Orzeczenie · 2023-11-27

III KO 142/23Zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie wolontariuszki pomagajacej migrantom

Sąd
Sąd Okręgowy w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2023-11-27
SAOSKarnezadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanieWysokaokręgowy
zadośćuczynienieniesłuszne zatrzymanieprawa człowiekamigrancipomoc humanitarnawolontariatkodeks postępowania karnegoochrona wolności

Sąd Okręgowy w Białymstoku rozpoznał wniosek W. K. (1) o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Wnioskodawczyni, 20-letnia aktywistka, przyjechała w rejon przygranicznej wsi, aby udzielić pomocy humanitarnej migrantom. Została zatrzymana przez patrol policyjny, który otrzymał informację o podejrzanym pojeździe. Początkowo podała nieprawdziwy cel pobytu, ale szybko ujawniła, że jest wolontariuszką. Po udostępnieniu swoich telefonów policjantom, stało się jasne, że nie brała udziału w nielegalnym przerzucie. Mimo to, została zatrzymana, przeszła rewizję osobistą, umieszczono ją w PDOZ i postawiono zarzut. Sąd uznał, że zatrzymanie stało się niewątpliwie niesłuszne tuż przed godziną 16:00 dnia 25 marca 2022 r., kiedy to policja uzyskała dostęp do jej telefonów i potwierdziła jej niewinność, a trwało do godziny 14:17 dnia 27 marca 2022 r. Sąd zasądził zadośćuczynienie w kwocie 21 400 zł, biorąc pod uwagę młody wiek wnioskodawczyni, skutki psychiczne zatrzymania, perspektywę tymczasowego aresztowania oraz fakt, że działała w duchu humanitaryzmu, pomagając potrzebującym migrantom. Wniosek w pozostałym zakresie oddalono. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, zwłaszcza w kontekście pomocy humanitarnej i działań wolontariuszy.

Ograniczenia stosowania

Konkretna kwota zadośćuczynienia jest zależna od indywidualnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zatrzymanie osoby, która pomaga migrantom, jest niewątpliwie niesłuszne, jeśli po analizie jej telefonu potwierdzono jej niewinność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zatrzymanie stało się niewątpliwie niesłuszne od momentu, gdy stało się jasne, że osoba ta nie popełniła przestępstwa, mimo początkowych wątpliwości funkcjonariuszy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo początkowych podejrzeń i nieprawdziwych informacji podanych przez zatrzymaną, dostęp do jej telefonu potwierdził jej rolę jako wolontariuszki niosącej pomoc. Zatrzymanie trwało znacznie dłużej niż było to uzasadnione, co czyniło je niewątpliwie niesłusznym.

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy wziąć pod uwagę czas trwania zatrzymania, warunki, w jakich do niego doszło, skutki dla dobrego imienia, przeżycia psychiczne, skutki w zakresie zdrowia, siłę nabywczą pieniądza oraz warunki materialne w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślając kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i potrzebę uwzględnienia szerokiego katalogu czynników, aby suma była odpowiednia, ale nie nadmierna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zasądzenie zadośćuczynienia i zwrotu wydatków
Strona wygrywająca
W. K. (1)

Strony

NazwaTypRola
W. K. (1)osoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za zadośćuczynienie

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie.

Pomocnicze

k.c. art. 445 § § 2

Kodeks cywilny

Odsyła do przepisów k.c. w zakresie zadośćuczynienia za pozbawienie wolności.

k.p.k. art. 248 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego, gdy ustanie przyczyna zatrzymania.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa w popełnieniu przestępstwa.

k.k. art. 264 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa w nielegalnym przekroczeniu granicy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatrzymanie trwało dłużej niż było to uzasadnione po potwierdzeniu niewinności zatrzymanej. • Zatrzymana działała w dobrej wierze, niosąc pomoc humanitarną. • Długotrwałe zatrzymanie i perspektywa aresztu tymczasowego spowodowały znaczne cierpienia psychiczne. • Działanie wnioskodawczyni było zgodne z zasadami humanitaryzmu.

Odrzucone argumenty

Początkowe podanie nieprawdziwych informacji przez zatrzymaną. • Fakt, że zatrzymanie miało miejsce w rejonie przygranicznym i dotyczyło potencjalnego przemytu migrantów. • Postanowienie Sądu Rejonowego w Sokółce uznające zatrzymanie za zasadne.

Godne uwagi sformułowania

niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie • niepotwierdzona informacja o podejrzanym samochodzie • nie sposób zaprzeczyć, skoro jego logicznym następstwem było zatrzymanie • nie jest ona przestępcą, a jedynie niosąca pomoc uchodźcom woluntariuszką • zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania • odpowiednia suma ma charakter niedookreślony • nie może mieć tylko charakteru symbolicznego, ale i nie może być nadmierne i stanowić źródła nieuzasadnionej korzyści majątkowej • W. K. (1) niejako wyręczała odpowiednie agendy państwowe i za to działanie spotkała ją niezasłużona represja

Skład orzekający

Mariusz Kurowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, zwłaszcza w kontekście pomocy humanitarnej i działań wolontariuszy."

Ograniczenia: Konkretna kwota zadośćuczynienia jest zależna od indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy młodej aktywistki, która pomagała migrantom i została niesłusznie zatrzymana, co podkreśla konflikt między egzekwowaniem prawa a działaniami humanitarnymi. Pokazuje też, jak ważne jest szybkie wyjaśnienie okoliczności i ochrona praw jednostki.

“Wolontariuszka pomaga migrantom, zostaje zatrzymana i walczy o sprawiedliwość – sąd przyznaje jej zadośćuczynienie.”

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 21 400 PLN

zwrot wydatków: 336 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst