III OSK 1762/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odmawiającą zmiany decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Skarżący domagał się ponownego obliczenia odprawy z uwzględnieniem normy przysługującej jego małżonce, która początkowo nie wyraziła zgody. Decyzja ostateczna z 2022 r. przyznała odprawę w kwocie [...] zł, uwzględniając 3 normy (2 za stanowisko, 1 za syna). Po uzyskaniu zgody małżonki, skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA. Organy administracji odmówiły, wskazując, że tryb ten nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy ani rozszerzaniu stanu faktycznego. WSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę. NSA, analizując zarzut naruszenia art. 155 KPA, potwierdził, że zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest możliwa tylko w granicach pierwotnego stanu faktycznego i materiału dowodowego. Zgoda małżonki na uwzględnienie jej normy stanowiła nową okoliczność faktyczną, która nie mieściła się w stanie faktycznym sprawy pierwotnej, co uniemożliwiło zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA. Sąd podkreślił, że decyzje o charakterze związanym, jak w tym przypadku, nie podlegają zmianie w tym trybie, jeśli miałoby to prowadzić do skutku sprzecznego z prawem. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 155 KPA w kontekście zmiany decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń o charakterze związanym oraz rozszerzania stanu faktycznego sprawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z odprawą mieszkaniową żołnierzy, ale zasady interpretacji art. 155 KPA mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA może obejmować nowe okoliczności faktyczne, które nie były podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Rozszerzanie zakresu sprawy administracyjnej w tym trybie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgoda małżonka na uwzględnienie jego normy mieszkaniowej, uzyskana po wydaniu ostatecznej decyzji o odprawie, stanowiła nową okoliczność faktyczną. Zmiana stanu faktycznego uniemożliwia zastosowanie art. 155 KPA, który nie jest kolejną instancją służącą ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Czy decyzja o charakterze związanym, wydana na podstawie przepisów materialnoprawnych, może być zmieniona w trybie art. 155 KPA, jeśli zmiana miałaby prowadzić do skutku sprzecznego z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie art. 155 KPA nie może doprowadzić do skutku sprzecznego z prawem. W przypadku decyzji o charakterze związanym, gdzie ustawodawca narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 KPA jest niedopuszczalne, jeśli miałoby to naruszyć porządek prawny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 155 KPA odnosi się głównie do decyzji uznaniowych. Nawet jeśli dopuszcza się zmianę decyzji o charakterze związanym, to tylko w części nieodnoszącej się do związanej materii i pod warunkiem, że nie prowadzi to do skutku sprzecznego z prawem. W tej sprawie, zmiana decyzji skutkowałaby naruszeniem zasad ustalania odprawy.
Przepisy (12)
Główne
u.z.SZ. art. 23 § 1 pkt 2
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa przesłanki nabycia prawa do odprawy mieszkaniowej przez żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.z.SZ. art. 21 § 6
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wyłączenia od prawa do odprawy mieszkaniowej.
u.z.SZ. art. 26 § 1 i 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje sposób ustalania powierzchni użytkowej podstawowej, uwzględniając stanowisko służbowe i stan rodzinny.
u.z.SZ. art. 47 § 1 pkt 1, 3 i 6 oraz ust. 2 pkt 1 i 4
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady obliczania i wypłaty odprawy mieszkaniowej, w tym wartość lokalu i uwzględnianie norm.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uwzględnienia skargi przez sąd.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgoda małżonka na uwzględnienie jego normy mieszkaniowej, uzyskana po wydaniu ostatecznej decyzji o odprawie, stanowi nową okoliczność faktyczną, która nie mieści się w stanie faktycznym sprawy pierwotnej. • Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA nie może prowadzić do rozszerzenia zakresu sprawy administracyjnej ani do skutku sprzecznego z prawem. • Decyzja o wypłacie odprawy mieszkaniowej, w zakresie dotyczącym uwzględnienia norm małżonka, ma charakter związany, co wyklucza jej zmianę w trybie art. 155 KPA w oparciu o nowe okoliczności.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że zmiana decyzji w trybie art. 155 KPA powinna uwzględniać nowe okoliczności, w tym zgodę małżonki, a WSA błędnie zinterpretował przepis, ograniczając możliwość zmiany do pierwotnego stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. • Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. • Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. • W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Olga Żurawska–Matusiak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 KPA w kontekście zmiany decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń o charakterze związanym oraz rozszerzania stanu faktycznego sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z odprawą mieszkaniową żołnierzy, ale zasady interpretacji art. 155 KPA mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe ograniczenia trybu nadzwyczajnego zmiany decyzji administracyjnej (art. 155 KPA), co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i jakie są konsekwencje próby jego rozszerzenia po wydaniu ostatecznej decyzji.
“Czy można zmienić decyzję administracyjną, gdy pojawią się nowe fakty? NSA wyjaśnia granice art. 155 KPA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.