Orzeczenie · 2025-04-29

III OSK 1922/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-29
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaprawo wodnekara pieniężnapobór wódpozwolenie wodnoprawnelegalizacja przyrządówkontrola metrologicznapostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjna

Przedmiotem skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) była decyzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA), który uchylił decyzję GIOŚ utrzymującą w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) o nałożeniu na P.W. administracyjnej kary pieniężnej za pobór wód podziemnych w 2016 r. z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. WIOŚ ustalił karę w wysokości 99 179 zł, opierając się na art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska (p.o.ś.), ponieważ skarżący używał do pomiarów urządzenia bez ważnej legalizacji. Kara została obliczona przy przyjęciu maksymalnej technicznej wydajności instalacji i szacunkowego czasu ich wykorzystywania, zgodnie z danymi z operatu wodnoprawnego. GIOŚ utrzymał tę decyzję, uznając zarzuty strony za bezzasadne. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA przez organy obu instancji, w szczególności poprzez niepełną analizę argumentów skarżącego dotyczących maksymalnej wydajności urządzeń i czasu ich wykorzystywania. Sąd podkreślił, że art. 307 ust. 4 p.o.ś. nie narzuca sztywnego sposobu szacowania czasu pracy urządzeń i pozwala na uwzględnienie realistycznych danych przedstawionych przez stronę. NSA oddalił skargę kasacyjną GIOŚ, podzielając stanowisko WSA, że organy nie rozważyły wystarczająco dowodów strony i nie zastosowały art. 307 ust. 4 p.o.ś. w sposób uwzględniający realia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organy były zobowiązane do analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i argumentów dotyczących faktycznego czasu pracy urządzeń i przerw w produkcji, a nie opierać się wyłącznie na danych z operatu wodnoprawnego w sposób schematyczny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska w kontekście ustalania wysokości kar pieniężnych za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w przypadku używania nielegalizowanych przyrządów pomiarowych. Podkreślenie obowiązku organów administracji do wszechstronnego rozpatrzenia dowodów strony i uwzględnienia realiów sprawy przy szacowaniu parametrów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód i stosowania art. 307 ust. 4 p.o.ś. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów kar administracyjnych, choć zasady proceduralne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość administracyjnej kary pieniężnej za pobór wód z przekroczeniem warunków pozwolenia, stosując art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, poprzez przyjęcie maksymalnej technicznej wydajności urządzeń i szacunkowego czasu ich wykorzystywania, bez należytego uwzględnienia dowodów i argumentów strony dotyczących faktycznego czasu pracy i przerw w działalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy KPA, w szczególności art. 7, 15 i 77 § 1 KPA, poprzez zaniechanie wnikliwego rozpatrzenia argumentacji skarżącego dotyczącej faktycznego czasu pracy urządzeń i przerw w produkcji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska nie narzuca schematycznego szacowania czasu pracy urządzeń, lecz pozwala na uwzględnienie realistycznych danych przedstawionych przez stronę. Organy nie rozważyły wystarczająco dowodów strony, opierając się jedynie na danych z operatu wodnoprawnego, co stanowiło naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Czy używanie przez podmiot korzystający ze środowiska przyrządów pomiarowych bez ważnej legalizacji stanowi podstawę do zastosowania art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska i ustalenia kary na podstawie maksymalnej technicznej wydajności urządzeń i szacunkowego czasu ich wykorzystywania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, używanie przyrządów bez ważnej legalizacji jest podstawą do kwestionowania wiarygodności pomiarów i stosowania art. 307 ust. 4 p.o.ś., jednakże sposób ustalenia kary na jego podstawie musi uwzględniać realia sprawy.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że brak legalizacji przyrządów pomiarowych jest przesłanką do stosowania art. 307 ust. 4 p.o.ś., ale podkreślił, że ustalenie wysokości kary na tej podstawie wymaga analizy wszystkich dowodów i argumentów strony, a nie arbitralnego przyjęcia danych z operatu wodnoprawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (21)

Główne

p.o.ś. art. 298 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 307 § 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.ś. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 299 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 307 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 307 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 309 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.w. art. 545 § 3d

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska art. 2 § 1 pkt 1 lit b

Ustawa - Prawo o miarach

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 października 2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska art. 9 § 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 października 2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska art. 9 § 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie rozważyły wystarczająco dowodów i argumentów strony dotyczących faktycznego czasu pracy urządzeń do poboru wody oraz przerw w produkcji, opierając się jedynie na danych z operatu wodnoprawnego. • Zastosowanie art. 307 ust. 4 p.o.ś. wymaga uwzględnienia realistycznych uwarunkowań stanu faktycznego sprawy, a nie schematycznego szacowania czasu wykorzystania urządzeń. • WSA prawidłowo uchylił decyzje organów administracji z powodu naruszenia przepisów KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Główny Inspektor Ochrony Środowiska zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że organy zaniechały przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można podzielić zarzutów skarżącego co do błędnego określenia przez WIOŚ wielkości parametrów, niezbędnych do oszacowania ilości wód powierzchniowych lub wód podziemnych pobranych z przekroczeniem. • nie ma jakichkolwiek przeszkód ku temu, by podmiot dokonujący przekroczenia poboru wód kwestionował ustalenia dokonane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. • nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, że sposób zredagowania art. 307 ust. 4 p.o.ś. nie wymusza na organach oszacowywania czasu wykorzystywania urządzeń do poboru wód w sposób schematyczny, sztywny... • niezasadna jest skarga kasacyjna.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 307 ust. 4 Prawa ochrony środowiska w kontekście ustalania wysokości kar pieniężnych za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w przypadku używania nielegalizowanych przyrządów pomiarowych. Podkreślenie obowiązku organów administracji do wszechstronnego rozpatrzenia dowodów strony i uwzględnienia realiów sprawy przy szacowaniu parametrów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód i stosowania art. 307 ust. 4 p.o.ś. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów kar administracyjnych, choć zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak sąd administracyjny może skorygować ich błędy proceduralne, nawet w sprawach technicznych jak pomiar poboru wody. Podkreśla znaczenie praw strony do przedstawiania dowodów.

Kara za wodę: dlaczego organy muszą słuchać strony, a nie tylko liczyć?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst