III OSK 1189/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Edukacji i Nauki odmawiającą studentowi B.Z. przyznania stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe. Podstawą skargi było oparcie decyzji na wytycznych Zespołu doradczego, które bez podstawy prawnej miały wprowadzać szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendiów, w tym ograniczenie do jednej nagrody zespołowej uwzględnianej w ocenie. Sąd pierwszej instancji uznał, że wytyczne te modyfikowały przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r., które nie przewidywało takiego limitu dla studentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że kompetencje do określenia szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów posiada wyłącznie Minister w drodze rozporządzenia. Wytyczne Zespołu mogły służyć jedynie celom interpretacyjnym i uszczegółowieniu, a nie wprowadzaniu nowych ograniczeń, takich jak limit jednej nagrody zespołowej, gdy rozporządzenie takich limitów nie zawierało. NSA uznał, że kwestionowane postanowienia wytycznych przekraczały zakres regulacji dopuszczalnej w akcie wewnętrznym, stanowiąc dodatkowe kryterium przyznania stypendium.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendiów ministra, zasada związania organu przepisami rozporządzenia i zakaz wprowadzania dodatkowych kryteriów w aktach wewnętrznych.
Dotyczy specyficznej procedury przyznawania stypendiów ministra dla studentów i młodych naukowców, ale zasady interpretacji prawa mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wytyczne Zespołu doradczego, powołanego do oceny wniosków o stypendium ministra, mogą wprowadzać dodatkowe kryteria przyznawania stypendium, które nie są przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wytyczne nie mogą wprowadzać dodatkowych kryteriów ani modyfikować przepisów rozporządzenia, jeśli rozporządzenie samo w sobie nie zawiera takich ograniczeń.
Uzasadnienie
Kompetencje do określenia szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów posiada wyłącznie Minister w drodze rozporządzenia. Wytyczne mogą jedynie uszczegóławiać i interpretować przepisy, a nie je zmieniać lub dodawać nowe ograniczenia, jak np. limit jednej nagrody zespołowej, gdy rozporządzenie takiego limitu nie przewiduje.
Czy ograniczenie liczby nagród zespołowych uwzględnianych przy ocenie wniosku o stypendium ministra do jednej, wprowadzone w wytycznych Zespołu, stanowi naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie prawa materialnego, ponieważ rozporządzenie nie przewiduje takiego limitu dla studentów.
Uzasadnienie
Rozporządzenie określa rodzaje osiągnięć, które mogą być podstawą do przyznania stypendium, ale nie limituje liczby nagród zespołowych dla studentów. Wprowadzenie takiego limitu w wytycznych jest przekroczeniem kompetencji i stanowi dodatkowe kryterium, które nie ma podstawy prawnej.
Przepisy (18)
Główne
p.s.w.n. art. 359 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 363
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców art. 2 § pkt 5
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców art. 10 § ust. 2 pkt 1 lit. d
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców art. 11
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.w.n. art. 341
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 359 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 267 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wytyczne Zespołu oceniającego wnioski o stypendium nie mogą wprowadzać dodatkowych kryteriów przyznawania stypendium, które nie są przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym. • Ograniczenie liczby nagród zespołowych uwzględnianych przy ocenie wniosku do jednej, wprowadzone w wytycznych, stanowi naruszenie prawa materialnego, ponieważ rozporządzenie nie przewiduje takiego limitu dla studentów.
Odrzucone argumenty
Wytyczne Prezydium Zespołu zawierały jedynie szczegółowe wskazówki dla ekspertów co do sposobu dokonywania jednolitej oceny osiągnięć, a nie zmianę kryteriów i trybu przyznawania stypendium. • W praktyce ten sam student może brać udział w kilku zespołach uzyskujących nagrody, a podział wkładu uczestników jest często dowolny; udział w międzynarodowym zespole może stanowić nagrodę samą w sobie.
Godne uwagi sformułowania
Wytyczne te bowiem w "Informacji w sprawie wytycznych stosowanych przez Zespół doradczy MEiN przy ocenie wniosków studentów o stypendia ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022" w rozdziale I, dotyczącym "Osiągnięć naukowych" w pkt 5 zatytułowanym "Uzyskanie nagrody indywidualnej lub znaczący udział w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach międzynarodowych konferencji naukowych" – zawierają następującą dyrektywę: "bierze się pod uwagę tylko jedną nagrodę zespołową, za którą można przyznać 10 punktów podzielonych przez liczbę członków zespołu". • To rozróżnienie jest o tyle istotne, że reguły zawarte w wytycznych są wiążące dla Zespołu i finalnie Ministra podejmującego rozstrzygnięcie w sprawie stypendium, a więc muszą respektować szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendiów wynikające z obowiązujących przepisów prawa, a nie dokonywać ich zmiany czy modyfikacji. • Nie można było arbitralnie uznać limitu nagród zespołowych spełniających przesłanki wynikające z rozporządzenia w sprawie stypendiów (z § 2 pkt 5 rozporządzenia), jeżeli samo to rozporządzenie żadnego limitu nie wprowadzało.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendiów ministra, zasada związania organu przepisami rozporządzenia i zakaz wprowadzania dodatkowych kryteriów w aktach wewnętrznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przyznawania stypendiów ministra dla studentów i młodych naukowców, ale zasady interpretacji prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów i pokazuje, jak organy administracji muszą przestrzegać przepisów prawa, a nie tworzyć własne zasady w aktach wewnętrznych. Pokazuje to mechanizmy kontroli praworządności w procesie administracyjnym.
“Stypendium ministra: Czy wytyczne mogą ograniczyć Twoje osiągnięcia?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.