III OSK 2029/23Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego odpady biogazownia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka K. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Decyzja ta uchyliła wcześniejsze rozstrzygnięcie i wymierzyła spółce karę pieniężną w wysokości 1000 zł za przetwarzanie odpadów z przygotowania i przetwórstwa produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego bez wymaganego zezwolenia w procesie R3 (recykling lub odzysk substancji organicznych) w biogazowni rolniczej. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (kategorii 2 i 3) wykorzystywane w biogazowni nie powinny być kwalifikowane jako odpady, lecz jako substrat do produkcji biogazu, zgodnie z dyrektywą 2008/98/WE i rozporządzeniem WE nr 1069/2009. Podkreślała, że dyrektywy nie działają bezpośrednio wobec obywateli, tworząc dla nich obowiązki, a jej działalność ma na celu maksymalne wykorzystanie produktów ubocznych, co wpisuje się w cele redukcji ilości odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach, ustawa ta nie stosuje się do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego objętych rozporządzeniem WE nr 1069/2009, z wyjątkiem tych, które są przewidziane do składowania, przekształcania termicznego lub wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni. Sąd uznał, że wykorzystanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3 w biogazowni, zgodnie z rozporządzeniem WE nr 1069/2009, skutkuje tym, że stają się one odpadami. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów KPA, uznając, że nie wystąpiły wątpliwości interpretacyjne wymagające zastosowania art. 7a § 1 KPA ani naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jako odpadów w kontekście działalności biogazowni.
Dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowniach, z uwzględnieniem przepisów unijnych i krajowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (kategorii 2 i 3) wykorzystywane w biogazowni rolniczej, w procesie R3, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach i przepisów unijnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego wykorzystywane w biogazowni rolniczej, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach i rozporządzeniem WE nr 1069/2009, stanowią odpady.
Uzasadnienie
Ustawa o odpadach wyłącza stosowanie przepisów dotyczących odpadów do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, z wyjątkiem sytuacji, gdy są one przeznaczone do składowania, przekształcania termicznego lub wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni. Wykorzystanie tych produktów w biogazowni, zgodnie z rozporządzeniem WE nr 1069/2009, powoduje, że stają się one odpadami.
Czy dyrektywy unijne mogą bezpośrednio nakładać obowiązki na obywateli państw członkowskich?
Odpowiedź sądu
Zasadniczo dyrektywy nie nakładają bezpośrednio obowiązków na obywateli, lecz na państwa członkowskie, które mają je implementować. Jednakże, w kontekście przepisów o odpadach i produktów ubocznych, implementacja dyrektyw do prawa krajowego może prowadzić do powstania obowiązków dla podmiotów gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do argumentu skarżącej o braku bezpośredniej skuteczności dyrektyw, wskazując, że polskie prawo (ustawa o odpadach) implementuje dyrektywę odpadową, a jej przepisy, w tym art. 2 pkt 9, określają status produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wykorzystywanych w biogazowniach jako odpadów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
u.o. art. 2 § pkt. 9
Ustawa o odpadach
Wykorzystywanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem WE nr 1069/2009 skutkuje tym, że stanowią one odpady.
Pomocnicze
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów art. 2 § ust. 2 lit. b
Wyłącza spod stosowania dyrektywy produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, z wyjątkiem tych przeznaczonych do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni, co w polskim prawie zostało zaimplementowane jako stanowiące odpady.
rozporządzenie WE nr 1069/2009 art. 13 § pkt. e) ii)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
Pozwala na wykorzystanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 (po spełnieniu warunku braku ryzyka rozprzestrzeniania chorób) i kategorii 3 przy produkcji biogazu.
rozporządzenie WE nr 1069/2009 art. 14 § pkt. f)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
Pozwala na wykorzystanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 przy produkcji biogazu.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie zastosowano, gdyż nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie naruszono, gdyż nie dokonano niekorzystnej interpretacji przepisów odmiennej od tej wynikającej z pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA jest ograniczony granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego wykorzystywane w biogazowni nie stanowią odpadów. • Dyrektywy unijne nie mogą bezpośrednio nakładać obowiązków na obywateli. • Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie przepisów ustawy o odpadach oraz rozporządzenia WE nr 1069/2009. • Naruszenie art. 7a i 8 KPA poprzez dokonanie niekorzystnej wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Zasadą więc jest, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego nie stanowią odpadów. Wyjątkiem od tej reguły jest wykorzystywanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w zakładzie produkującym biogaz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009. • Wbrew jednak stanowisku skarżącej kasacyjnie nie oznacza to, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zakwalifikowane do kategorii 2 i 3, a przetwarzane w biogazowni nie stanowią odpadu. • W związku z implementowaniem dyrektywy odpadowej do polskiego porządku prawnego nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 lit. b tej dyrektywy, bo jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na podstawie dyrektywy, co do zasady, nie można nakładać obowiązków, zakazów i sankcji na obywateli państw członkowskich, gdyż adresatami dyrektywy są państwa członkowskie.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Arkadiusz Windak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jako odpadów w kontekście działalności biogazowni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowniach, z uwzględnieniem przepisów unijnych i krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia na styku prawa ochrony środowiska, prawa żywnościowego i energetyki odnawialnej, z potencjalnie istotnymi implikacjami dla działalności biogazowni.
“Czy odpady z przetwórstwa spożywczego w biogazowni to nadal odpady? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.