III OSK 2355/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.M. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego. WSA uznał, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, co wyłączało kognicję sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, rozważył zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz błędnego przyjęcia braku kognicji sądu administracyjnego. NSA oddalił zarzuty proceduralne, uznając je za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego stanowi akt z zakresu administracji publicznej. Sąd, powołując się na orzecznictwo i doktrynę, stwierdził, że uposażenie poselskie jest prawem wynikającym ze stosunku ustrojowego, a nie administracyjnoprawnego. Podstawą obniżenia uposażenia jest art. 23 Regulaminu Sejmu, który jest wyrazem autonomii organizacyjnej Sejmu. NSA uznał, że Prezydium Sejmu nie działa w tym przypadku jako organ administracji publicznej, a sprawa nie dotyczy stosunku administracyjnoprawnego, lecz konstytucyjnego. W związku z tym, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania takiej sprawy, a właściwość przysługuje sądom powszechnym na podstawie art. 177 Konstytucji RP. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do braku kognicji sądu administracyjnego. Sąd odmówił również zasądzenia kosztów postępowania na rzecz Prezydium Sejmu, wskazując na brak podstaw prawnych w przypadku postanowień kończących postępowanie wpadkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności w zakresie uposażeń parlamentarzystów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących Sejmu lub jego organów, jeśli miałyby one charakter administracyjnoprawny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, a Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Uposażenie poselskie wynika ze stosunku ustrojowego, a nie administracyjnoprawnego. Podstawą obniżenia uposażenia jest Regulamin Sejmu, który jest wyrazem autonomii organizacyjnej Sejmu. Sprawa ta nie dotyczy bezpośredniego wykonywania zadań państwa przez organ administracji publicznej.
Czy naruszenie przepisów o zawiadomieniu o składzie sądu lub niedoręczeniu odpowiedzi na skargę stanowi nieważność postępowania lub pozbawienie strony możności obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezawiadomienie o składzie sądu przy rozpoznawaniu kwestii dopuszczalności skargi oraz niedoręczenie odpowiedzi na skargę nie stanowi nieważności postępowania ani pozbawienia strony możności obrony, jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy lub strona mogła zapoznać się z aktami.
Uzasadnienie
Postanowienie odrzucające skargę nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty, co zwalnia sąd z obowiązku zawiadamiania o składzie. Niedoręczenie odpowiedzi na skargę nie wpływa na ocenę dopuszczalności skargi i nie pozbawia strony prawa do obrony, zwłaszcza gdy jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Czy w przypadku braku skutecznego środka prawnego w polskim prawie, prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP, art. 6 EKPC) może być realizowane przed sądem powszechnym w sprawach dotyczących uposażenia poselskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji braku skutecznego środka prawnego przed sądem administracyjnym, prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że choć sprawa uposażenia poselskiego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, to prawo do sądu gwarantowane konstytucyjnie i konwencyjnie wymaga zapewnienia skutecznego środka prawnego. W braku takiej drogi w postępowaniu administracyjnym, właściwość przypada sądom powszechnym.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 5a § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 25
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 27
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 110 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 112
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. • Uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Sprawa uposażenia poselskiego należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (niezawiadomienie o składzie, niedoręczenie odpowiedzi na skargę) jako podstawy nieważności postępowania. • Uchwała Prezydium Sejmu jako akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
Prezydium Sejmu jest wewnętrznym organem Sejmu, a jego rozstrzygnięcia co najwyżej podlegają kontroli Sejmu. • Prezydium Sejmu, jako organ Sejmu, czyli organ władzy ustawodawczej, nie należy do organów administracji publicznej. • Uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę, lecz jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego, bądź zatrudnieniem konstytucyjnoprawnym. • Domniemanie właściwości sądu administracyjnego oparte jest na ustaleniu, iż przedmiotem kontroli jest administrowanie rozumiane jako działalność organu administracji lub innego podmiotu, któremu ustawa powierza realizację zadań publicznych. • Prawo posła do uposażenia jest prawem członka konstytucyjnego organu kolegialnego władzy ustawodawczej.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności w zakresie uposażeń parlamentarzystów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących Sejmu lub jego organów, jeśli miałyby one charakter administracyjnoprawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy uposażenia poselskiego i wyznacza granice kontroli sądowej nad działaniami organów władzy ustawodawczej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i konstytucyjnym.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować obniżenie pensji posła? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.