III OSK 1108/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z dnia 20 lipca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora, ponieważ było ono powiązane z wcześniejszym zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2022 r. o odwołaniu poprzedniego dyrektora, które zostało prawomocnie unieważnione. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Wojewody, wskazując, że zarządzenie wydane na podstawie aktu uznanego za nieważny również powinno zostać uznane za nieważne. Gmina zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 92 ust. 1 u.s.g.) i przepisów postępowania (art. 134 § 1 P.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektora ze skutkiem ex tunc oznacza, że kolejne zarządzenia, w tym zatwierdzające konkurs, również były wadliwe i nie mogły pozostać w obrocie prawnym. NSA odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym zarządzenie stwierdzone nieważnością wstrzymuje wykonanie z mocy prawa od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, a czynności podjęte na jego podstawie mogą być obarczone istotną wadą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście skutków prawnych stwierdzenia nieważności zarządzeń oraz zasady związania sądu granicami sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą konkursową na stanowisko dyrektora w jednostce samorządu terytorialnego, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora, wydane po unieważnieniu zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, może być uznane za legalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie zatwierdzające konkurs, wydane na podstawie unieważnionego zarządzenia o odwołaniu, jest wadliwe i nie może pozostać w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Zarządzenie o odwołaniu dyrektora zostało unieważnione ze skutkiem ex tunc. W związku z tym, kolejne zarządzenia dotyczące przeprowadzenia konkursu na to stanowisko, w tym zarządzenie zatwierdzające konkurs, były obarczone istotnym naruszeniem prawa, ponieważ opierały się na akcie prawnym, który nie powinien był wywoływać skutków prawnych.
Jaki jest zakres związania sądu administracyjnego granicami sprawy i zarzutami skargi w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny jest związany granicami danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem spraw podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznania sprawy, ponieważ rozstrzygnął o przedmiocie skargi, którym było rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Sąd prawidłowo uwzględnił wcześniejsze orzeczenia NSA dotyczące unieważnienia zarządzenia o odwołaniu dyrektora, które miały bezpośredni związek z oceną legalności zarządzenia zatwierdzającego konkurs.
Jak należy interpretować art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie wstrzymania wykonania uchwały lub zarządzenia stwierdzonego nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, co oznacza, że akt taki nie wywołuje skutków prawnych i nie może być podstawą do dalszych działań.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.s.g. i utrwalonym orzecznictwem, zarządzenie stwierdzone nieważnością od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Czynności podjęte na podstawie takiego aktu, nawet przed datą doręczenia, mogą być obarczone istotną wadą, jeśli rozstrzygnięcie nadzorcze uprawomocni się.
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych i nie może być podstawą do dalszych działań organów gminy.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkiem art. 57a P.p.s.a.).
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uznania skargi kasacyjnej za niezasadną, NSA oddala skargę.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, ale także inne sądy i inne organy państwowe.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie zatwierdzające konkurs na dyrektora, wydane na podstawie unieważnionego zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, jest wadliwe i nie może pozostać w obrocie prawnym. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając w granicach sprawy i uwzględniając wcześniejsze orzeczenia NSA.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa procesowego przez błędne zastosowanie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez oparcie się na wyroku NSA III OSK 696/23. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 92 ust. 1 u.s.g., polegającą na przyjęciu, że czynności podjęte przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność były wydane z istotnym naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie wydane na podstawie zarządzenia uznanego na nieważne, lub też bezpośrednio z nim powiązane, również uznane winno zostać za nieważne, jako wydane bez podstawy prawnej. • Skoro prawomocnym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 18 sierpnia 2022 r. orzeczono nieważność zarządzenia w sprawie odwołania [...] ze stanowiska dyrektora [...], to także późniejsze, ściśle z nim powiązane, zarządzenie zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora [...] nie mogło się ostać w porządku prawnym. • Wstrzymanie wykonania aktu na podstawie art. 92 ust. 1 u.s.g. należy rozumieć jako tymczasowe pozbawienie wynikających z niego bezpośrednio i pośrednio skutków prawnych. • Czynności organu gminy podjęte na podstawie tak wydanego aktu nawet przed datą doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jego nieważność mogą być obarczone istotną wadą, jeżeli uprawomocni się rozstrzygnięcie nadzorcze.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście skutków prawnych stwierdzenia nieważności zarządzeń oraz zasady związania sądu granicami sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą konkursową na stanowisko dyrektora w jednostce samorządu terytorialnego, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak konsekwencje prawne mogą sięgać wstecz i wpływać na kolejne czynności administracyjne, nawet jeśli zostały podjęte w dobrej wierze. Pokazuje znaczenie prawidłowego ustalenia stanu prawnego przed podjęciem działań.
“Nieważne odwołanie dyrektora pogrąża konkurs na jego następcę – NSA wyjaśnia konsekwencje prawne.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.