III OSK 211/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Sąd I instancji uznał, że odpowiedzialność powinna spoczywać na podwykonawcy, który faktycznie dokonał wycinki, a nie na spółce A. S.A., właścicielce nieruchomości i urządzeń elektroenergetycznych. Sąd I instancji powołał się na zasadę równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji, kwestionując bezwarunkową odpowiedzialność właściciela urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, był zasadny. Sąd podkreślił, że usunięcie drzew nastąpiło w związku z zagrożeniem funkcjonowania linii elektroenergetycznej stanowiącej własność spółki. Zgodnie z przepisami, spółka jako właściciel urządzeń była zobowiązana do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew zagrażających ich funkcjonowaniu. Brak takiego zezwolenia skutkował aktualizacją odpowiedzialności administracyjnej spółki. NSA stwierdził, że przesłanka egzoneracyjna z art. 88 ust. 2 u.o.p. nie odnosi się do właściciela urządzeń, jeśli usunięcie drzew następuje w związku z zagrożeniem ich funkcjonowania. Umowa cywilnoprawna ze zleceniobiorcą nie ma znaczenia dla zakresu podmiotowego odpowiedzialności administracyjno-karnej. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, zasądzając od niej koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności właściciela urządzeń za usunięcie drzew zagrażających ich funkcjonowaniu, nawet jeśli prace wykonał podwykonawca.
Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia drzew zagrażających urządzeniom z art. 49 § 1 k.c. i interpretacji art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Zagadnienia prawne (2)
Kto ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez zezwolenia, gdy prace wykonał podwykonawca na zlecenie właściciela urządzeń, a drzewa zagrażały tym urządzeniom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność ponosi właściciel urządzeń (spółka), ponieważ był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu tych urządzeń, a przesłanka egzoneracyjna nie dotyczy go w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie wskazuje na właściciela urządzeń jako podmiot odpowiedzialny za usunięcie drzew zagrażających ich funkcjonowaniu, nawet jeśli prace wykonał podwykonawca. Umowa cywilnoprawna nie wpływa na zakres odpowiedzialności administracyjnej.
Czy wykładnia art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, przypisująca odpowiedzialność właścicielowi urządzeń, jest zgodna z zasadą równości wobec prawa?
Odpowiedź sądu
NSA nie odniósł się bezpośrednio do zarzutu naruszenia Konstytucji RP, ale poprzez swoją interpretację art. 88 ust. 2 u.o.p. uznał, że właściciel urządzeń jest odpowiedzialny, co sugeruje, że nie widzi sprzeczności z zasadą równości w kontekście tej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd I instancji podniósł kwestię naruszenia zasady równości wobec prawa, kwestionując bezwarunkową odpowiedzialność właściciela urządzeń. NSA jednak skupił się na literalnej wykładni przepisów ustawy o ochronie przyrody, uznając spółkę za odpowiedzialną.
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 88 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu tych urządzeń, nawet jeśli prace wykonał podwykonawca.
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa zagrażającego funkcjonowaniu tych urządzeń.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Określa urządzenia, których własność jest związana z własnością nieruchomości.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Norma procesowa określająca podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu drugiej instancji.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 88 ust. 2 u.o.p. przez WSA, który nieprawidłowo przypisał odpowiedzialność podwykonawcy zamiast właścicielowi urządzeń.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące odpowiedzialności podwykonawcy. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (choć NSA uznał je za niezasadne).
Godne uwagi sformułowania
istota sporu sprowadza się do prawidłowego ustalenia legitymacji do poniesienia odpowiedzialności administracyjnej • wykładnia art. 88 ust. 2 u.o.p. nie może jednak prowadzić do wniosku, że w przypadku właściciela urządzeń [...] jego odpowiedzialność [...] jest bezwarunkowa • przesłanka egzoneracyjna nie odnosi się do właściciela urządzeń, jeśli usunięcie drzew lub krzewów następuje w związku z zagrożeniem funkcjonowania tych urządzeń • Postanowienia umowy cywilnoprawnej łączącej spółkę jako właściciela urządzeń z podmiotem działającym na jej zlecenie nie mają znaczenia dla zakresu podmiotowego odpowiedzialności administracyjno-karnej
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności właściciela urządzeń za usunięcie drzew zagrażających ich funkcjonowaniu, nawet jeśli prace wykonał podwykonawca."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia drzew zagrażających urządzeniom z art. 49 § 1 k.c. i interpretacji art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być kwestie odpowiedzialności w prawie administracyjnym, zwłaszcza gdy w grę wchodzą podwykonawcy i specyficzne urządzenia. Wyjaśnia, że umowa cywilnoprawna nie zawsze przenosi odpowiedzialność administracyjną.
“Kto odpowiada za wycięte drzewa? Właściciel urządzeń czy podwykonawca? NSA rozstrzyga.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.