III OSK 2176/25Nadanie rygoru wykonalności decyzji środowiskowej kopalnia węgla
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Fundacji A. i B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej dla kontynuacji eksploatacji złoża węgla. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, dyrektyw UE oraz Konwencji z Aarhus, kwestionując zasadność nadania rygoru. NSA, po rozpatrzeniu cofnięcia skargi przez Fundację C., oddalił skargi Fundacji A. i B. Sąd podkreślił, że instytucja rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczy decyzji nieostatecznych i ma na celu zabezpieczenie interesów wskazanych w art. 108 § 1 KPA. W ocenie NSA, przesłanki takie jak bezpieczeństwo energetyczne kraju, ochrona przed ciężkimi stratami finansowymi inwestora oraz inny interes społeczny (zapewnienie dostaw energii, stabilność społeczno-ekonomiczna regionu) uzasadniały nadanie rygoru. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE i Konwencji z Aarhus, wskazując na brak precyzji w zarzutach dotyczących Konwencji z Aarhus oraz na zgodność polskiego prawa z dyrektywą UE w zakresie możliwości zaskarżania decyzji środowiskowych. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż GDOŚ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wyczerpujący z perspektywy przedmiotu postępowania, jakim było nadanie rygoru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa energetycznego i interesu społecznego. Analiza stosowania przepisów KPA w postępowaniu kasacyjnym oraz zarzutów dotyczących prawa UE i Konwencji z Aarhus.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z eksploatacją złoża węgla i bezpieczeństwem energetycznym, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach. Analiza zarzutów kasacyjnych pod kątem ich konstrukcji formalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest uzasadnione w sytuacji, gdy istnieją przesłanki ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, lub innego interesu społecznego albo wyjątkowo ważnego interesu strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej dla kontynuacji eksploatacji złoża węgla było uzasadnione ze względu na bezpieczeństwo energetyczne kraju, ochronę przed ciężkimi stratami finansowymi inwestora oraz inny interes społeczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki z art. 108 § 1 KPA zostały spełnione, a nadanie rygoru było niezbędne dla zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej, uniknięcia znaczących strat finansowych oraz stabilności społeczno-ekonomicznej regionu.
Czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej narusza prawo do skutecznego środka odwoławczego w kontekście Dyrektywy 2011/92/UE i Konwencji z Aarhus?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu organizacji społecznej prawa do zaskarżenia tego orzeczenia, nie jest sprzeczne z art. 11 ust. 1 i 3 Dyrektywy 2011/92/UE ani z art. 6 Konwencji z Aarhus.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że państwa członkowskie ustalają etap, na którym mogą być kwestionowane decyzje, a prawo do podważenia rozstrzygnięcia przed sądem jest zapewnione. Zarzut naruszenia art. 6 Konwencji z Aarhus był wadliwy konstrukcyjnie z powodu braku precyzyjnego wskazania jednostki redakcyjnej.
Czy uchylony przepis art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k ustawy środowiskowej mógł stanowić alternatywną podstawę prawną dla przedłużenia koncesji, wyłączającą potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej?
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli przepis ten obowiązywał, przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym była zasadność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej, a nie legalność samej decyzji czy przepisy ją regulujące.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru nie jest postępowaniem wyjaśniającym legalność decyzji, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia przepisów postępowania, co ograniczało kognicję NSA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nadanie decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Rygor ten wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji nieostatecznych.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 108 § § 1
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
ustawa środowiskowa art. 72 § ust. 2 pkt 2 lit. k
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis uchylony, który dotyczył możliwości jednokrotnego wydłużenia terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla bez konieczności uzyskania decyzji środowiskowej.
k.p.a. § t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. § t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej było niezbędne ze względu na ochronę bezpieczeństwa energetycznego kraju. • Istniał inny interes społeczny, obejmujący zapewnienie dostaw energii elektrycznej, stabilność społeczno-ekonomiczną regionu i zatrudnienie. • Inwestor poniósłby ciężkie straty finansowe w przypadku zaprzestania wydobycia. • Zarzuty naruszenia prawa UE i Konwencji z Aarhus były nieuzasadnione lub wadliwie sformułowane.
Odrzucone argumenty
Brak rzeczywistego i bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. • Istniała alternatywna podstawa prawna (uchylony art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k ustawy środowiskowej) do przedłużenia koncesji. • Eksploatacja odkrywki zagraża dziedzictwu kulturowemu, klimatowi i możliwościom pozyskania środków unijnych. • Nadanie rygoru uniemożliwiło efektywne skarżenie decyzji środowiskowej przez społeczność.
Godne uwagi sformułowania
nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest uzależnione od prawidłowości decyzji, której rygor ma zostać nadany • instytucja ta dotyczy zatem wykonalności decyzji nieostatecznych • bezpieczeństwo energetyczne kraju (rozumiane wieloaspektowo) • zarzut skargi kasacyjnej [...] jest zatem dotknięty nieusuwalnym błędem konstrukcyjnym
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa energetycznego i interesu społecznego. Analiza stosowania przepisów KPA w postępowaniu kasacyjnym oraz zarzutów dotyczących prawa UE i Konwencji z Aarhus."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z eksploatacją złoża węgla i bezpieczeństwem energetycznym, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach. Analiza zarzutów kasacyjnych pod kątem ich konstrukcji formalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom środowiskowym, co ma bezpośredni wpływ na realizację dużych inwestycji infrastrukturalnych i energetycznych. Wątek bezpieczeństwa energetycznego i potencjalnych strat finansowych dodaje jej wagi.
“NSA rozstrzyga: Kiedy rygor natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej jest kluczowy dla bezpieczeństwa energetycznego?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.