III OSK 2040/23Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego w biogazowni odpady
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki K. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wstrzymującą działalność spółki w zakresie przetwarzania odpadów pochodzenia zwierzęcego w biogazowni rolniczej. Spółka argumentowała, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3, wykorzystywane w biogazowni, nie powinny być kwalifikowane jako odpady, lecz jako substrat do produkcji biogazu, zgodnie z dyrektywami unijnymi, a przepisy ustawy o odpadach nie mają do nich zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego są co do zasady wyłączone z definicji odpadów, jednakże wyjątek stanowi ich wykorzystanie w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009. Sąd uznał, że w kontekście wykorzystania w biogazowni, produkty te stają się odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach, a stanowisko WSA było prawidłowe. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7a i 8 KPA, uznając, że nie wystąpiły wątpliwości interpretacyjne ani naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jako odpadów w kontekście ich wykorzystania w biogazowniach, a także relacji między prawem unijnym a krajowym w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowniach i ich kwalifikacji jako odpadów na gruncie polskiej ustawy o odpadach oraz rozporządzenia nr 1069/2009.
Zagadnienia prawne (2)
Czy produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3, wykorzystywane w biogazowni rolniczej, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, czy też są wyłączone z jej stosowania jako produkty uboczne objęte rozporządzeniem nr 1069/2009?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3, przetwarzane w biogazowni zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, z uwagi na wyjątek przewidziany w art. 2 pkt 9 ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa o odpadach wyłącza z definicji odpadów produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, chyba że są one przeznaczone do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009. W takim przypadku, mimo objęcia ich rozporządzeniem, stają się one odpadami w rozumieniu ustawy.
Czy dyrektywy unijne (w szczególności Dyrektywa 2008/98/WE) mogą być bezpośrednio stosowane do obywateli państw członkowskich w celu nakładania na nich obowiązków, czy też są one adresowane wyłącznie do państw członkowskich?
Odpowiedź sądu
Dyrektywy co do zasady nie można nakładać obowiązków, zakazów i sankcji bezpośrednio na obywateli państw członkowskich, gdyż adresatami dyrektyw są państwa członkowskie. Jednakże implementacja dyrektyw do prawa krajowego może skutkować powstaniem takich obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do argumentacji skarżącej, że dyrektywy nie działają bezpośrednio wobec obywateli. Potwierdził, że adresatami dyrektyw są państwa członkowskie, ale podkreślił, że polskie przepisy (w tym art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach) implementujące dyrektywę odpadową tworzą konkretne regulacje, które mają zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.o. art. 2 § pkt 9
Ustawa o odpadach
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego wykorzystywane w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009 stanowią odpady w rozumieniu ustawy.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 1069/2009 art. 13 § pkt e) ii)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 mogą być przekształcone w biogaz, jeżeli właściwy organ uzna, że nie stwarzają one ryzyka dla rozprzestrzeniania poważnej choroby zakaźnej.
rozporządzenie nr 1069/2009 art. 14 § pkt f)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 mogą być przekształcone w biogaz.
dyrektywa odpadowa art. 2 § ust. 2 lit. b
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
Wyłącza spod stosowania dyrektywy produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, z wyjątkiem tych, które są przewidziane do przekształcania termicznego, składowania na składowisku lub do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni.
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykorzystanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowni zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009 powoduje, że stają się one odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach.
Odrzucone argumenty
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3, wykorzystywane w biogazowni, nie stanowią odpadów, lecz są substratem do produkcji biogazu, zgodnie z dyrektywami UE. • Przepisy ustawy o odpadach nie mają zastosowania do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wykorzystywanych w biogazowni. • Naruszenie art. 7a § 1 KPA poprzez dokonanie niekorzystnej dla skarżącej wykładni przepisów. • Naruszenie art. 8 KPA poprzez naruszenie zaufania do władzy publicznej z uwagi na odmienną interpretację przepisów niż w piśmie Ministerstwa Rolnictwa.
Godne uwagi sformułowania
Zasadą więc jest, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego nie stanowią odpadów. Wyjątkiem od tej reguły jest wykorzystywanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009. • Wbrew jednak stanowisku skarżącej kasacyjnie nie oznacza to, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zakwalifikowane do kategorii 2 i 3, a przetwarzane w biogazowni nie stanowią odpadu. • W związku z implementowaniem dyrektywy odpadowej do polskiego porządku prawnego, nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 lit. b tej dyrektywy, bo jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na podstawie dyrektywy, co do zasady, nie można nakładać obowiązków, zakazów i sankcji na obywateli państw członkowskich, gdyż adresatami dyrektywy są państwa członkowskie.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Tadeusz Kiełkowski
członek
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jako odpadów w kontekście ich wykorzystania w biogazowniach, a także relacji między prawem unijnym a krajowym w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowniach i ich kwalifikacji jako odpadów na gruncie polskiej ustawy o odpadach oraz rozporządzenia nr 1069/2009.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ochrony środowiska i prawa rolnego, a mianowicie rozgraniczenia między produktami ubocznymi a odpadami w kontekście działalności biogazowni, co ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.
“Czy produkty uboczne z produkcji żywności w biogazowni to odpad? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.