III OSK 189/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Stołecznego Policji odmawiającą wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi zwolnionemu ze służby. Sąd uznał, że prawo do ekwiwalentu powstaje w dniu zwolnienia ze służby i powinno być ustalane według przepisów obowiązujących w tym dniu, z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, które uznało za niekonstytucyjny współczynnik 1/30 do obliczania ekwiwalentu. Nowy współczynnik 1/21 powinien być stosowany do wszystkich policjantów zwolnionych po 6 listopada 2018 r. Komendant Stołeczny Policji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu', a nie tylko do jego wysokości, i należy stosować przepisy obowiązujące w dacie nabycia prawa do ekwiwalentu, z uwzględnieniem orzeczenia TK. NSA wskazał, że organy Policji powinny uwzględnić wykładnię prawa zaprezentowaną w uzasadnieniu i ustalić wysokość należnego ekwiwalentu przy zastosowaniu nowych zasad.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i zmian przepisów.
Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy Policji i okresu po zmianach prawnych oraz orzeczeniu TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jeśli został on obliczony według współczynnika 1/30, podczas gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznało ten współczynnik za niekonstytucyjny, a obowiązujące przepisy przewidują współczynnik 1/21?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, policjantowi przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, obliczonego według współczynnika 1/21, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie zwolnienia ze służby.
Uzasadnienie
Prawo do ekwiwalentu powstaje w dniu zwolnienia ze służby i powinno być ustalane według przepisów obowiązujących w tym dniu, z uwzględnieniem orzeczenia TK K 7/15, które uznało współczynnik 1/30 za niekonstytucyjny. Art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu', a nie tylko do jego wysokości, co oznacza konieczność stosowania korzystniejszych przepisów.
Jak należy interpretować art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w kontekście stosowania art. 115a ustawy o Policji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego', obejmujących normy prawne kształtujące prawo do urlopu i ekwiwalentu, a nie tylko sposób obliczania jego wysokości. Należy stosować przepisy obowiązujące w dacie nabycia prawa do ekwiwalentu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie ogranicza się do wysokości ekwiwalentu, ale dotyczy ogólnych zasad jego ustalania. Należy uwzględnić przepisy obowiązujące w momencie powstania prawa do świadczenia, a nie przepisy wcześniejsze, zwłaszcza po stwierdzeniu niekonstytucyjności części z nich.
Przepisy (5)
Główne
u.p. art. 115A
Ustawa o Policji
Współczynnik 1/30 uznany za niekonstytucyjny przez TK. Nowe brzmienie przewiduje 1/21. Stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych po tej dacie.
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego', a nie tylko do jego wysokości. Nakazuje stosowanie przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do ekwiwalentu.
Pomocnicze
u.p. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Dotyczy prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw konstytucyjnych muszą być proporcjonalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop powstaje w dniu zwolnienia ze służby. • Do ustalenia wysokości ekwiwalentu należy stosować przepisy obowiązujące w dniu nabycia prawa do świadczenia. • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, uznające współczynnik 1/30 za niekonstytucyjny, ma zastosowanie do spraw policjantów zwolnionych po 6 listopada 2018 r. • Art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu', co obejmuje stosowanie korzystniejszych przepisów.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany według przepisów obowiązujących przed tą datą (współczynnik 1/30), a nowe przepisy (współczynnik 1/21) nie mają zastosowania do wyrównania za ten okres.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ, odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a u.p. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w odniesieniu do treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15. • skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30.10.2018 r., sygn. K 7/15, jest przyjęcie, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. • prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe powstaje w dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, zaś prawo do urlopu w naturze przekształca się w jego pieniężny ekwiwalent. • nie ma prawnych podstaw różnicowanie i odrębne ustalanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy dla okresu przed i po 6 listopada 2018 r. • nie dopuszczalna jest taka wykładnia art. 9 ust. […]
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i zmian przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy Policji i okresu po zmianach prawnych oraz orzeczeniu TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego dla funkcjonariuszy służb mundurowych, związanego z prawem do urlopu i jego ekwiwalentem, a także interpretacji przepisów po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
“Policjanci walczą o wyższe ekwiwalenty za urlop. NSA rozstrzyga spór o 1/21 vs 1/30.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.