III OSK 1762/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego domagającego się zmiany decyzji o odprawie mieszkaniowej, uznając, że tryb art. 155 KPA nie pozwala na rozszerzanie stanu faktycznego sprawy.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, który domagał się zmiany ostatecznej decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, powołując się na zgodę małżonki na uwzględnienie jej normy. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowe było ustalenie, że zmiana decyzji w trybie art. 155 KPA nie może prowadzić do rozszerzenia stanu faktycznego sprawy pierwotnej, a zgoda małżonki na uwzględnienie jej normy stanowiła nową okoliczność faktyczną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odmawiającą zmiany decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Skarżący domagał się ponownego obliczenia odprawy z uwzględnieniem normy przysługującej jego małżonce, która początkowo nie wyraziła zgody. Decyzja ostateczna z 2022 r. przyznała odprawę w kwocie [...] zł, uwzględniając 3 normy (2 za stanowisko, 1 za syna). Po uzyskaniu zgody małżonki, skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA. Organy administracji odmówiły, wskazując, że tryb ten nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy ani rozszerzaniu stanu faktycznego. WSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę. NSA, analizując zarzut naruszenia art. 155 KPA, potwierdził, że zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest możliwa tylko w granicach pierwotnego stanu faktycznego i materiału dowodowego. Zgoda małżonki na uwzględnienie jej normy stanowiła nową okoliczność faktyczną, która nie mieściła się w stanie faktycznym sprawy pierwotnej, co uniemożliwiło zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA. Sąd podkreślił, że decyzje o charakterze związanym, jak w tym przypadku, nie podlegają zmianie w tym trybie, jeśli miałoby to prowadzić do skutku sprzecznego z prawem. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Rozszerzanie zakresu sprawy administracyjnej w tym trybie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgoda małżonka na uwzględnienie jego normy mieszkaniowej, uzyskana po wydaniu ostatecznej decyzji o odprawie, stanowiła nową okoliczność faktyczną. Zmiana stanu faktycznego uniemożliwia zastosowanie art. 155 KPA, który nie jest kolejną instancją służącą ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.z.SZ. art. 23 § 1 pkt 2
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa przesłanki nabycia prawa do odprawy mieszkaniowej przez żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.z.SZ. art. 21 § 6
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wyłączenia od prawa do odprawy mieszkaniowej.
u.z.SZ. art. 26 § 1 i 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje sposób ustalania powierzchni użytkowej podstawowej, uwzględniając stanowisko służbowe i stan rodzinny.
u.z.SZ. art. 47 § 1 pkt 1, 3 i 6 oraz ust. 2 pkt 1 i 4
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady obliczania i wypłaty odprawy mieszkaniowej, w tym wartość lokalu i uwzględnianie norm.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uwzględnienia skargi przez sąd.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgoda małżonka na uwzględnienie jego normy mieszkaniowej, uzyskana po wydaniu ostatecznej decyzji o odprawie, stanowi nową okoliczność faktyczną, która nie mieści się w stanie faktycznym sprawy pierwotnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA nie może prowadzić do rozszerzenia zakresu sprawy administracyjnej ani do skutku sprzecznego z prawem. Decyzja o wypłacie odprawy mieszkaniowej, w zakresie dotyczącym uwzględnienia norm małżonka, ma charakter związany, co wyklucza jej zmianę w trybie art. 155 KPA w oparciu o nowe okoliczności.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że zmiana decyzji w trybie art. 155 KPA powinna uwzględniać nowe okoliczności, w tym zgodę małżonki, a WSA błędnie zinterpretował przepis, ograniczając możliwość zmiany do pierwotnego stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Olga Żurawska–Matusiak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 KPA w kontekście zmiany decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń o charakterze związanym oraz rozszerzania stanu faktycznego sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z odprawą mieszkaniową żołnierzy, ale zasady interpretacji art. 155 KPA mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe ograniczenia trybu nadzwyczajnego zmiany decyzji administracyjnej (art. 155 KPA), co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i jakie są konsekwencje próby jego rozszerzenia po wydaniu ostatecznej decyzji.
“Czy można zmienić decyzję administracyjną, gdy pojawią się nowe fakty? NSA wyjaśnia granice art. 155 KPA.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 1762/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 597/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-09 Skarżony organ Prezes Agencji Mienia Wojskowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1995 nr 86 poz 433 art. 23 ust 1 pkt 2 Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska–Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 597/23 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia 27 stycznia 2023 r., nr BP-DZ.412.2.2023/2 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. T.na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2024 r., II SA/Wa 597/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. (dalej: "skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z 27 stycznia 2023 r., nr BP-DZ.412.2.2023/2 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. 1 czerwca 2022 r., skarżący zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "Dyrektor OR") z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej. 23 maja 2022 r., żona skarżącego, także będąca żołnierzem zawodowym oświadczyła, że nie wyraża zgody na uwzględnienie w kwocie odprawy mieszkaniowej ustalanej skarżącemu, przypadającej na nią normy, wyraziła natomiast zgodę na uwzględnienie normy ich syna. Decyzją z 29 sierpnia 2022 r., nr 157/2022 Dyrektor OR orzekł o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej w kwocie [...] złotych, w której to kwocie uwzględnił 3 normy przysługujące skarżącemu (2 normy za zajmowane stanowisko służbowe oraz 1 normę za syna skarżącego). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 6, art. 26 ust 1 i 3 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1623 – dalej: "ustawa o zakwaterowaniu"). Skarżący zrzekł się prawa do wniesienia odwołania, w związku z czym powyższa decyzja stała się ostateczna, a przyznana skarżącemu kwota została przelana na wskazane przez niego konto bankowe. 7 listopada 2022 r., skarżący skierował do Dyrektora OR wniosek o zmianę powyższej decyzji, poprzez ponowne obliczenie odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem normy jego małżonki. Skarżący powołał się na nowo zaistniałe okoliczności, a do wniosku załączył zgodę małżonki na uwzględnienie jej normy do przysługującej mu odprawy mieszkaniowej. Decyzją z 5 grudnia 2022 r., nr OO-DZ.412.107.2022/10, organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji. Po rozpoznaniu złożonego przez skarżącego odwołania, Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "organ", "organ drugiej instancji", "Prezes AMW"), decyzją z 27 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Prezes AMW podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wolą skarżącego, w oparciu o art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – dalej: "k.p.a.") jest niemożliwe, ponieważ stan faktyczny leżący u podstaw żądania skarżącego nie mieści się w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Skarżący swoje żądania opiera o inny niż zgromadzony do tej pory materiał dowodowy, który to materiał uprzednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia Dyrektora OR. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że uchylenia lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wtedy, gdyby ustawodawca w przepisie materialnoprawnym będącym podstawą rozstrzygnięcia, przewidział pewien "luz decyzyjny", pozwalający na uwzględnienie ważnego interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Decyzja, której zmiany domagał się skarżący miała jednak tzw. "związany", a nie "uznaniowy" charakter. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 9 lutego 2024 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji (art. 16 §1 k.p.a.) i jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji. Nie stanowi ono zatem kontynuacji wcześniejszego postępowania i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności niedopuszczalne jest rozszerzanie w tym trybie zakresu sprawy administracyjnej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. możliwa jest wyłącznie w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o stanowiący jej podstawę materiał dowodowy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, postulowana przez skarżącego zmiana decyzji, oparta była na wskazaniu nowych okoliczności, a zatem wiązała się z ustaleniem odmiennego, niż pierwotnie stwierdzonego, stanu faktycznego. W konsekwencji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy obu instancji, prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy od odmowy zmiany ostatecznej decyzji. W tym zakresie bez znaczenia pozostawała ocena, czy w kontrolowanej sprawie spełniony został wymóg uzyskania zgody stron na tę zmianę, czy sprzeciwiają jej się przepisy szczególne oraz, czy przemawia za nią interes społeczny lub słuszny interes strony. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art 155 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w graniach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", a w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory, w żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej, co skutkowało nieuprawnionym uznaniem, iż uwzględnienie wniosku skarżącego o zmianę decyzji wiązałoby się z ustaleniem, że stan faktyczny istniejący w dacie jej wydania był odmienny od tego, który ustalił Dyrektor OR w ostatecznej decyzji nr 157/2022 z 29 sierpnia 2022 r., zaś ustalenie stanu faktycznego odmiennego od pierwotnie ustalonego oznacza wykroczenie poza granice pierwotnego stanu faktycznego sprawy, co jest niedopuszczalne pomimo, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne przemawiające za zmianą ostatecznej decyzji nr 157/2022 z 29 sierpnia 2022 r. o wypłacie odprawy mieszkaniowej, tj. istnienie decyzji ostatecznej, tożsamość stron, stanu prawnego i stanu faktycznego, słuszny interes strony przemawiający za jej zmianą oraz zgoda strony postępowania na zmianę decyzji, a nadto brak przepisu szczególnego sprzeciwiającego się zmianie decyzji na mocy art. 155 k.p.a. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Odnosząc się do zarzutu naruszenia tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jednakże przepis ten nie był podstawą orzekania. Przedmiotem kontroli jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawą działania Sądu pierwszej instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponadto przepis ten ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygniecie ma wydać, gdy uzna, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Traktowany jest w orzecznictwie jako przepis o charakterze wynikowym. Może on być tym samym naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wynika z tego, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Przedmiotem takiego postępowania nie jest więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych wyżej warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wynika to bowiem z tego, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06). Jak stwierdzono w wyroku NSA z 12 kwietnia 2000 r., III SA 1388/99, i które to stanowisko zostało utrwalone w późniejszym orzecznictwie, w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 155 k.p.a. organ administracji nie stosuje prawa materialnego. Celem tego postępowania, będącego samodzielnym postępowaniem administracyjnym, jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 155 k.p.a. nie jest kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może przy tym polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Konstrukcja art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można upatrywać w nim środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji. Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. Na podstawie powołanego przepisu można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem. Tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że regulacja zawarta w art. 155 k.p.a. w zasadzie odnosi się do decyzji uznaniowych (por. m.in. wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10). Nie wyklucza się także sytuacji, w których rozstrzygnięcie w części ma charakter związany i uchylenie takiej decyzji na podstawie tego przepisu jest możliwe, jeśli uchylenie lub zmiana nie odnosi się do "związanej" części weryfikowanego rozstrzygnięcia. Podkreślić bowiem należy, że kwestia przydatności charakteru decyzji (uznaniowość i związanie) dla wykładni przesłanek art. 155 k.p.a. wynika ze skutków wzruszenia decyzji w trybie określonym w tym przepisie. Istota ta tkwi w stanowisku, według którego zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie tego przepisu nie może doprowadzić do skutku sprzecznego z prawem (por. wyroki NSA z: 18 października 2007 r, II OSK 1406/06, 12 lutego 2014 r, II OSK 1932/13 ). Przedmiotowa sprawa została wywołana wnioskiem skarżącego z 7 listopada 2022 r. o zmianę – w trybie art. 155 k.p.a. – ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z 29 sierpnia 2022 r. o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej w kwocie [...] zł uwzględniającej 3 normy przysługujące skarżącemu (2 normy za zajmowane stanowisko służbowe i 1 norma za syna skarżącego). Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 6, art. 26 ust 1 i 3 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o zakwaterowaniu. Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 100% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad: (1) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny; (3) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z zastrzeżeniem pkt 4-6; (6) w przypadku gdy oboje małżonkowie są żołnierzami zawodowymi, naliczanie norm żołnierzowi wnioskującemu o odprawę mieszkaniową na małżonka będącego żołnierzem może nastąpić za zgodą obu małżonków. Małżonkowie w formie oświadczenia wskazują, u którego z małżonków należy uwzględnić normy na dzieci. W przypadku braku jednomyślnego stanowiska małżonków uwzględnienie dzieci następuje przy wniosku małżonka żołnierza, który później wystąpi z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W myśl art. 26 ust. 1 ustawy przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są małżonek oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Z regulacji znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że relewantnymi elementami składającymi się na jej stan faktyczny jest m.in. stanowisko służbowe, staż służby, liczba norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej i związany z tym stan rodzinny. Takim elementem jest również zgoda małżonka będącego żołnierzem zawodowym na zaliczenie przypadającej na niego normy. Brak takiej zgody oznacza, że przy ustalaniu wysokości należnej odprawy mieszkaniowej norma mu przysługująca nie zostanie uwzględniona, co wpływa bezpośrednio na wysokość przysługującej odprawy mieszkaniowej. Powyższe prowadzi do wniosku o niezasadności stanowiska skarżącego, że stan faktyczny sprawy kształtują jedynie okoliczności wskazane w art. 26 ustawy o zakwaterowaniu i nie obejmują zgody małżonka. Wbrew przekonaniu skarżącego brak zgody małżonka w postępowaniu w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej miał kluczowe znaczenie dla ustalenia jej wysokości, a wysokość odprawy mieszkaniowej jest niewątpliwie elementem stanu faktycznego. Zgoda małżonka jest jedną z zasad uwzględnianą przy ustalaniu wysokości odprawy mieszkaniowej co wynika wprost z art. 47 ust. 1pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu. Dlatego też zasadnie uznał organ, że wyrażenie zgody przez małżonka na uwzględnienie jej normy mieszkaniowej już po uprawomocnieniu się decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej i dokonaniu kwoty przyznanej tytułem należnej odprawy mieszkaniowej oznacza, że uległ zmianie jeden z elementów tworzących stan faktyczny pierwotnej sprawy. To zaś oznacza, że wobec zmiany stanu faktycznego decyzja o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie mogła ulec zmianie w trybie art. 155 k.p.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego. Stan faktyczny leżący u podstaw żądania zmiany decyzji z 29 sierpnia 2022 r. nie mieści się w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. W światle powyższego jako niezasadny należy ocenić zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. Mając te wszystkie względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę