesiona po śmierci strony, która była skarżącym w postępowaniu głównym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania nie może być skutecznie wniesiona po śmierci strony, która utraciła zdolność sądową.
Uzasadnienie
Osoba zmarła nie posiada zdolności sądowej ani procesowej, co czyni wniesioną po jej śmierci skargę niedopuszczalną. Przepisy p.p.s.a. dotyczące zdolności sądowej i procesowej wykluczają możliwość prowadzenia postępowania wobec osoby nieżyjącej. Przepis o dalszym działaniu pełnomocnika dotyczy sytuacji, gdy śmierć następuje w toku postępowania, a nie przed jego wszczęciem.
Czy art. 43 p.p.s.a. (dalsze działanie pełnomocnika do czasu zawieszenia postępowania) ma zastosowanie do skargi o wznowienie postępowania wniesionej po śmierci strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 43 p.p.s.a. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest wnoszona po śmierci strony, ponieważ nie dochodzi do skutecznego wszczęcia postępowania, a tym samym do jego zawieszenia.
Uzasadnienie
Regulacja art. 43 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, w której śmierć strony następuje w trakcie już toczącego się postępowania sądowego. W przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania po śmierci skarżącego, nie dochodzi do skutecznego wszczęcia postępowania, a zatem brak jest podstaw do jego zawieszenia i stosowania tego przepisu.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wznowienia postępowania stosuje się odpowiednio.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne.
p.p.s.a. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).
k.c. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Zdolność prawna człowieka rozpoczyna się od chwili urodzenia i kończy z chwilą śmierci.
p.p.s.a. art. 43
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący dalszego działania pełnomocnika do czasu zawieszenia postępowania, który nie ma zastosowania w przypadku wniesienia skargi po śmierci strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po śmierci skarżącego. • Osoba zmarła nie posiada zdolności sądowej ani procesowej. • Wniesienie skargi po śmierci strony czyni ją niedopuszczalną.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. • Skoro osoba nieżyjąca nie ma zdolności prawnej, nie ma również zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • W przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania po śmierci skarżącego nie dochodzi do skutecznego wszczęcia postępowania, a zatem brak jest podstaw do jego zawieszenia.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej i procesowej w kontekście śmierci strony oraz wnoszenia skarg o wznowienie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia skargi o wznowienie postępowania po śmierci strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy skarga o wznowienie postępowania jest możliwa po śmierci strony? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.